Plus Interview

Van Nieuwenhuizen: ‘Luchtvaart verdient groei pas als hinder echt daalt’

Schiphol en de luchtvaartmaatschappijen moeten verdere groei van het vliegverkeer verdienen. Eerst moet de hinder voor omwonenden en milieu omlaag, dan kan het aantal vluchten na 2020 groeien. “De tijd van ‘the sky is the limit’ is voorbij,” zegt luchtvaartminister Cora van Nieuwenhuizen in gesprek met Het Parool. “Er komt geen groei meer op de automatische piloot.”

Beeld ANP

Groei verdienen door overlast te ­beperken. Hoe wilt u dat bereiken?

“Ik zet niet langer een stip op de horizon, er komt geen grote sprong meer. We gaan het echt andersom doen: eerst minder hinder, dan pas groei. Alleen als het aantal mensen daalt dat ernstige hinder ondervindt, kan Schiphol nieuwe groei verdienen.”

“We gaan de ontwikkeling van Schiphol in kleine stapjes doen. Elk jaar kijken we wat de luchtvaartsector kan leveren op het gebied van hinderbeperking. Daar staat dan iets van groei tegenover. Als de overlast niet afneemt, dan blijft het bij 500.000 vluchten. En het worden er de komende jaren nooit meer dan 540.000, dat is vanuit het oogpunt van veiligheid niet mogelijk.”

Kunt u al voorbeelden geven?

“We verwachten van Schiphol onder meer een plan voor hinderbeperking en een aanpak van de top 20 van hinderklachten. En er moet een fonds komen voor schrijnende situaties, verdere isolatie van woningen en het creëren van vaste rustmomenten.”

U legt de bal bij de luchtvaart, maar er is de afgelopen jaren ook veel ­geklaagd over het ontbreken van ­regels en gebrekkige handhaving.

“Wij moeten als ministerie zelf ook aan de bak. Ten eerste met het wettelijk verankeren van de huidige grens van 500.000 vluchten en de regeling voor het gelijktijdig gebruik van vier banen. We moeten naar heldere regels en duidelijke handhaving toe.”

U gaat hierover in gesprek met alle betrokkenen. Actiegroepen en ­milieuorganisaties zeggen nu al: we willen helemaal geen groei, zelfs krimp. Hoe wilt u dit organiseren?

“We gaan het als ministerie zelf doen. Hoe we dit uitwerken weet ik nog niet, maar ik wil het zo neerzetten dat er voor iedereen winst in zit. Het is belangrijk dat alle betrokkenen meedenken. Ik wil ook met de omwonenden en met de milieuorganisaties in gesprek over wat mooie pakketten zijn tussen groei en milieubehoud. Ik hoop dat ze dit als kans zien. We krijgen alleen nooit een systeem waar iedere individuele burger ‘ja’ op zegt. Maar laten we eerst om tafel gaan.”

“Natuurlijk zullen alle partijen vanuit hun eigen belang denken. Maar de omgeving heeft er belang bij dat de hinder beperkt wordt en de luchtvaartsector wil groeien. Het wordt geen handjeklap. Die afspraken worden geen vage beloftes. Die gaan we wettelijk verankeren.”

Hoe wilt u voorkomen dat die stapjes groei door allerlei pretvluchten worden opgeslokt waar het netwerk van Schiphol niets aan heeft?

“Selectiviteit is een onderwerp op zich. We mogen van Europa niet discrimineren, we kunnen geen maatschappijen sturen. Daarom is opening van vliegveld Lelystad heel belangrijk. We zitten met twee onzekerheden; we weten nog niet wat Brussel van onze verkeersverdelingsregel vindt en de stikstofuitspraak geldt ook bij Schiphol. Maar die invulling staat los van dit besluit.”

Neemt u hiermee de enorme investeringen van onder meer KLM en Easyjet in zuiniger en stillere vliegtuigen of biokerosine wel serieus?

“Zij doen die investeringen ook vanuit hun eigen motivatie. Daar profiteert iedereen van. Ik kan nu nog niet zeggen of de steun van KLM voor de biokerosinefabriek beloond zal worden met extra groei.”

Hiermee is toch de staande afspraak van tafel dat 50 procent van de ­milieuwinst van zulke investeringen, gebruikt kan worden voor groei van het aantal vluchten?

“Dit is onze invulling van die 50/50-regeling, voor wat hoort wat. Zo staat het ook in het regeerakkoord. Maar die verhouding ligt inderdaad niet vast. Als er niet meer hinderbeperking wordt geleverd, dan is er geen groei. We moeten zien hoe we daar de inspanningen van maatschappijen uit het recente verleden in verwerken.”

Wilt u hinderbeperking alleen afmeten aan het berekende aantal gehinderden? Of wilt u hinder echt gaan meten?

“Ik denk dat hinder meten meer vertrouwen geeft, dat gaat echt een rol spelen. We hebben inmiddels een programma opgezet om de berekende hinder dichter bij de overlast te brengen die mensen zeggen te ondervinden. Ik begrijp heel goed dat het voor omwonenden frustrerend is met allerlei gemiddelden te worden geconfronteerd en de hinder zelf heel anders te voelen. Als je met de voeten in de vriezer zit en met je hoofd in de oven, dan kun je gemiddeld best ­gezond zijn, maar zo voelt dat niet.”

Hoe gaat u nu verder?

“Ik ga na mijn vakantie met alle hoofdrolspelers om tafel. De eerste groei is in 2021 mogelijk. We moeten niet te lang wachten met de eerste maatregelen. Dat is ook een oproep aan de luchtvaartsector; des te ­vroeger er concrete maatregelen ­komen, des te eerder weer kan ­worden gegroeid.”

Minister Cora van Nieuwenhuizen Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden