Plus

Veilig over straat als vrouw? ‘Focus liever op de dader’

Na de moord op de Britse Sarah Everard is er weer volop aandacht voor intimidatie en geweld tegen vrouwen. Omdat het helaas nodig is, deelt de Amsterdamse politieagent Lieke Hester tips om veiliger over straat te kunnen. ‘Maar eigenlijk zouden we moeten focussen op de dader.’

Protest op Trafalgar Square in Londen. Beeld Getty Images
Protest op Trafalgar Square in Londen.Beeld Getty Images

Text me when you get home’, app even als je veilig thuis bent. De screenshot van een voor veel vrouwen herkenbaar appje gaat de afgelopen dagen veelvuldig rond op sociale media, naar aanleiding van de moord op de Sarah Everard.

De 33-jarige vrouw verdween begin deze maand spoorloos toen zij in Londen op weg was naar huis. Woensdag werd haar stoffelijk overschot gevonden in de bossen in Ashford.

De brute moord brengt veel teweeg, ook op sociale media. Duizenden vrouwen van over de hele wereld delen onder de hashtag #shewaswalkinghome (ze liep naar huis) hun ervaringen. Bang om achterom kijken, een sprintje trekken, een langere route naar huis nemen om slecht verlichte straten of parken te vermijden, sleutels klemmen tussen je handen als wapen, letten op hoe je je kleedt – het is herkenbaar voor iedere vrouw.

Dat ziet ook de Amsterdamse politieagent Lieke Hester, die afgelopen weekend op haar blog Lieke Schrijft tips deelde om je als vrouw veiliger te voelen op straat. “Ik herken dit niet alleen vanuit mijn beroep, maar ook vanuit mezelf,” zegt Hester. “Laatst nog heeft een vriendin de hele weg naar huis met mij gebeld.”

De tips variëren van het bij je dragen van ‘smurfenspray’ (zie kader) of een geluidsalarm tot het live delen van je locatie. Hester benadrukt ook het belang van zelfverdediging: “Het is goed om zelfverzekerd te zijn. Het leren van technieken zoals Krav Maga of kickboksen in een zelfverdedigingscursus kan ontzettend helpen. Ook voor je gevoel van veiligheid.”

Ook onveilig in Amsterdam

In Amsterdam krijgt maar liefst 51 procent van de vrouwen te maken met straatintimidatie, meldde gemeente begin dit jaar. Bij vrouwen in de leeftijdscategorie van 15 tot 34 gaat het zelfs om 81 procent. De meeste Amsterdamse jonge vrouwen worden dus lastiggevallen op straat, in het openbaar vervoer of bij het uitgaan.

Hester vermoedt dat straatintimidatie zelfs nog meer voorkomt. “Veel mensen bellen niet de politie. Als iemand je lastigvalt tijdens het hardlopen en 10 meter met je mee rent, of als je wacht bij het stoplicht en iemand komt naast je staan en fietst je achterna, denken veel vrouwen: daar ga ik toch geen melding van maken.”

Tekst gaat verder onder foto

Wat de zaak van Everard extra schokkend maakt, is dat de gearresteerde hoofdverdachte Wayne Couzens een politieagent is bij het Londense politiekorps. Veel vrouwen op sociale media vragen zich af waar ze dan wél veilig zijn.

Hester roept op toch vooral de politie te bellen, ook als iemand je ‘slechts’ verbaal lastigvalt. “Misschien kunnen wij die jongen niet meteen oppakken, maar we maken er wel een melding van, controleren hem en schrijven de naam op. Zo komt er veel meer zicht op wat er gebeurt.”

Victim blaming

De woede en frustratie die wordt geuit op sociale media, heeft vooral te maken met de heersende cultuur waarin de schuld van intimidatie vaak bij slachtoffers wordt gelegd. Leggen de veiligheidstips het probleem niet wederom bij de vrouw, in plaats van bij de dader?

“We zouden inderdaad op de ander moeten focussen,” zegt Hester. “Mannen moeten leren dat nee ook nee betekent. We hebben het ook altijd over het aantal vrouwen dat wordt lastiggevallen, aangerand of verkracht. We zeggen nooit: zoveel procent van de mannen heeft dit gedaan. Dat is victim blaming. Al heb je te veel gedronken of loop je met een decolleté tot aan je navel: het is nooit jouw schuld, je bent ten alle tijde slachtoffer.”

Op sociale media geven veel vrouwen aan bang te zijn na de moord op Everard. De Engelse liep op een doordeweekse dag, nog voor middernacht en op een goed verlichte straat naar huis. Ze droeg felgekleurde en opvallende kleding en sprak met haar vriend aan de telefoon. “Angst is een hele slechte raadgever,” zegt Hester. “Maar ik snap het wel. Je hebt veiligheid in gevoel en veiligheid in feiten. Het is niet gek dat we ons nu onveilig voelen en angst ervaren. Maar het is goed dat we met z’n allen op de barricades gaan staan. Hopelijk verandert er wat en gaan we ons uiteindelijk ook veiliger voelen.”

Tips van Hester

Smurfenspray, ook wel X-marker genoemd. Het is onschadelijk voor de huid en ogen van je belager en dus niet verboden zoals pepperspray. De blauwe kleurstof is hardnekkig en helpt de politie bij het opsporen van de dader.

Een geluidsalarm.

Schakel een SOS-melding in op je telefoon. Je telefoon (bij iPhone) belt automatisch 112 en verstuurt je locatie bij noodgeval ingestelde contactpersonen.

Maak herrie, schreeuw en roep om hulp. Dat schrikt je belager af.

Bij lichamelijke integriteit is vrijwel alles geoorloofd om aandacht te trekken voor hulp en te ontsnappen. Dat heet noodweer. Je kan en mag je aanvaller fysiek te lijf gaan – als je dat lukt, kunt of durft.

Weet waar je loopt of fietst. Let op straatnaamborden, zodat je deze kunt doorgeven als je 112 belt.

Leer zelfverzekerd in je schoenen staan door een zelfverdedigingscursus te doen. Leer bijvoorbeeld krav maga, kickboksen of andere technieken.

Voel je je onveilig? Kijk waar licht brandt en bel aan op de begane grond.

Geef je spullen af als je wordt beroofd met een vuurwapen of mes.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden