PlusReportage

UvA worstelt met internationale studenten: ‘Nederlandse gezondheidszorg komt zo in de knel’

Eerstejaars studenten uit Iran, Indonesië en China bij de Universiteit van Amsterdam. Beeld Dingena Mol
Eerstejaars studenten uit Iran, Indonesië en China bij de Universiteit van Amsterdam.Beeld Dingena Mol

Het toenemende aantal internationale studenten brengt grote problemen met zich mee: er is een kamertekort, universiteiten barsten uit hun voegen, maar selecteren aan de poort mag niet. Bij de studie psychologie vrezen ze voor de toekomst: ‘Onze gezondheidszorg komt in de knel door deze ontwikkeling.’

Er liggen Japanse lunchbakjes op tafel, sommigen dopen een stuk brood in een bakje soep en anderen hebben net een bagel gehaald bij de Bagel & Beans aan de overkant. Het is vrijdag en lunchtijd in de kantine op de UvA, waar voornamelijk Engels klinkt. Dat is een van de redenen dat Terrence Lin (19), student econometrie, voor deze universiteit heeft gekozen. “Bijna iedereen in Nederland spreekt Engels en Amsterdam is een leuke stad om te studeren,” zegt de student uit Hongkong, die de eetcultuur hier wel lastig vindt. “In China lunchen we allemaal samen en is de lunch op school relatief goedkoop. Hier niet. Inmiddels heb ik geleerd om brood met kaas te eten. Dat neem ik elke dag mee vanuit huis.”

Instroom sturen

Lin is een van de 12.741 internationale studenten die aan de UvA studeren. In de afgelopen tien jaar is het aantal studenten aan de universiteit alleen maar gestegen. Hun aantal neemt dit jaar met 6 procent toe, tot 41.206, en daarmee is het genoeg volgens UvA-bestuursvoorzitter Geert ten Dam. Ze liet eerder deze week weten dat de universiteit de groei niet meer aankan en wil dat het wettelijk mogelijk wordt om de instroom van internationale studenten te sturen. Nu mogen universiteiten internationale studenten niet weigeren en dat stuit op problemen. Vooral de opleidingen die onder economie en bedrijfskunde en maatschappij en gedragswetenschappen vallen, zijn in trek bij de buitenlandse studenten.

“Het klopt dat het internationaliseren van de universiteit tien jaar geleden een bewuste keuze was,” zegt Ingmar Visser, onderwijsdirecteur en docent aan de faculteit psychologie. “Het verrijkt de leeromgeving, diverse perspectieven uit verschillende landen zorgen voor een ervaring waar ook de Nederlandse student baat bij heeft en ook op het gebied van onderzoek brengt het voordelen met zich mee.” Juist door het internationale klimaat wordt er veel kennis geabsorbeerd die ook wordt ingezet in de Nederlandse gezondheidszorg. Maar de internationalisering heeft een te grote vlucht genomen en daar maakt Visser zich zorgen om.

Gezondheidszorg in de knel

Er is op vrijdag een college Scientific and Statistical Reasoning voor de 517 eerstejaarsstudenten psychologie. Of ze nu voor de Nederlandse ‘track’ hebben gekozen of voor de Engelse, de colleges worden gegeven in het Engels; 363 studenten zijn afkomstig uit het buitenland.

Visser waarschuwt dat de Nederlandse gezondheidszorg in de knel komt als de universiteit niet snel het aantal internationale studenten mag sturen. “Een deel van het beroepenveld is gekoppeld aan Nederland. Je hebt mensen nodig die klinische psychologie in het Nederlands kunnen praktiseren.”

Op de opleiding psychologie geldt wel een zogenoemde numerus fixus, een maximum aan het aantal studenten dat wordt toegelaten. Maar selecteren aan de poort op nationaliteit of taal mag niet. Nederlandse studenten moeten concurreren met studenten uit de hele wereld, omdat universiteiten internationale studenten niet kunnen weigeren. “Binnen Europa is er vrij verkeer van personen en studenten met de juiste papieren mogen niet geweigerd worden. Net zoals Nederlandse studenten niet geweigerd kunnen worden bij andere universiteiten binnen Europa,” legt een woordvoerder van het ministerie van OCW uit.

Rijksbijdrage krimpt

De universiteit barst uit haar voegen, meegroeien met het studentenaantal is financieel gezien geen optie. De rijksbijdrage gaat niet gelijk op met de groei van het aantal studenten. Sterker: die krimpt zelfs. Sinds 2000 is het aantal studenten verdubbeld, maar de rijksbijdrage per student is met 25 procent gedaald en blijft ondanks de groei ook dalen, becijferde de Vereniging van Universiteiten (VSNU), die benadrukt dat het toenemend aantal studenten grote financiële gevolgen heeft voor alle universiteiten in Nederland.

En niet alleen de universiteiten kunnen de hoeveelheid studenten niet meer aan, ook steden zijn er niet tegen opgewassen. Uit de Landelijke Monitor Studentenhuisvesting 2020 blijkt dat er momenteel een tekort is van 22.000 studentenwoningen. In Amsterdam was er vorig jaar een tekort van circa 5200 woningen voor studenten, blijkt uit onderzoek van Lokale Monitor Studentenhuisvesting van Kences, de brancheorganisatie van studentenhuisvesters.

Het grote en groeiende tekort aan studentenkamers zorgt niet alleen dat studenten geen kamer kunnen vinden, maar ook dat internationale studenten slachtoffer worden van misbruik en oplichting. Uit het jaarlijkse rapport van de Landelijke Studentenvakbond LSVb blijkt dat verhuurders misbruik maken van de kwetsbare positie waarin internationale studenten zich bevinden.

Oplichting en discriminatie

Bijna 700 studenten deden het afgelopen jaar een melding bij de LSVB. Zij kregen onder meer te maken met discriminatie, oplichting of hun woonruimte werd verwaarloosd. “Er zitten schrijnende gevallen tussen,” zegt voorzitter Ama Boahene. “Internationale studenten hebben vaak geen alternatief. Ze moeten de erbarmelijke omstandigheden accepteren of het risico lopen dakloos te worden. Zij hebben, in tegenstelling tot Nederlandse studenten, geen mogelijkheid om bij familie te wonen.”

Dat de nood hoog is, blijkt ook in de WhatsAppgroep Find A Roomate, waarin internationale studenten op zoek gaan naar huisgenoten of onderdak in Amsterdam. Bij sommigen is de nood zo hoog dat ze een poging doen om in een hostel te wonen.

Could u register at say a hostel’, vraag iemand in de groep. Het antwoord van een van de andere 141 deelnemers: ‘I am currently living at a hostel that offered me registration. It’s like a “long stay”.’

De 19-jarige Lin forenst vanuit Heemstede naar Amsterdam vanwege de kamernood. Hij was ervan op de hoogte voor hij uit Hongkong kwam. Zowel de UvA als de VU helpt studenten in hun eerste jaar aan een kamer, maar daarna moeten ze iets voor zichzelf regelen.

Hoewel Alena Kim (21) op de hoogte was van de kamernood in Amsterdam, liet ze zich niet weerhouden om vanuit Zuid-Korea naar Amsterdam te komen om Economics and Business Economics te studeren. “Ik heb ook gedacht aan Duitsland, maar Amsterdam is toch internationaler en uiteindelijk heb ik heel veel geluk gehad met een kamer vinden. Ik kon die van een studiegenoot overnemen.”

Bijna een kwart internationaal

Van de totale studentenpopulatie die dit collegejaar bij de Nederlandse universiteiten is ingeschreven (340.700), is het aandeel internationale studenten 23 procent. Het gaat om bijna 80.000 internationale studenten, van wie 60.000 afkomstig uit de Europese Economische Regio (EER). De grootste groep internationale studenten komt dus uit Europa, de grootste groep niet-Europese studenten komt uit China.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden