PlusAchtergrond

Verbijstering nu sluiting dreigt voor museum Ons’ Lieve Heer op Solder

De verborgen kerk op de zolder van het museum aan de Oudezijds Voorburgwal.Beeld Marc Driessen

Eerst corona en nu geen subsidie meer. Sluiting dreigt voor museum Ons’ Lieve Heer op Solder. Directeur Birgit Büchner is verbijsterd. ‘Hoe kan dit nou?’

Deze week kwam de onheilstijding van het Amsterdams Fonds voor de Kunst: een vierjarige subsidie van 600.000 euro wordt toch niet toegekend, omdat het AFK met een tekort van 6,6 miljoen euro kampt. Tel daarbij op de kaartverkoop die door de coronacrisis met 60 procent is teruggelopen en het is duidelijk dat het doek dreigt te vallen voor een van de oudste musea van Amsterdam. “Ik ben verbijsterd,” zegt directeur Birgit Büchner. “Bij zo’n schok komen heel veel emoties, maar ongeloof overheerst. Hoe kan dit nou?”

Vijf jaar geleden voltooide het museum nog een omvangrijke verbouwing, met een restauratie en een uitbreiding. Büchner: “De visie werd, ook door de gemeente, breed gedragen dat het museum als cultureel en religieus erfgoed van groot belang is voor de stad. Wij zijn uniek in de wereld.”

Complete kerk

Aan de Oudezijds Voorburgwal, verstopt op de Wallen, staat het 17de-eeuwse grachtenpand met een complete kerk verborgen op zolder. Het werd gebouwd in de tijd dat katholieke vieringen verboden waren in het protestantse Amsterdam. Büchner: “Het vertelt een belangrijk historisch verhaal van de stad, maar ook van het Amsterdam van vandaag. Het laat zien hoe het kan gaan als een groep wordt uitgesloten. Je ervaart de geschiedenis, het zet je aan het denken.”

Het AFK gaf dan ook een positieve beoordeling voor de aangevraagde vierjarige subsidie. Büchner: “Nu zegt het Fonds: er is niet genoeg geld, jullie vallen onder de zaaglijn. Er worden keuzes gemaakt hoe het geld wordt verdeeld en dat is een heidense klus. Maar voor ons komt het op het meest ongunstige moment.”

Het museum moest door de coronamaatregelen dicht tijdens de normaal gesproken drukste tijd van het jaar, de voorjaarsvakantie. Ook in juni en juli zijn er minder buitenlandse toeristen en Nederlandse dagjesmensen en de verwachting is dat het voorlopig zo blijft.

Honorabel, maar geen geld

“Dat zouden we kunnen redden,” zegt Büchner. “We zijn een gezonde onderneming. Maar het is onmogelijk twee rampen op te vangen, waar je niet zoveel aan kunt doen.”

Het AFK op zijn beurt kampt met een tekort van 6,6 miljoen euro en kan daarom maar twee derde van de subsidieaanvragen van 206 culturele instellingen honoreren. AFK-directeur Annabelle Birnie betreurt dat Ons’ Lieve Heer op Solder bij de afvallers zit. “De aanvraag was wel honorabel, maar wij kijken welke aanvragen het best bij onze criteria passen en dan maken we een volgorde. Het geld was op toen we bij hun plek op de lijst aankwamen. Dat is jammer en zwaar voor het museum. Er was gewoon geen geld meer om te verdelen, hoe vervelend ook.”

Stadshistoricus Peter Paul de Baar noemt een eventuele sluiting van het museum ‘een grove schande’. De Baar: “Het is veel meer dan een klein museumpje over het katholicisme. Het museum geeft op diverse manieren een blik op de Amsterdamse geschiedenis. Dat iets al heel lang bestaat, is nog geen reden het op te heffen.”

Op 1 januari 2021 vervalt de subsidie van het AFK. Of het museum op die dag nog open zal zijn, kan Büchner niet zeggen. “Daar durf ik nog niet aan te denken.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden