Amsterdam Bewaar

Universitaire docenten willen actie voor meer geld: 'staken is een optie'

UvA-hoogleraar Rens Bod ziet staken wel zitten
UvA-hoogleraar Rens Bod ziet staken wel zitten © Floris Lok

Na het basisonderwijs bereiden universitaire docenten zich nu ook voor op actie. Niet voor meer salaris, maar wel voor meer geld voor onderwijs. Een UvA-hoogleraar vertelt waarom het hoger onderwijs in gevaar is.

De 60.000 stakende basisschooldocenten van vorige week zetten Rens Bod, hoogleraar Digital Humanities aan de UvA, aan het schrijven. Hij richtte zich tot het college van bestuur om de noodklok te luiden. En hij vond er gehoor: Geert ten Dam, collegevoorzitter van de UvA, steunt hem.

Het basisonderwijs wil een hoger salaris en minder werkdruk. Wat is er nodig op de universiteit?

"Docenten lijden vooral onder de werkdruk. De salarissen zijn prima, we zijn echt niet zielig, maar we doen met het gebrek aan middelen dat er nu is in het wetenschappelijk onderwijs studenten tekort. De afgelopen jaren is het bedrag dat er per student beschikbaar is met een kwart gedaald, van €19.900 in 2000 naar €15.000 in 2016. Ik heb docenten die aan mij opbiechten dat ze ook met een 16-urige werkdag niet toekomen aan het serieus nakijken van eindwerkstukken. Dat is gevaarlijk voor de kwaliteit van het onderwijs."

Is er al sprake van een beweging?
"We hebben de hashtag #woinactie, na #poinactie, al gemunt. Maar we zijn pas net begonnen. Ik ben in gesprek met vakbonden, docenten van verschillende universiteiten en andere bewegingen, maar we moeten ook in gesprek met colleges van bestuur, omdat ik denk dat we dit niet alleen van onderop moeten benaderen."

Elke sector wil meer geld. Er gaat al 5,2 miljard euro naar het wetenschappelijk onderwijs. Waarom moet er meer geld bij? Kan de werkdruk niet anders worden opgelost?
"We doen de studenten nu echt tekort, omdat er te weinig docenten zijn. De vorige minister van OCW, Jet Bussemaker, heeft ons 4000 extra docenten beloofd, daarvoor hebben de studenten hun studiebeurs moeten inleveren. Er moet een miljard bij, zelfs nobelprijswinnaar Ben Feringa en hoogleraar Robbert Dijkgraaf pleiten daarvoor. En dat is voor het hele wo: onderwijs en onderzoek samen. Als er niet meer geld bijkomt zullen de leraren, advocaten, artsen en ingenieurs die we opleiden niet het onderwijs krijgen dat ze nodig hebben."

U wilt actie, is staken ook een optie? En heeft een staking op de universiteit wel net zo veel impact als in het basisonderwijs? "Ik denk het wel. Ik heb gewerkt bij de prestigieuze universiteit van St Andrews in Schotland. Daar hebben we in 2006 alleen maar gedreigd met een staking omdat we meer docenten wilden. We zouden staken op het moment dat tentamens zouden plaatsvinden. Drie weken voor de staking is de Schotse regering door de knieën gegaan. Als je namelijk tijdens tentamens staakt kunnen geneeskundestudenten niet afstuderen, zullen computerwetenschappers vertraging oplopen. Ik doe het liever ook niet, maar het heeft wel effect."

Als er na een po in actie, een wo in actie komt, is het wachten op een vo in actie, een mbo in actie en een hbo in actie. Waarom trekken jullie niet samen op?
"De belangen zijn anders. We zijn als universitaire docenten niet zo zielig. De onderwijzer op de basisschool is echt onderbetaald. In het voortgezet onderwijs kun je dat ook nog beargumenteren. Maar wij doen het voor de studenten. Misschien kunnen we in de toekomst wel samen optrekken, maar het gaat allemaal in stapjes."