Twee nieuwe insectensoorten ontdekt in Vondelpark

In het Vondelpark zijn deze week twee compleet nieuwe insectensoorten ontdekt: een sluipwesp en een keversoort. Hun namen blijven nog even geheim, maar de sluipwesp wordt vernoemd naar het park.

Nog nooit is ook maar één kever –een beetle, in het Engels– vernoemd naar The Beatles. Dus toen zeven biologen en acht ‘burgerwetenschappers’ deze week in het Vondelpark een nieuwe keversoort ontdekten, zagen ze hun kans schoon. Wel zo toepasselijk, vindt de Leidse hoogleraar biodiversiteit Menno Schilthuizen. Het is immers precies vijftig jaar geleden dat John Lennon en Yoko Ono even verderop in het Hiltonhotel hun bed-in hielden.

Tijdens de expeditie door de Koeienweide, een afgesloten deel van het park, werd ook een nooit eerder in kaart gebrachte sluipwesp gevangen. Die wordt vernoemd naar het Vondelpark. De precieze, Latijnse namen blijven nog even geheim. Die mogen pas bekend worden bij de eerste publicatie in een wetenschappelijk tijdschrift.

De onderzoekers presenteerden hun vondsten donderdag op de Vrije Universiteit. Daar zijn de in het park in jampotjes met rottend vlees en andere vallen aangetroffen insecten bestudeerd met microscopen en een DNA-lab.

Zoektocht
De zoektocht in het park werd opgezet door Taxon Expeditions, een organisatie waarvoor Schilthuizen overal ter wereld leken meeneemt op wetenschappelijke expedities. Ze mogen dan zelf een Latijnse naam bedenken voor de nieuwe diersoorten die ze samen ontdekken en publiceren.

Meestal gaat de reis naar grotten in de Balkan of de tropen, maar Schilthuizen wilde ook eens een expeditie in een grote stad. “Als een soort stunt,” erkent hij. Vorig jaar won hij de Jan Wolkers Prijs voor het beste natuurboek met zijn boek Darwin in de stad. Daarin liet hij zien hoe verrassend rijk de natuur is in de grote stad. “Nu blijkt dat zelfs in hartje stad nog onontdekte biodiversiteit bestaat.”

Hoe dat kan? In de Koeienweide kan de natuur ongestoord zijn gang gaan. Maar het zegt ook iets over de biologen, volgens Schilthuizen. Hij schat dat een kwart van de Nederlandse sluipwespsoorten nog geen naam heeft. “Het aantal experts is klein. Ten opzichte van elke vogelsoort zijn er honderd vogelaars, maar bij insecten is het precies omgekeerd. Het is oneerlijk verdeeld in de biologie.”

We moeten uit de vondst van nieuwe soorten ook weer niet de conclusie trekken dat het wel meevalt met het uitsterven van diersoorten. De biodiversiteit staat wel degelijk onder druk. “Van de insecten die wij hebben aangetroffen in het park staat een deel er ook slecht voor. Eén enkele nieuwe sluipwesp zegt niks. Die was er natuurlijk al.” De vondst maakt het ook mogelijk te onderzoeken hoe het de soorten vergaat. “Zolang ze geen naam hebben, zijn ze vogelvrij.”

Samenwerking
De expeditie was een samenwerking van wetenschappers en burgeronderzoekers. Daarbij waren omwonenden van het park, maar ook buitenlandse toeristen. Schilthuizen geniet van de samenwerking met leken. “Wij biologen worden soms blasé van weer een nieuwe ontdekking of het turen door een elektronenmicroscoop. Door het enthousiasme van de burgeronderzoekers worden we weer verliefd op ons vakgebied.”

Maar de vondsten zijn wel degelijk ook waardevol voor de stad, zegt stadsecoloog Remco Daalder. Voor hem toont het bijvoorbeeld aan hoe belangrijk het is om zo’n gebiedje als de Koeienweide af te zonderen van de rest van het park. “Deze vondsten tonen het belang van zo’n rustgebiedje in het per vierkante meter drukste park ter wereld.”

“En het laat zien dat biodiversiteit vooral een kwestie is van de bodem. We denken altijd aan vogels of hazen, maar de werkelijke rijkdom zit in de bodem. In het Amsterdamse Bos heb ik geleerd dat de bodem pas na 75 jaar volwassen begon te worden. Dus ook in de stad moet je sommige stukken met rust laten en niet denken: we bouwen er wat op en dan maken we ergens anders wel weer een nieuwe groengebiedje.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden