Uitgeprocedeerden slapen al ruim een week op kerkvloer

Zestig uitgeprocedeerden krijgen sinds 1 april onderdak in verschillende Amsterdamse kerken. Met de actie 'Code Rood' willen het Wereldhuis en Amsterdam City Rights aandacht vragen voor deze groep jonge vluchtelingen.

Uitgeprocedeerde asielzoekers lopen van het Wereldhuis naar de Hebronkerk. Het zal de achtste kerk zijn waar de groep tijdelijk mag overnachten. Beeld Joris Van Gennip

Aman Salim (18) en Tekie Fesehaie Tesfatsion (17) uit Eritrea hangen voor het Wereldhuis op de Nieuwe Herengracht met wat lotgenoten aan een tafel. Om te praten over hun actie - Code Rood - maken ze zich in een mengelmoesje van talen verstaanbaar. De een spreekt een woordje Duits of Frans omdat hij in Zwitserland of Frankrijk zat, de ander heeft in zijn AZC-tijd wat Nederlandse woordjes opgestoken.

Salim zat eerder in een AZC in Arnhem en is inmiddels een jaar en twee maanden in Nederland. Zoals negentig procent van de uitgeprocedeerde groep is hij een zogeheten Dubliner. Hij kwam van Eritrea via Soedan en Libië - deels te voet, deels per vrachtwagen - in een klein bootje in Italië aan en reisde vervolgens door naar Zwitserland.

Gevangenis
Fesehaie Tesfatsion heeft dezelfde tocht afgelegd en belandde in Italië. Hij is gevlucht uit zijn land omdat hij het leger niet in wilde. Toen een brief van de politie op zijn deurmat viel, nam hij de benen.

De mannen piekeren er niet over om terug te gaan naar Italië of Zwitserland. "Daar gaan we de gevangenis in en worden we teruggestuurd. Amsterdam is goed. Hier is vrijheid. Hier mogen we blijven," zegt Salim die een laag van deels kapotte truien over elkaar aan heeft. Een nacht eerder sliep de groep in de Keizersgrachtkerk. Dominee Gerhard Scholte besloot hen opvang te bieden. "Uit menselijke bewogenheid, sommigen zijn nog erg jong. Deze mensen vallen letterlijk buiten de boot. Nee, we bieden ze geen valse hoop. We geven ze puur hulp. Ze zijn hier nu eenmaal. Wie brood vraagt, geef je brood."

Wereldhuis

Overdag hangen de ongedocumenteerden in het Wereldhuis. Sommigen liggen in slaapzakken op de grond. Anderen zitten verveeld op hun telefoon te kijken. Tegen de muur hangt een poster van Martin Luther King met de tekst 'I have a dream'.

Aan het eind van de middag roept Pablo Eppelin van het Wereldhuis de groep bijeen. In een lange sliert lopen ze via de Jodenbreestraat over de Zeedijk naar de Hebronkerk in de Spaarndammerbuurt. "Het is een lange voettocht, van wel een uur," waarschuwt Eppelin maar niemand kijkt daar echt van op.

Een plastic tasje en een slaapzak, meer hebben de meesten niet bij zich. Sommigen hebben een fiets, en een man uit Soedan zeult een grote reiskoffer met zich mee.

Op straat slapen
Hanneke van Bezooijen van de Hebronkerk opent rond 18.30 uur de deur. "De kerk staat de helft van de week toch leeg. We kunnen deze jonge mensen toch niet op straat laten. Het is 's nachts koud buiten. De een heeft misschien recht op een plek in Nederland, de ander niet. De IND moet dat maar uitzoeken."

In een aparte kamer mogen de vrouwen slapen. Een 29-jarige vrouw uit Eritrea zegt dat ze in het azc van landgenoten heeft gehoord dat ze naar Amsterdam moest gaan. "Hier vangen ze ons op, vertelden zij," zegt de vrouw die haar naam niet wil geven. "Maar we zijn wel bezorgd. Deze actie is morgen voorbij en dan staan we op straat. We hopen op verdere hulp."

Code Rood
De actie Code Rood moet de positie van de ongedocumenteerden zichtbaar maken, zegt Annette Kouwenhoven van Amsterdam City Rights die samen met onder meer het Wereldhuis Code Rood heeft georganiseerd. "In Italië zijn geen voorzieningen voor hun en in Eritrea heerst een dictatuur. Elke dag dat ze hier zijn, is mooi meegenomen. Want als ze hier anderhalf jaar onder de radar weten te blijven, krijgen ze een verblijfsvergunning voor vijf jaar. Dan moeten ze alleen niet in handen vallen van de politie," zegt Annette Kouwenhoven.

Lees ook: Illegalen slapen op straat ondanks opvang: hoe kan dit?

Code Rood

Actievoerders van Code Rood deden na het sluiten van de winteropvang op 1 april een beroep op Amsterdamse kerken om onderdak te geven aan een groep van zestig ongedocumenteerden. Acht kerken boden onderdak en eten.

De groep uitgeprocedeerden die maandagnacht in de Hebronkerk wordt opgevangen, bestaat uit 62 mensen: 40 uit Eritrea, 6 uit Nigeria, drie uit Algerije, drie uit Soedan, twee uit Iran een een uit Kenia, Congo, Zimbabwe, Gambia, Irak, Tunesië, Libië, Marokko, Guinea. De meesten zijn tussen de 17 en 25 jaar, maar er zitten ook minderjarigen van 16 en volwassenen van 29 jaar en ouder tussen. Onder de groep zitten zeven vrouwen.

Negentig procent van de uitgeprocedeerden zijn 'Dubliners': vluchtelingen die elders in Europa binnenkwamen en daar volgens het Verdrag van Dublin asiel moeten aanvragen. Het overige deel zijn zogeheten veiligelanders: mensen uit landen rond de Middellandse Zee of West-Afrika, waar geen oorlog of hongersnood heerst.

In Amsterdam bestaat ook de We are Here groep, een groep van ongedocumenteerde vluchtelingen die al ruim zes jaar van kraakpand naar kraakpand trekt. Veel van hen hebben geen papieren of worden niet teruggenomen door het land van herkomst. Een deel heeft een verblijfsvergunning gekregen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden