Plus

Vijf jaar na de Maagdenhuisbezetting: onvrede is nooit echt verdwenen

Na de bezetting van het Maagdenhuis, vijf jaar geleden, kregen studenten op papier meer inspraak, maar er sluimert nog altijd onvrede. ‘Je zit erbij als excuustruus en hebt niets in te brengen.’

In 2015 werd het Maagdenhuis wekenlang bezet door boze studenten.Beeld Rink Hof

Louise Gunning, de oud-voorzitter van het college van bestuur, had het nog zo opgeschreven: het Maagdenhuis, waar het bestuur van de Universiteit van Amsterdam zetelt, zou na de bezetting in 2015 ‘een plek voor debat’ blijven.

Komende vrijdag wilde actiegroep Humanities Rally daarom, zoals ze elk jaar doet, de bezetting op dezelfde plek herdenken. Maar de universiteit stak daar drie jaar geleden al een stokje voor. “Ze stellen dat de faciliteiten ongeschikt zijn, terwijl wij gewoon op de grond kunnen zitten,” zegt Geertje Hulzebos van Humanities Rally.

Het lijkt iets kleins, maar dit akkefietje is tekenend voor de verhoudingen op de universiteit, vijf jaar na de bezetting van het Maagdenhuis. Er is veel veranderd en de rust is wedergekeerd, maar een zekere mate van onvrede blijft.

Na de bezetting trad een nieuw college van bestuur aan, dat de eisen van de bezetters serieus nam. Een van de pijnpunten waren de tijdelijke contracten van UvA-medewerkers. Dat aantal is na de bezetting verlaagd van 60 naar 40 procent. Volgens Geert ten Dam, voorzitter van het College van Bestuur van de UvA, is dat ‘het laagste percentage van alle universiteiten’. Ieder jaar wordt een ‘student-assessor’ aangesteld – een student die bij overleg van het bestuur mag aanschuiven en adviseren. In 2016 werd een referendum georganiseerd over hoe de universiteit bestuurd moet worden.

P.C. Hoofthuis

Ergens daarna is die progressie gaan stagneren, terwijl protest op de universiteit altijd op de achtergrond sluimert. In 2018 werd het P.C. Hoofthuis nog een halve dag bezet, waarbij burgemeester Halsema de toegang werd ontzegd.

Volgens universitair docent literatuurwetenschap Joost de Bloois, die een essay schreef over de Maagdenhuisbezetting, heeft het nieuwe bestuur het rendementsdenken – het idee dat de universiteit zoveel mogelijk studiepunten, diploma’s en publicaties moet opleveren ­ – ­geremd. Maar de roep om meer inspraak in het bestuur van de universiteit, is volgens hem ­gestrand. “Dat is vooral symboolpolitiek.”

Macht

Dat beaamt ook Hulzebos van Humanities ­Rally. Als voorbeeld noemt ze de ingestelde student-assessor. “Je zit erbij als excuus­truus,” zegt ze. “Je hebt niets in te brengen, hoogstens ben je de laatste hobbel in de besluitvorming.” Hoe dat kan? “Ik denk dat mensen nooit vrijwillig zullen inleveren op hun macht.” Ze wijst erop dat het referendum, waarin studenten en staf stemden voor meer inspraak, weinig heeft uitgehaald.

Dat erkent bestuursvoorzitter Ten Dam ook. “Maar,” zegt ze, “de UvA was al een sterk gedecentraliseerde universiteit. Dat hebben we versterkt.” Volgens haar worden studenten eerder dan voorheen betrokken bij het maken van beleid.

De Centrale Studentenraad heeft nu volledige bevoegdheid. “Maar op de vlakken waar onze raad formeel geen rechten heeft om mee te praten, worden we veel minder betrokken,” zegt voorzitter Pjotr van der Jagt.

Is dat erg? De opkomst van studentenraadsverkiezingen schommelt rond de 20 procent. Voor dit jaar kon überhaupt geen student-assessor worden gevonden. Bovendien blijft het een minderheid van studenten die meedeed in de bezettingen van de UvA-gebouwen.

“Maar dat betekent niet dat er geen onvrede is,” zegt Van der Jagt. “Het leenstelsel en prestatiedruk zorgen ervoor dat een studenten minder snel een jaar studievertraging voor lief nemen voor dit soort functies.”

WOinActie

Op het moment ontbreekt het momentum voor studentenprotesten, laat staan een volgende bezetting, erkent ook Hulzebos. Als het aankomt op protesteren, is het stokje overgenomen door docenten.

Universitair docent De Bloois wijst daarbij op WOinActie, de actiegroep van hoogleraar Rens Bod die onder meer strijdt voor meer financiering voor het wetenschappelijk onderwijs. “De grootste en belangrijkste erfenis van de Maagdenhuisbezetting is dat men zich bewust is ­geworden van de mogelijkheid om te protesteren,” zegt De Bloois.

Volgens Hulzebos doet WOinActie het heel goed, zeker als wordt gekeken naar het huidige protestklimaat. “Een hoogleraar op het Malieveld komt namelijk in eerste instantie toch iets minder zielig over dan een basisschooljuf of -meester.” 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden