PlusReportage

Veel animo voor festival voor ouderen: ‘Ik ben eigenlijk elke dag eenzaam’

Aan de vooravond van de Week tegen Eenzaamheid organiseerde Oma’s Soep woensdag het Oma’s Festival in Club Atelier. Een avond vol dansen, feesten en gekke activiteiten waar jong en oud samenkomen. ‘Ik denk dat iedereen zich wel eens eenzaam voelt. Wie zegt van niet, die liegt.’

Freek Haye
Dansen met je oma op 'Oma’s Festival' bij Club Atelier aan de Anthony Fokkerweg in Amsterdam. Beeld Dingena Mol
Dansen met je oma op 'Oma’s Festival' bij Club Atelier aan de Anthony Fokkerweg in Amsterdam.Beeld Dingena Mol

Samen met een groepje onbekenden zit Ursula (78) langs de kant van de dansvloer te kletsen. Ze heeft geregeld last van eenzaamheid. “De mensen trekken zich allemaal terug, veel meer dan vroeger. Voor corona was het gezelliger op straat en kwam ik nog eens mensen tegen. Maar zoals afgelopen zondag, toen het zulk mooi weer was, zie ik helemaal niemand. Mijn familie woont ver weg, dus dat maakt het ook ingewikkeld.”

Max Kranendijk (30) en Martijn Canters (31), oprichters van het succesvolle Oma’s Soep, vonden het na ‘Oma’s Gala’ tijd voor een heus festival. Canters: “Ouderen maken niet echt zo’n festival mee, terwijl ze van hun kleinkinderen altijd horen hoe dat is.” Op het festival is van alles te beleven: van livemuziek en een dansvloer tot een bingo en een ballenbak.

Ruim 15 procent van de Amsterdammers is chronisch eenzaam en 38 procent heeft regelmatig last van eenzame gevoelens, zo blijkt uit onderzoek van de gemeente Amsterdam. Genoeg reden voor Kranendijk en Canters om de handen uit de mouwen te steken. Het hele jaar door bestrijden ze met Oma’s Soep eenzaamheid onder ouderen, onder meer door het organiseren van wekelijkse kookavonden in buurthuizen door heel Nederland. Jong en oud komen zo geregeld samen om soep te maken.

Blessuretijd

Laurette Verhagen (28) neemt samen met haar opa Jan (88) en oma Sonja Verhagen (88), inmiddels ex-partners, na de silent disco even rust aan de speeddatetafel. Sonja: “Ik denk dat iedereen zich wel eens eenzaam voelt. Wie zegt van niet, die liegt. Ik probeer toch zoveel mogelijk te ondernemen, ondanks dat mijn wereld ook kleiner wordt.”

Sonja ziet de toekomst van ouderen somber in. “Voor mezelf maak ik me niet zo zorgen, ik zeg altijd maar: ik leef in blessuretijd. Maar mijn buurvrouw zit vaak alleen thuis, die nodig ik wel eens thuis uit, maar daarna zit ze toch weer alleen. Ik denk dat ouderen vooral elkaar moeten helpen, want jongeren hebben weinig tijd. Die moeten werken en hebben altijd een volle agenda.”

Jan noemt zichzelf wel eens kluizenaar: “Soms zie ik dagen geen mensen. Dan begin ik ’s ochtends op m’n hometrainer en ga ik douchen, maar dan kijk ik naar de regen en blijf ik toch maar binnen.” Gelukkig lukt het Jan zijn dag goed in te vullen: “Dan lees ik een boek van vierhonderd bladzijden, ook al is het een heel stom boek en heb ik het al gelezen.”

Kleindochter Laurette ziet als vrijwilliger bij stichting Met je hart Amsterdam, een clubje studenten dat zich inzet tegen eenzaamheid onder ouderen, schrijnende gevallen voorbijkomen. “Sommigen zijn echt supereenzaam, die mensen zeggen ook dat de eenzaamheid door corona enorm is verergerd. Ze hadden dan wel een clubje in een buurthuis, maar in de lockdowntijd verdween dat bijna volledig.”

Grootste lol

Na wat gedans op de nummers van dj Sjaak last Loekie van der Kooi (72) een kleine rookpauze in. Ze ervaart veel eenzaamheid en is blij met de initiatieven van Oma’s Soep. “Ik ben eigenlijk elke dag eenzaam. Wat ik erg vind is dat sommigen me in de steek hebben gelaten. Met buren heb ik weinig contact, ik heb eigenlijk alleen maar last van ze.” De lange coronatijd viel Loekie zwaar: “Ik ben een kroegtijger en houd van gezelligheid, maar tijdens de lockdown kon ik nergens meer heen.”

Terwijl het feestgedruis op de dansvloer tot een hoogtepunt komt, is Corrie Sargentini (70) op zoek naar haar man. “Ah, daar is ie, karaoke aan het zingen.” Corrie heeft, mede door goede vriendin Carla Voorbij (71), weinig last van eenzaamheid. “Ik ben ook nooit chagrijnig en word elke dag lachend wakker.”

Drie keer per week gaat ze naar de dagopvang voor ‘mensen op leeftijd’, want ‘ouderen’ zeggen we volgens Corrie liever niet. “Ik ken Carla van de dagopvang, we zijn al meer dan drie jaar vriendinnen. We hebben echt de grootste lol samen.” Carla: “Af en toe huil ik heus wel, maar dat heeft iedereen, toch? Ik zet dan thuis maar een muziekje op en dans het van me af.”

In de Week tegen Eenzaamheid, van 29 september tot 6 oktober, worden er tal van activiteiten georganiseerd waar mensen elkaar kunnen ontmoeten. In dit overzicht staan per stadsdeel de ontmoetingsactiviteiten in Amsterdam

Eenzaamheid toegenomen

De eenzaamheid onder Nederlanders is toegenomen. Vorig jaar gaf 43 procent van de bevolking aan zich enigszins of zelfs erg eenzaam te voelen, in 2019 was dat nog 35 procent. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van enquêteonderzoek.

Het CBS legde een vragenlijst over eenzaamheid voor aan bijna 7000 Nederlanders van 15 jaar of ouder. Daarbij is onder meer gevraagd of mensen zich vaak in de steek gelaten voelen of leegte om zich heen ervaren. De statistici concluderen dat vorig jaar 11 procent van de Nederlanders zich zelfs erg eenzaam voelde. In 2019, dus nog voor het uitbreken van de coronacrisis, ging het nog om 9 procent. Alleenstaanden geven het vaakst aan dat ze eenzaam zijn.

In alle leeftijdsgroepen namen de gevoelens van sociale en emotionele eenzaamheid toe. Bij sociale eenzaamheid ontbreekt het gevoel van sociaal contact, bij emotionele eenzaamheid het gevoel van een hechte band. Met name jongeren zeggen een stuk vaker zich emotioneel erg eenzaam te voelen dan in 2019.

Volgens socioloog Tanja Traag van het CBS is voor jongeren met zekerheid te zeggen dat de coronapandemie negatieve impact heeft gehad op de gevoelens van eenzaamheid. Voor andere bevolkingsgroepen is die link op dit moment niet met zekerheid te leggen.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden