Amsterdam Bewaar

Vandebron wil kolencentrale teruggeven aan de stad

In een ook volgens Vandebron niet heel realistische artist's impression is alvast een festivalterrein ingetekend.
In een ook volgens Vandebron niet heel realistische artist's impression is alvast een festivalterrein ingetekend. © Marloes van Heteren/Pieter van der Pot

Energiebedrijf Nuon kan toch nog 1 miljoen euro krijgen voor zijn laatste kolencentrale. Concurrent Vandebron wil de Amsterdamse Hemweg-8-centrale graag overnemen.

Vandebron wil de elektriciteitscentrale niet gebruiken voor het opwekken van stroom. De snel gegroeide online marktplaats voor duurzame energie ziet kansen om de centrale als industrieel erfgoed toe te voegen aan de stad, zoals eerder met succes is gebeurd bij de Westergasfabriek en de NDSM-werf.

Nuon wil de Hemweg-8 graag kwijt. In december deed Nuon minister Henk Kamp (Economische Zaken) het aanbod de centrale te sluiten. Toen Kamps miljardensubsidies voor het bijstoken van biomassa naar andere kolencentrales gingen, zag Nuon geen andere uitweg meer.

Maar Nuon wil dan wel financieel gecompenseerd worden. Daarmee kan Nuon dan de centrale ontmantelen en een regeling treffen voor de tweehonderd mensen die er werken. Als Kamp niet over de brug komt, gaat Nuon op zoek naar een koper. Want, zoals Nuon fijntjes opmerkte, de centrale kan nog tot 2034 mee.

Wij dachten: kunnen we de centrale niet transformeren tot iets waar Amsterdam wél wat aan heeft?

Remco Wilcke

Een beetje chantage was dat wel, vinden Aart van Veller en Remco Wilcke, twee van de drie oprichters van Vandebron. De kolencentrale is ze een doorn in het oog. "Er gaat 50 kilo steenkool per seconde naar binnen. Dat is niet alleen slecht voor het klimaat, maar ook voor de luchtkwaliteit in Amsterdam," zegt Van Veller. "Dus wij dachten: kunnen we de centrale niet transformeren tot iets waar Amsterdam wél wat aan heeft?" zegt Wilcke. 

Karakteristieke uitstraling
Vandaar het bod dat ze Nuon donderdagmiddag hebben gedaan. Het miljoen kan Nuon gebruiken voor het personeel van de kolencentrale. Ontmantelen is volgens Vandebron niet nodig als de centrale een nieuwe bestemming krijgt. 

Daarvoor verwijzen ze naar voorbeelden uit Duitsland, zoals de door de Nederlandse ondernemer Hennie van der Most tot attractiepark verbouwde kerncentrale bij Kalkar. "Maar Amsterdam heeft natuurlijk ook een rijke traditie van industrieel erfgoed dat wordt omgebouwd en een publieke functie krijgt," zegt Wilcke, die opgeleid is als architect.

De Hemwegcentrale lijkt hem daarvoor ook bij uitstek geschikt. De stad rukt al op tot vlakbij de centrale. "De Houthavens zijn op een steenworp afstand," zegt hij. "Het is industriële bak met een karakteristieke uitstraling waar je veel mooie dingen mee kunt doen. Denk aan Hotel de Goudfazant waar een loods ook het decor is voor de horecafunctie."

In een ook volgens Vandebron niet heel realistische artist's impression is alvast een festivalterrein ingetekend. De 175 meter hoge schoorsteen kan een uitkijkpunt worden, de transportband voor de kolen een achtbaan. Dit soort alternatieven lijken overigens weinig kansrijk. Op het omheinde terrein langs de A10 houdt Nuon nog de gasgestookte Hemweg-9-centrale.

Druk uitoefenen
Vandebron staat open voor andere suggesties om de Hemwegcentrale een tweede leven te geven. Daarvoor is de website Wijwillenhemweg.nl opengesteld waar medestanders er meteen in een petitie op kunnen aandringen dat Nuon afstand doet van de kolencentrale.  

Daaruit blijkt al dat het bod voor Vandebron ook een campagne is met de bedoeling druk uit te oefenen op Nuon en minister Kamp. Het bod van 1 miljoen euro staat dan ook tot 22 april, Earth Day, de dag waarop elk jaar wordt stilgestaan bij milieu en klimaat. 

Het in Amsterdam begonnen Vandebron bestaat bijna drie jaar en heeft inmiddels zo'n honderdduizend klanten. Via de online marktplaats vindt de duurzame energie die met name boeren opwekken zijn weg naar de consument. Langzaam maar zeker komen er ook andere aanbieders op Vandebron, zoals de 21.600 zonnepanelen tellende Solar Campus bij Purmerend en de afvalvergister van de horeca rond de Westergasfabriek van The Waste Transformers.