Plus

Verlieslijdend GGZ inGeest moet over 3 jaar weer gezond zijn

GGZ inGeest leed vorig jaar tien miljoen euro verlies. Een driejarig reddingsplan moet een faillissement van de Amsterdamse zorginstelling voorkomen.

GGZ inGeest zal dit jaar naar verwachting 3 miljoen euro verlies lijden, maar moet volgend jaar quitte draaien Beeld Rosa Snijders

'De ziekenhuisdokter' luidt de bijnaam van Rinus van Riel. Hij heeft die omschrijving gekregen, omdat hij als interimmanager ziekenhuizen beter maakt. Rotterdammer Van Riel deed het bij het Catherina Ziekenhuis in Eindhoven, het Admiraal de Ruyter Ziekenhuis in Goes en het Medisch Spectrum Twente in Enschede.

Bij die laatste klus kostte hij het ziekenhuis zo'n 20.000 euro per maand. Sinds vorig jaar werkt Van Riel in Amsterdam, als interimlid van de raad van bestuur van GGZ inGeest.

De ziekenhuisdokter draagt geen witte jas, maar een keurig pak, zo blijkt. Met twee andere leden van de raad van bestuur - psychiater en bestuursvoorzitter Elsbeth de Ruijter en psychiater/wetenschapper Aartjan Beekman - geeft Van Riel tekst en uitleg over het reddingsplan voor de instelling. GGZ inGeest verkeert namelijk in zwaar weer, al jaren (zie graphic).

Winstgevende zorg
GGZ inGeest, dat in Amsterdam en omgeving psychiatrische en psychologische zorg levert, lijdt jaarlijks verlies op de zorg van patiënten, maar houdt het hoofd boven water dankzij de verkoop van vastgoed. Zoals Ajax in het recente verleden zijn beste spelers moest verkopen om zwarte cijfers te schrijven, zo drijft de zorg­instelling op het afstoten van gebouwen.

Een deel van het tafelzilver is al verkocht, met de Valeriuskliniek in Zuid (21,5 miljoen euro) als aansprekendste voorbeeld. De afgelopen jaren leverde de verkoop van vastgoed 36 miljoen op. Ook in Bloemendaal heeft de instelling nog waardevolle grond, maar die is nadrukkelijk niet bedoeld om de verliezen mee te dekken. "De zorg zelf moet winstgevend worden," zegt Van Riel.

Vanwege het vastgoed is GGZ inGeest niet op de rand faillissement geweest en dat zal de komende tijd ook niet gebeuren, benadrukken Van Riel en zijn medebestuurders. Maar als de instelling verlies op verlies blijft stapelen, is een faillissement op den duur onafwendbaar.

In verband met de financiële problemen houden de banken en zorgverzekeraars GGZ inGeest nauwlettend in de gaten. Ze worden betrokken bij de verbeterplannen die Van Riel en de medebestuurders hebben gemaakt.

Het wordt een reddingsproject van de lange adem, zo blijkt. Ook in 2019 zal er verlies worden geleden (3 miljoen euro), in 2020 moet GGZ inGeest quitte draaien en in 2021 zal er winst worden gemaakt, zo schetst Van Riel. "Maar dan ben ik al weg." De interimmanager is er sinds september en blijft in principe een jaar.

21,5 mln

GGZ inGeest heeft met de verkoop van onroerend goed lang het hoofd boven water weten te houden. De verkoop van de Valerius­kliniek leverde 21,5 miljoen euro op

Beeld Laura van der Bijl

Dankzij een strakker productieproces moeten minder behandelaren meer mensen gaan behandelen. Vanwege de reductie van psychiatrische bedden - een afspraak tussen het ministerie van Volksgezondheid, de zorgverzekeraars en de GGZ-instellingen in heel Nederland - zullen meer patiënten een ambulante behandeling krijgen.

Financiële problemen zijn echter niet de enige zorg van de bestuurders van GGZ inGeest. Ook het personeel kan behoorlijk bokken, zo bleek vorig jaar.

Destijds stuurde de raad van toezicht van GGZ inGeest bestuursvoorzitter De Ruijter weg vanwege de financiële problemen, maar het personeel en de cliëntenraad blokkeerden haar ontslag. Financieel kreeg De Ruijter de instelling weliswaar niet op de rit, maar ze werd geroemd om haar verbindende, menselijke en zorg­inhoudelijke kwaliteiten. Daarop ruimden de voorzitter van de raad van toezicht en haar collega's het veld. De vernieuwde raad van toezicht stelde Van Riel aan.

Mee naar de wc
Ondanks het aanblijven van De Ruijter heeft het personeel echter nog steeds kritiek. In filmpjes parodiëren werknemers met pruik en plaksnor bijvoorbeeld de nieuwe arbeidscultuur, waarin zoveel mogelijk declarabele uren moeten worden gemaakt. Zo moet een behandelaar zogenaamd met een cliënt mee naar de wc om zoveel mogelijk uren te kunnen schrijven.

Ook de ontslagen liggen niet lekker bij het personeel. Binnen drie jaar verdwijnen er 100 tot 120 fte's binnen alle onderdelen van de organisatie, aldus Van Riel. "Verder zal er minder aandacht zijn voor wetenschappelijk onderzoek," zegt bestuurder Beekman, die als hoofd van de afdeling psychiatrie van het Amsterdam UMC tevens een onderzoekstak onder zich heeft. "Alle aandacht moet nu gericht zijn op behandelingen."

Cliëntenraad tevreden

De cliëntenraad van GGZ inGeest is tevreden over de nieuwe koers. Namens patiënten en cliënten waakt voorzitter Elfriede de Weerd over de kwaliteit van de zorg. "Die was goed en blijft goed," aldus De Weerd. "We worden overal bij betrokken door de nieuwe leiding, dat is heel prettig."

Ook de ondernemingsraad, het inspraak- en medezeggenschaps­orgaan van de werknemers, schaart zich achter de reorganisatie. Voorzitter Jouke Dugour: "We zien de noodzaak ervan. Er ligt een goed ­sociaal plan. We zijn tevreden met de samenwerking met de raad van bestuur."

GGZ inGeest heeft 1350 werknemers en behandelt jaarlijks ongeveer 20.000 patiënten en cliënten. De helft van hen woont in Amsterdam, de andere helft in Haarlem en omstreken. Na Arkin (3700 werknemers, 35.000 patiënten en cliënten) is GGZ inGeest de grootste instelling voor geestelijk gezondheidszorg in Amsterdam.

De problemen bij GGZ inGeest hebben niet direct geleid tot langere wachtlijsten. Net als bij andere instellingen verschillen die per aandoening. Voor angst- en depressieklachten is er geen wachttijd, voor persoonlijkheidsproblematiek (borderline, narcisme), autisme of ADHD gelden wachttijden van acht maanden. Dat komt door een ­tekort aan behandelaren, een landelijk probleem.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden