Plus

Van wie is het Krim-goud in het Allard Pierson Museum?

Het gerechtshof in Amsterdam buigt zich maandag in hoger beroep over de zaak van het Scythische goud van de Krim. Daarover maken Rusland en Oekraïne nu al meer dan vijf jaar ruzie. Beide landen eisen het op.

Kunstschatten mogen van de VN nooit terug naar betwist grondgebied Beeld Allard Pierson Museum

1. Wat is er gebeurd?
In het najaar van 2013 leende het Allard Pierson Museum in Amsterdam van vier verschillende musea op de Krim een collectie gouden voorwerpen, gemaakt door de Scythen, het volk dat in de zesde eeuw voor Christus het schiereiland in de Zwarte Zee bevolkte. Toen in het voorjaar van 2014 Rusland de Krim annexeerde, wist het Allard Pierson Museum niet naar wie het de collectie moest terugsturen.

De vier musea op de Krim zijn toen een rechtszaak begonnen om de kostbaarheden terug te krijgen. De Amsterdamse rechtbank besliste in december 2016 dat het goud terug moet naar Oekraïne, omdat de Krim internationaalrechtelijk nog tot dat land behoort.

2. Hoe reageerden de Russen?
Moskou was furieus en stelde dat de rechter partijdig was geweest. De musea stelden, met steun van Moskou, een hoger beroep in, dat vandaag dient. De Russen staan op het standpunt dat het goud op de Krim uit de grond is gehaald en dus aan het schiereiland en de musea daar toebehoort. Kiev zegt dat de Krim Oekraiens grondgebied is en dat het goud dus naar Oekraïne moet gaan.

3. Wie heeft er gelijk?
De rechter heeft bepaald dat volgens de regels van de VN-organisatie voor werelderfgoed (Unesco) twee zaken centraal staan. Ten eerste dat kunstschatten niet toebehoren aan een museum of regio, maar aan een staat. En omdat de Krim internationaalrechtelijk nog altijd van Oekraïne is, is het goud van dat land.

Daarnaast mogen kunstschatten volgens Unesco nooit terug naar betwist grondgebied. De Krim is door Rusland bezet en dus krijgen de musea daar het goud niet terug. Met politieke motivatie heeft dat allemaal niets te maken.

Een van de Scytische schatten Beeld Allard Pierson Museum

4. Wat heeft de zaak voor gevolgen voor de Nederlands-Russische betrekkingen?
Rusland neemt de Nederlandse rechter zijn oordeel uit 2016 zeer kwalijk. Zelfs de Russische minister Vladimir Medinski (Cultuur) zei dat de uitspraak 'politiek was gemotiveerd'. Hij waarschuwde dat Russische musea geen zaken meer moesten doen met Nederlandse musea, omdat die er nooit meer zeker van kunnen zijn dat ze hun spullen terugkrijgen.

De zaak ligt gevoelig omdat Nederland de medewerking van Rusland op andere terreinen (zoals in de zaak MH17) hard nodig heeft. De vrees bestaat dat de Russen een nieuw ongelijk de Nederlandse overheid in de schoenen zal worden geschoven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden