Tropenmuseum bekogeld met verfbommen door activisten

Het Tropenmuseum is in de nacht van donderdag op vrijdag met rode verfbommen beklad door activisten. De groep Helden van Nooit, die meerdere beelden en gebouwen in Nederland heeft besmeurd met verf, heeft de actie opgeëist. 

Een wit bord boven de tijdelijke ingang van het gebouw is vannacht met rode verfbommen beklad, meldt een woordvoerder van het Tropenmuseum. De verf is inmiddels weggehaald en er is geen schade. 

‘Geen recht aan het verleden’

De actie is opgeëist door het collectief Helden van Nooit, valt te lezen in een statement op Instagram. ‘Het Tropenmuseum is een koloniaal instituut dat tot op heden menselijke resten uit voormalige koloniën in in zijn kelder waarborgt. Ondanks dat zij hun racistische en koloniale achtergrond erkennen, doet dit geen recht aan het verleden. Collecties zijn geroofd en tot de dag van vandaag nog steeds niet teruggekeerd naar het land van herkomst.’ 

De groep bekladde eerder al driemaal in Rotterdam: het standbeeld van Piet Hein in Delfshaven, het beeld van Pim Fortuyn aan de Korte Hoogstraat en de gevel van het Witte de With Center for Contemporary Art in de Witte de Withstraat. De gedenktekens zijn ingepakt met zwarte en witte doeken en met verf overgoten. De gemeente Rotterdam doet aangifte. 

In een reactie zegt de gemeente Rotterdam dat de invloed van geschiedenis nog steeds belangrijk is, of die nu positief of negatief is. “Je moet de discussie met elkaar kunnen aangaan en verschillen van inzicht respecteren. Maar daar geen uiting aan geven door dingen te bekladden of te vernielen.”

Naamsverandering

Nadat Helden van Nooit ook kunstinstelling Witte de With bekladde, heeft directrice Sofía Hernández Chong Cuyals vrijdag aangegeven dat de naam in januari verandert. Dat meldt rijnmond.nl. De instelling had de bekladdingen op de gevel willen laten staan, maar ze zijn deels al door de gemeente verwijderd.

Over de naam van de instelling aan de Witte de Withstraat bestaat al jaren discussie. De instelling kondigde na alle kritiek in 2017 aan van naam te willen veranderen, maar daar is het tot dusver nog niet van gekomen.

Directeur: begrip voor actie

De directeur van het Tropenmuseum, Stijn Schoonderwoerd, steunt de strijd tegen institutioneel racisme en begrijpt dat het belangrijk is om aandacht te vragen voor sporen uit het verleden. “Allereerst zijn we blij dat de groep erkent dat wij als Tropenmuseum ons koloniale verleden erkennen. Dit museum is ontstaan als onderdeel van een koloniaal systeem met structurele uitbuiting, geweld en racisme. Wij erkennen dat wij een rol hebben gespeeld in het uitdragen van bepaalde beelden die doorleven in hedendaags racisme.”

De groep Helden van Nooit beticht het museum ervan dat zij hun geroofde kunstwerken niet teruggeven aan het land van herkomst. “Die frustratie en onbegrip daarover kunnen wij ons goed voorstellen,” vertelt Schoonderwoerd. “Vorig jaar hebben wij ons standpunt bekendgemaakt over de teruggave van roofkunst. Ook wij zijn voorstander van teruggave van gestolen objecten. De realiteit is alleen dat niet wij, maar de landelijke overheid hierover gaat. Wij zijn een rijksmuseum en dat betekent dat onze collectie eigendom is van de staat. De landelijke overheid denkt na over beleid hierover.”

Het museum is niet van plan aangifte te doen. “We zien wat er maatschappelijk gaande is en dan is het niet passend om aangifte te doen.”

Historische context

Een woordvoerder van het college van b en w geeft aan vernieling niet te accepteren. “We zijn geen voorstander van uitwissen, maar wel van uitleggen en duiden zodat mensen zelf een geïnformeerd oordeel kunnen vormen. Het is niet aan de politiek om voor te schrijven wat omstreden is, het moet onderwerp van de maatschappelijke discussie zijn.” 

Daarom worden er wel stappen genomen om de historische context toe te lichten. We gaan in kaart brengen welke standbeelden, gevelbeelden, straatnamen en gebouwen er zijn met een link naar het koloniale verleden en kijken naar de mogelijkheid informatie te geven waarin de historische context van deze personen wordt toegelicht. De Amsterdamse geschiedenis is rijk en soms pijnlijk. Dat verstoppen we niet maar bespreken we.”

Minister Ingrid van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) zei eerder op vrijdag ‘dat het niet helpt als mensen standbeelden van controversiële historische figuren omverhalen’. Ze juicht het wel toe dat er een discussie op gang komt over institutioneel racisme en discriminatie.

Gruweldaden

De vernielingen komen nadat ook in België, de VS en Londen ‘helden’ van hun sokkel zijn gehaald. In België werd eerder al een standbeeld van koning Leopold II beklad en weggehaald. Donderdagnacht was het in Brussel opnieuw raak, weer voor een beeld van Leopold II, die bekendstaat om gruweldaden in Congo.

 In Bristol werd het standbeeld van Edward Colston, naast weldoener voor de stad ook handelaar in slaven, in het water gegooid. Sadiq Khan, burgemeester van Londen, zei dinsdagochtend de verering van historische figuren te gaan herzien. Diezelfde avond al werd een beeld van slavenhandelaar Robert Milligan verwijderd. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden