Nieuws

Vakbonden: ‘Gezondheid personeel Schiphol wél in gevaar door ultrafijnstof’

De gezondheid van werknemers op Schiphol komt wel degelijk in gevaar door de uitstoot van ultrafijnstof. Dat stellen vakbonden voor grondmedewerkers in reactie op onderzoek van TNO. FNV overweegt schadevergoeding te eisen voor werknemers die hierdoor ziek zijn geworden.

Herman Stil
Bagage wordt geladen in een vliegtuig van easyJet op het platform van Schiphol. Beeld ANP XTRA
Bagage wordt geladen in een vliegtuig van easyJet op het platform van Schiphol.Beeld ANP XTRA

Ultrafijnstof rond Schiphol is al lang een grote bron van zorg. Vliegtuigmotoren spuwen grote hoeveelheden van deze allerkleinste stofdeeltjes uit. De minieme roetdeeltjes worden vooral veroorzaakt door het opstarten van straalmotoren en door de (diesel)voertuigen die rondom geparkeerde toestellen worden gebruikt.

In opdracht van Schiphol deed TNO afgelopen zomer onderzoek naar de uitstoot van ultrafijnstof op de luchthaven. Daaruit bleek dat rondom de terminals en pieren gemiddelden van 100.000 tot 120.000 ultrafijnstofdeeltjes per kubieke centimeter worden gemeten, met richting de terminals pieken tot wel 200.000 deeltjes als de vliegtuigmotoren opstarten. Langs drukke wegen in Europese steden liggen gemiddelden tussen de tien- en tachtigduizend deeltjes per kubieke centimeter.

Hoewel de fijnstofdeeltjes in de gebouwen kunnen komen, lijken de gevolgen voor passagiers en bezoekers van Schiphol beperkt, omdat zij maar kort op de luchthaven zijn.

Gezondheidseffecten

Maar voor werknemers kunnen de gezondheidseffecten groot zijn. Dan gaat het om vliegend personeel, maar met name om de twintigduizend grondmedewerkers die in de buitenlucht werken om vliegtuigen te laden en te lossen, schoon te maken, bij te tanken of van catering te voorzien.

Het probleem is volgens de onderzoekers dat de gemeten concentraties niet kunnen worden vertaald naar gezondheidseffecten bij de werknemers. Daarvoor zou ‘jarenlang’ vervolgonderzoek nodig zijn. Eerder stelde de Gezondheidsraad klip en klaar dat (ultra)fijnstof gezondheidsschade kan veroorzaken.

Volgens de bonden had dit al geregeld moeten zijn. RIVM onderzoekt immers al sinds 2017 de impact van (ultra)fijnstof in de regio Schiphol (ook van overvliegende toestellen), onder meer op schoolkinderen in Zwanenburg en Aalsmeer. Eerder liet toenmalig minister Cora van Nieuwenhuizen aan de Kamer weten dat onderzoek naar de gevolgen voor personeel daar niet op konden aansluiten.

Vakbonden voor grondpersoneel waarschuwen al jaren voor de gevolgen van fijnstofuitstoot op Schiphol. Ze voelen zich gesteund door adviezen van arbo-experts in handen van tv-programma Zembla: die zouden de luchthaven al sinds 2007 hebben gewezen op de risico’s van hartproblemen en longkanker door uitstoot van ultrafijnstof door vliegtuigmotoren. Sindsdien zou er nauwelijks zijn ingegrepen.

Elektrische voertuigen

Schiphol, afhandelaars en luchtvaartmaatschappijen zeggen de afgelopen jaren wel degelijk maatregelen te hebben getroffen om de uitstoot terug te dringen. Zo zijn voertuigen die op de platforms worden gebruikt al deels vervangen door elektrische alternatieven. Voor zware voertuigen, zoals de trekkers die vliegtuigen van de gate duwen, worden binnenkort elektrische alternatieven beproefd. Over negen jaar wil de luchthaven geheel uitstootvrij zijn, met uitzondering van vliegtuigmotoren.

Om de uitstoot van ultrafijnstof door straalturbines te temperen, wil de luchthaven de toestellen in de toekomst met elektrische trekkers van de gate naar de startbaan slepen. Pas daar moeten de motoren dan worden gestart. Dat voorkomt fijnstof op de platforms, maar kan er wel voor zorgen dat er meer vrijkomt in de regio. Daarnaast beproeft de luchthaven vernevelaars om het fijnstof te laten neerslaan.

De vakbonden hebben overigens ook grote kritiek op de metingen van TNO. Die vonden plaats in mei en juni, toen het vliegverkeer net na de coronacrisis langzaam weer op gang kwam. In 2019 lag het aantal vluchten in dezelfde periode 60 procent hoger. Volgens TNO betekent dat niet vanzelf dat de dit jaar gemeten uitstoot 60 procent groter zou zijn als het vliegverkeer weer volledig op poten staat.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden