Plus

Vegetarisch vóór de hype, maar nu ten einde: De Bolhoed

Na ruim dertig jaar sluit vegetarisch restaurant De Bolhoed op de Prinsengracht zijn deuren. Eigenaar Hans Hoogland (62) blikt terug. 'De hele gedachte achter vegetarisch eten is veranderd.'

In ruim dertig jaar is het restaurant bijna niet veranderd. Beeld Renate Beense

Natuurvoedingsrest. vraagt kreatieve veg. koks. Macro­biotische kookstijl gewenst,' berichtte een advertentie in Het Parool in 1988. In De Bolhoed was net een uitgebreide vegetarische menukaart ingevoerd. Zes jaar eerder begon deze gelegenheid als natuurvoedingswinkel, met later ook tafels om thee te drinken en de vegetarische daghap te eten.

"Dat was in die tijd nog bijzonder, een vegetarisch restaurant. Al zijn Golden Temple (op de Utrechtsestraat, red.) en De Waaghals (Frans Halsstraat, red.) nog ouder, geloof ik." Huidig eigenaar Hans Hoogland kwam zo'n vijf jaar na oprichting in De Bolhoed werken en nam de zaak negentien jaar geleden over met drie anderen, die hij later uitkocht. "Ik ben dus niet al dertig jaar de eigenaar, zoals zaterdag in Het Parool stond."

Basilicumplantjes
Zondag sluit Hoogland de zaak; er waren geen mogelijkheden om hem over te dragen aan een van zijn werknemers. Zelf heeft hij er na al die jaren geen zin meer in. "Ik woon hier tegenover op een woonboot. Mijn leven speelde zich jarenlang hier af, en nu is het klaar."

Vandaag draait de zaak gewoon nog; volgens een krijtbord aan de muur is de vegan soep van de dag er een met artisjok, prei en selderij. De zon schijnt op de oranje muren en gele tafels en het inrichting is een gezellige ratjetoe: een grijsblauw plafond met sterren, basilicumplantjes op tafel en aan de muur schilderijen van Hollandse koeien en een Indiase bollywoodposter.

Kat Bor mag na sluiting van De Bolhoed bij een medewerker wonen. Beeld Renate Beense

Op de vitrines stickers met 'diervriendelijk vlees bestaat niet'. Karin komt binnen, ze werkt hier al twintig jaar en serveert vandaag de lunch. Maar eerst is het tijd om met rode kat Bor te spelen. "Wist je dat hij laatst bij de visboer op de Noordermarkt is gezien?", vraagt ze aan Hoogland.

Retro en relaxed
Het is de afgelopen jaren opvallend genoeg niet drukker geworden in De Bolhoed, hoewel vegetarisme veel meer mainstream werd. "Je kunt tegenwoordig op veel meer plekken terecht, hè. Zelfs de Coffee Company adverteert met veganistisch eten," zegt Hoogland.

Zijn zaak was afwijkend van de nieuwe, hippe vegetarische eettentjes. Er veranderde hier de afgelopen dertig jaar weinig. Websites prijzen die ouderwetse sfeer: 'De Bolhoed is heerlijk retro en relaxed; even terug naar de sixties/seventies en een ander sfeertje dan hijgerige ultra hip & trendy' (aldus de blog Chicks Love Food), of: 'Een lekker rommelig interieur met tierlantijntjes en new age-accenten' (volgens de website van Iamsterdam).

Hoogland deed al die jaren bewust niet mee aan hypes. Geen Instagram, açai bowls of vegan fastfood (à la de Vegan Junk Food Bar). "Ik wil geen hamburgers bakken, en ook geen frieten. Die Dutch Weedburger (vegetarische burger op basis van zeewier, red.) is best lekker hoor, maar het is niet mijn ding. Ik heb altijd gezonde maaltijden aangeboden, met veel groenten, verschillende granen en peulvruchten."

Olijfolie-courgettebrownies
Zelf eet Hoogland al meer dan vijftig jaar geen vlees. "Ik vond het als kind al niet lekker, dat maakte het natuurlijk makkelijker. Later kwam de overtuiging erbij." Naast diervriendelijkheid en respect voor het milieu gaat het voor Hoogland vooral om het gezondheidsaspect.

"Voor mij draait vegetarisch eten om volwaardige voeding en dat lijkt nu wel verdwenen. De hele gedachte achter vegetarisch eten is veranderd. Het draait nu allemaal om burgers, friet en andere snacks. Gemak lijkt voorop te staan. Daar hebben wij nooit aan meegedaan."

Sinds de begindagen van De Bolhoed kun je er altijd een veganistische daghap bestellen die bestaat uit granen, peulvruchten, twee soorten groenten en tofu, tempeh of seitan. Wat wordt het vandaag? "Dat weet ik nog niet, de kok is nog niet binnen. Die bedenkt elke dag weer wat nieuws." De groente is biologisch en komt zo veel mogelijk uit de buurt. "Maar helemaal lokaal is niet meer te doen. We gebruiken ook wel eens avocado, want mensen willen toch variatie."

Beeld Renate Beense

Over gemak gesproken, er liggen inmiddels veel vegetarische kant-en-klare opties in de supermarkt. Wat vindt hij daarvan? "Ik heb al die vegaburgers geprobeerd, maar wederom: dat is echt niets voor mij."

En de vegetarische slager, die bijna-echt-nepvlees op de markt bracht? Hoogland haalt zijn schouders op. "Prima initiatief. Die kipstuckjes maak ik thuis wel­eens, maar ze komen het restaurant niet in. Hier is alles zelfgemaakt, de taarten ook." Die liggen in de vitrine, met handgeschreven briefjes erbij. Kersenkokoscake, olijfolie-courgettebrownies, ragoutcroissants met prei, tofu en zeewier, allemaal veganistisch.

Koks uit de hele wereld
Werknemer Mark is ondertussen bezig met de voorbereidingen voor de lunch. Hij is 22 jaar vegetariër en werkt hier zo'n anderhalf jaar. "Het is echt vreselijk dat we dicht gaan. Ik ben kunstenaar en heb klussen, dus het komt wel goed. Maar toch, het voelt hier als een familiebedrijf. En het eten is erg lekker; we hadden regelmatig klanten die op de geur waren afgekomen."

De aanloop is volgens Hoogland anders dan in eerdere jaren. "Er lopen steeds meer toeristen langs. Die komen ook wel binnen, maar een groot deel ook niet. De nutellageneratie, noem ik dat." Het publiek is altijd erg gemengd geweest, vertelt hij. "We hadden altijd veel aanloop, maar hadden ook veel vaste gasten. Sommige klanten werden hier als baby al mee naartoe genomen en komen nog steeds terug."

Het is altijd een internationale bedoeling geweest in De Bolhoed. "Ik heb de hele wereld langs zien komen, want het was vroeger toch een stuk makkelijker om hier een tijdje te werken als je uit het buitenland kwam. Er hing veel enthousiasme in de lucht. Mensen die dezelfde overtuiging deelden als wij kwamen hier werken. Dat is nog steeds zo, trouwens. Iedereen die hier werkt is vegetariër en er zijn ook veel dierenbeschermers. Dat is nou eenmaal erg met elkaar verbonden."

'Kale'
Die internationale werknemers brachten nieuwe smaken en ingrediënten mee. "We hebben koks uit alle uit­hoeken van de wereld gehad. In het begin kookten we vooral op z'n Indiaas, want daar heb je een grote vegetarische traditie. Maar nu hebben we ook Chileense gerechten in het assortiment, om maar wat te noemen. En Midden-Oosters, uiteraard. Humus staat bij ons al 35 jaar op het menu, lang voordat al die hippe humusbars in de stad kwamen."

Quinoa is ook al dertig jaar onderdeel van de daghap. "We hebben het zien komen en gaan als hype. Wij bleven het gewoon serveren, want het is voedzaam en past goed in de daghap." Boerenkool, ook zoiets. De Bolhoed serveerde het al jaren voor bloggers ermee aan de haal gingen en het 'kale' gingen noemen.

Vaste gasten moeten een nieuwe favoriet gaan zoeken, want na zondag gaat de boel toch echt dicht. Kat Bor mag bij een werknemer komen wonen en in het pand op de Prinsengracht komt een lunchroom. "Aardige mensen. Nee, het wordt zeker geen nutellawinkel, dat zou ik mijn buren niet aandoen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden