PlusReportage

Verwaarloosde bruggen gaan op de schop, maar de stad draait door

Voorproefje van de hinder voor passanten en werklui op de hoek van Raadhuisstraat en Herengracht.Beeld Jakob Van Vliet

Alle negen vaste bruggen tussen de Dam en Mercatorplein worden de komende jaren vernieuwd. Dat mag geen nare storingen opleveren met de spaghetti aan kabels en leidingen in die bruggen.

Steek op een willekeurige Amsterdamse plek een spade in de grond en onherroepelijk komen leidingen en kabels bloot te liggen. Diep graven is nergens voor nodig: schep een halve meter zand weg en een op het oog onontwar­bare kluwen komt tevoorschijn. Spaghetti in bruine saus: lekker laten zitten, zou je denken. Typisch een gevalletje: zolang het werkt, is er geen enkele reden om eraan te morrelen.

Helaas, aan dat voorzichtigheidsgebod kan de gemeente zich niet houden op de Oranje Loper, de verkeersroute van de achterkant van het Paleis op de Dam tot aan het Mercatorplein. Net als bij de Rode Loper op Damrak, Rokin en Vijzelstraat gaat alles open. Inclusief negen bruggen, die als zoveel kades en bruggen in de stad, onherstelbaar verwaarloosd zijn.

De openhartoperatie, waarvoor de voorbereidingen al zijn gestart, gaat vanaf volgend jaar langdurig voor veel hinder zorgen voor het verkeer. Voor de werkzaamheden losgaan, moet er worden nagedacht over meer dan alleen de doorstroming van auto, fiets, voetganger en openbaar vervoer: elke brug leidt namelijk ook honderden kabels en leidingen naar de andere kant van het water. Doorknippen is geen optie.

-Beeld Maps4News © LVDB/Het Parool

Ingrijpend

Eric van Ham van het gemeentelijke Ingenieursbureau Amsterdam is ervoor verantwoordelijk dat de stad ook tijdens de ingrijpende werkzaamheden gewoon doordraait. Mét elektriciteit dus. Maar ook met water, riolering en telecommunicatie. Van Ham staat bij een vers gegraven proefsleuf in het trottoir van de Raadhuisstraat bij brug 22: de Warmoesbrug over de Herengracht. Over een lengte van een meter of drie is een geul gegraven om te zien hoe het ondergrondse kabellandschap er hier eigenlijk uitziet. “Dit gaan we de komende weken bij alle bruggen doen die we gaan vervangen. Op iedere hoek graven we een sleuf en gaan we kijken wat we aantreffen.”

Want dat inzicht ontbreekt nog. De gemeente is als beheerder wel verantwoordelijk voor de ondergrondse openbare ruimte, maar hoe die ruimte er onder de stoeptegels bij ligt, is deels onduidelijk. Van Ham: “Als ik er een gooi naar zou moeten doen, dan zou ik zeggen dat we zo’n 95 procent van de kabels en leidingen kennen. Maar een deel kennen we dus niet. Tegenwoordig registreren we dat nauwgezet, maar in het verleden is dat niet altijd even goed gedaan.”

Van Ham heeft een dikke opengewerkte kabel bij zich om duidelijk te maken hoeveel draden straks geknipt en weer aangesloten moeten worden. Daaruit blijkt ook waarom de lacunes in de kennis van ondergronds Amsterdam zo problematisch zijn bij de voorbereiding van het werk aan de Oranje Loper: de voorbeeldkabel zit vol dunne koperen draadjes. “Dat kunnen er soms wel 1800 zijn. Die kan je niet domweg doorsnijden en er vervolgens maar van uitgaan dat de stad gewoon doordraait. Dan vallen er lichten uit, hebben mensen geen internet meer, kunnen ze niet werken. Al die draadjes, kabels en leidingen moeten eerst worden omgelegd.”

Dus wordt deze periode vooral gebruikt om kennis op te doen: welke kabels en leidingen zijn er en welke ruimte is er nog in de bodem om ze iets verderop neer te leggen? Daarna wordt er een plan gemaakt hoe de mêlee aan omgelegde draden naar de overkant moet als de bruggen eruit liggen. Van Ham: “We zijn nu hulpbruggen aan het ontwerpen, waarin kabels en leidingen een plekje krijgen.”

Hulpbruggen

Natuurlijk is vaker met dit bijltje gehakt. Tijdens de vernieuwing van de Leidsebrug is een tijdelijke brug aangelegd en kon de tram slechts enkele dagen niet over de Singelgracht. Maar het werk aan deze serie van negen bruggen is véél ingrijpender, zegt Van Ham.

Met het oog op de enorme reeks bruggen die na de Oranje Loper nog volgen, probeert het ingenieursbureau hulpbruggen te ontwerpen die na de beëindiging van het werk hier elders in de stad opnieuw kunnen worden ingezet.

Deze kabels in de proefsleuf liggen er nog netjes bij. Als de brug wordt aangepakt, moeten ze allemaal omgeleid.Beeld Jakob Van Vliet

Hoe dan ook hinder  

Het vervangen van de negen vaste bruggen aan de Oranje Loper (Nieuwezijds Voorburgwal-Raadhuisstraat-Rozengracht-De Clercqstraat-Jan Evertsenstraat-Mercatorplein) gaat bewoners, ondernemers en passanten hinderen. Het plan van aanpak wordt dit jaar gemaakt. “De bereikbaarheid en leefbaarheid zullen hoe dan ook onder druk komen te staan,” zegt een woordvoerder van de gemeente. In de Raadhuisstraat rijden dagelijks 14.000 auto’s en 16.000 fietsers. De hulpbruggen voor kabels en leidingen worden ook geschikt voor voetgangers en fietsers. Of die er gebruik van kunnen maken, hangt per plek af van de verkeerssituatie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden