Amsterdam Bewaar

Traumaheli mogelijk weg van dak VU medisch centrum

Een ANWB trauma helicopter op het dak van de VU
Een ANWB trauma helicopter op het dak van de VU © Robin Utrecht/ANP

De traumahelikopter verdwijnt mogelijk van het VU medisch centrum. In opdracht van de provincie Noord-Holland hebben onderzoekers het ziekenhuisdak afgezet tegen alternatieve locaties, zoals de haven, het AMC en Schiphol.

Noord-Holland houdt de uitvalsbasis van de helikopter tegen het licht omdat de provincie een nieuwe vergunning moet afgeven.

De traumahelikopter, die sinds 1995 vliegt vanaf het VUmc, had een vergunning van de rijksoverheid. Enige jaren geleden is de verantwoordelijkheid voor die vergunningverlening overgegaan op de provincie.

Nieuwbouw Zuidas
De pakweg tweeduizend vluchten die de helikopter nu jaarlijks uitvoert vanaf het ziekenhuis zorgen voor overlast in Buitenveldert. Verwacht wordt dat die overlast zal toenemen doordat de traumahelikopter in de toekomst vaker zal uitrukken. In het onderzoek wordt gerekend op drieduizend vluchten per jaar, waarvan een deel 's nachts.

3000

Verwacht wordt dat het aantal vluchten zal groeien tot drieduizend per jaar. Een deel daarvan zal 's nachts worden uitgevoerd.

Door de nieuwbouw aan de Zuidas zal het aantal omwonenden dat geluidsoverlast ondervindt ook groeien. In de directe omgeving van VUmc is woningbouw nu niet toegestaan vanwege de aanwezigheid van de helihaven, daarvoor worden de veiligheidsrisico's te groot geacht.

Daarnaast ziet de Inspectie Leefomgeving en Transport traumahelikopters liever vertrekken vanaf de grond dan vanaf een dak.

Alternatieven
De helihaven aan de Hornweg in het Westelijk Havengebied zou een alternatief kunnen zijn. De traumahelikopter kan daar nu al tanken. Ook hebben de onderzoekers gekeken naar Schiphol-Oost, waar de politiehelikopter al gestationeerd is en de landingsplaats naast het AMC. Die laatste heeft als voordeel dat de aanvliegroutes niet over woningen gaan.

Vertrekken vanaf een ziekenhuisdak is ook niet noodzakelijk, blijkt wel uit het feit dat de drie overige Nederlandse traumahelikopters inmiddels een plek op een luchthaven hebben gekregen of spoedig zullen krijgen.

Door de nabijheid van Schiphol geeft de helikopter de luchtverkeersleiders extra werk, wat de groeimogelijkheden van de luchthaven beperkt

Een voorkeur voor de locatie van de traumaheli heeft het provinciebestuur nog niet, zegt een woordvoerder van gedeputeerde Tjeerd Talsma. Begin volgend jaar valt daarover een besluit, in overleg met het VUmc. Het ziekenhuis wil niet ingaan op de voor- en nadelen van de mogelijke locaties.

Tegen een helihaven op het VUmc spreken, behalve de geluidsoverlast en de veiligheid, ook de kosten. Een eventuele regeling voor geluidsisolatie van woningen rond de aanvliegroutes gaat volgens de onderzoekers 1,6 tot 4,7 miljoen euro kosten. Door de nabijheid van Schiphol geeft de helikopter bovendien de luchtverkeersleiders extra werk, wat de groeimogelijkheden van de luchthaven beperkt.

Knelpunt
Wanneer Schiphol-Oost de uitvalsbasis voor de traumahelikopter wordt, zou dat zelfs een nog groter knelpunt opleveren. Schiphol heeft daarom nu al gezegd niet akkoord te zullen gaan met stationering op Schiphol-Oost.

Voor alle alternatieve locaties geldt dat er tot anderhalf miljoen euro geïnvesteerd moet worden in een gebouw voor het 'mobiel medisch team'. Dit traumateam dat bestaat uit een arts, een piloot en een verpleegkundige is immers 24 uur per dag paraat.

Binnen de ring A10 zijn maar weinig plekken waar een helikopter kan landen, waardoor een ambulance vaak sneller ter plaatse is

Wat de afweging ingewikkelder maakt is dat dit op het VUmc gestationeerde team, waarvan de traumahelikopter ook deel uitmaakt, nu binnen Amsterdam vaak ambulances inzet. Binnen de ring A10 zijn namelijk maar weinig plekken waar een helikopter kan landen.

Ambulance sneller
Een ambulance is daardoor vaak sneller ter plaatse. Voor de drie alternatieve locaties geldt stuk voor stuk dat het minuten langer duurt om per ambulance de binnenstad van Amsterdam te bereiken.

Daar komt bij dat de traumahelikopter naar het VUmc zal blijven vliegen om patiënten te brengen, ook als een andere uitvalsbasis wordt gekozen. De meeste patiënten gaan echter per ambulance naar het ziekenhuis.

Het traumateam schat het aantal landingen om patiënten naar het ziekenhuis te brengen op ongeveer 25 per jaar. Maar dan moet de helikopter altijd nog zo'n 175 keer naar het VU om daar de in de ambulance meegereden arts van het traumateam op te halen en het team compleet te maken.

Volgens het VUmc worden de alternatieve locaties nog nader onderzocht. "Wij zoeken naar de locatie die optimale zorg door het mobiel medisch team - snel ter plekke zowel per helikopter, als per auto in de stad - combineert met zo min mogelijk overlast voor omwonenden."