PlusInterview

Transaviatopman voorziet jaar van groei ondanks personeelstekorten: ‘De voordelen van vliegen worden gebagatelliseerd’

Nu we weer massaal vliegvakanties boeken, kampt Transavia met personeelstekorten. Nederlands’ grootste vakantievlieger moet vluchten schrappen omdat er soms onvoldoende bemanningsleden beschikbaar zijn. Net nu het vizier na twee crisisjaren op groei gaat.

Herman Stil
Transavia moet de komende weken opnieuw ‘een aantal vluchten’ annuleren vanwege personeelstekorten. Beeld ANP / Owen O'Brien
Transavia moet de komende weken opnieuw ‘een aantal vluchten’ annuleren vanwege personeelstekorten.Beeld ANP / Owen O'Brien

Vijfhonderd nieuwe medewerkers, waarvan er inmiddels 260 zijn begonnen. Vliegtuigen die snel vollopen. En toch moet Transavia de komende weken opnieuw ‘een aantal vluchten’ annuleren, nadat de afgelopen maanden al een half procent van de vluchten vanwege personeelsgebrek aan de grond is gebleven.

Transavia heeft zich volgens topman Marcel de Nooijer zo goed als mogelijk voorbereid op het vakantieseizoen. “Maar we hebben ook te maken met de algehele personeelskrapte en de naweeën van corona.”

Tegelijk met de nieuwe instroom vertrekken er door vacatureverlokkingen elders ook veel medewerkers. Daarbij is ook in deze fase van de pandemie het ziekteverzuim nog steeds hoog en heeft vliegend personeel vanwege eerdere coronabeperkingen niet altijd de verplichte trainingen kunnen afronden.

Eerder waarschuwden Schiphol en vakbond FNV al voor problemen op de vliegvelden nu het aantal reizigers rap toeneemt en de hoeveelheid openstaande vacatures groot blijft. Dat kan leiden tot langere wachtrijen bij het inchecken, de veiligheidscontrole, eventuele paspoortcheck en het laden en lossen van koffers.

Zondebok

Transavia – na KLM de grootste maatschappij op Schiphol – werd vorige zomer de zondebok van de luchtvaartsector doordat vanwege personeelstekorten en coronaproblemen op een aantal vluchten vakantiekoffers op Schiphol achterbleven.

“Op zés vluchten,” reageert de Nooijer, “en op vier deels. Tien vluchten op de 55.000 die we jaarlijks doen. Dat waren er tien te veel en dat mag niet meer gebeuren. Met onze afhandelaar Viggo hebben we alles geëvalueerd en heel stevig ingegrepen. Ik voorzie geen herhaling van afgelopen zomer, omdat er nu veel meer ervaring is op dit vlak.”

De personeelscrisis is een domper op hersteljaar 2021, zeker nu het aantal passagiers enorm toeneemt. “De vooruitzichten voor dit jaar zijn goed,” zegt de vlak voor de corona-uitbraak bij de maatschappij aangetreden topman. “Sinds de coronarestricties zijn weggenomen, is er veel vertrouwen bij reizigers. In de eerste dagen van de oorlog in Oekraïne waren mensen wat terughoudend maar dat is sinds een week of twee weer weggeëbd.”

Vorige week bleek al uit de cijfers van toerismeorganisatie NBTC dat Nederlanders massaal met het vliegtuig op vakantie gaan, vooral binnen Europa. De Nooijer: “Er wordt niet, zoals vorig jaar, op het laatste moment pas geboekt maar ook al volop voor de zomer en in september en oktober.”

Transavia, de grootste vakantievlieger van Nederland, kan nu na twee dramajaren weer denken aan groei. “We zitten dit jaar op 100 bestemmingen, tegen 114 in 2019. Dat geeft wel aan dat we heel dicht bij het oude niveau zijn. Afgelopen maand was 86 procent van de beschikbare stoelen bezet; dat is zo’n 92 procent van de situatie in 2019. Ik reken er op dat we na twee jaar zware verliezen dit jaar quitte draaien.”

Brandstoftoeslag

De Nooijer houdt wel een slag om de arm wegens corona-onzekerheid en vooral vanwege de gevolgen van de oorlog in Oekraïne. “Dat is allereerst een menselijk drama. Maar we zien daardoor ook onze kosten stijgen. De brandstofprijzen liggen significant hoger dan we hadden verwacht. Tot nu hebben we geen brandstoftoeslag voor onze klanten hoeven invoeren, maar die sluit ik niet uit.”

“Daarnaast zitten we met de onverantwoord hoge stijging van havengelden op Schiphol, Eindhoven en Rotterdam die ons herstel wel degelijk negatief beïnvloedt. We willen vliegen toegankelijk houden en aantrekkelijke tarieven bieden. Maar we kunnen zulke kostenstijgingen na twee coronajaren nauwelijks zelf dragen.”

Coronaverliezen en oplopende schulden drukken niet als enige op de boekhouding. Transavia vervangt haar 44 Boeingvliegtuigen door nieuwe toestellen van fabrikant Airbus die volgens De Nooijer zuiniger, minder milieuonvriendelijk en veel stiller zijn. Volgens de prijslijst van Airbus is die order tussen de 4,9 en 5,7 miljard euro waard.

De omslag is enorm. “We hebben eigenlijk altijd met Boeings gevlogen. Nu stappen we over naar Airbus. Dat is een verandering die doordreunt in onze haarvaten. Daar moeten we de tijd voor nemen, onder meer om vliegend personeel en technische medewerkers om te scholen. Dat levert ook extra arbeidsplaatsen op.”

Transavia zet vol in op de grootste van de bestelde Airbustypes, de A321Neo. “In september 2023 krijgen we de eerste, voor de zomer van 2024 volgen er nog zes.” De rest van de bestelling loopt tot 2031.

Meer passagiers, minder vluchten

Elk van die A321’s kan 232 passagiers vervoeren, tegen 189 die er nu in het merendeel van Transavia’s Boeings passen. “Daarmee kunnen we straks meer passagiers met minder vliegbewegingen vervoeren, vergeleken met onze huidige vloot. En dan doen we dat ook nog met schonere en stillere vliegtuigen. Dat is goed voor de omgeving en het milieu.”

(lees verder onder de foto)

Marcel de Nooijer trad vlak voor de corona-uitbraak aan als ceo van Transavia.  Beeld Marc Driessen
Marcel de Nooijer trad vlak voor de corona-uitbraak aan als ceo van Transavia.Beeld Marc Driessen

Zo omzeilt Transavia ook de beperkingen van het aantal vluchten op Schiphol, Eindhoven en Rotterdam – en het uitblijven van Lelystad Airport. Om die reden is de maatschappij sinds kort ook actief in Brussel en sluit De Nooijer meer buitenlandse bases niet op voorhand uit. “We gaan groeien, dat is aantrekkelijker dan krimpen.”

Groei ligt in delen van de samenleving gevoelig, nu niet alleen actiegroepen uit de milieuhoek en Schipholweerstand roepen om een krimp van het aantal vluchten, maar zulke geluiden ook in Tweede Kamer en coalitie klinken. “Het is jammer dat onze enorme investeringen in duurzaamheid en efficiëntie niet de aandacht krijgen die ze verdienen. Het beeld dat wij niet voldoende aan het milieu doen, is onterecht.”

“De beeldvorming over de luchtvaart is de afgelopen twee jaar ontegenzeggelijk negatiever geworden. De focus ligt op de nadelen, uitstoot en geluid. De voordelen worden gebagatelliseerd. Die moeten we beter voor bühne krijgen.”

“De Europese Unie is gebouwd op vrij verkeer van mensen. Luchtvaart speelt daar een grote rol in. Dat moeten we op een duurzame wijze in stand houden en niet onnadenkend weggooien. Hoe mooi is het dat we mensen naar mooie vakantieplekken kunnen brengen, naar plaatsen die belangrijk zijn voor hun werk of waar vrienden en familie wonen.”

‘Steek de vliegtaks in biokerosine’

Het kabinet wil de vorig jaar ingevoerde vliegtaks opvoeren van ruim 7 naar 24 euro per ticket. Volgens De Nooijer slaat de regering daarmee de plank mis. “Het is geen groene maatregel. Dat geld gaat niet naar verduurzaming maar in de schatkist.”

“Het kabinet geeft zelf aan niet te verwachten dat door die verhoging minder wordt gevlogen. Als samenleving moeten we betere keuzes maken. Zo’n taks kan je pas goed uitleggen als je de opbrengsten gebruikt om bijvoorbeeld de transitie naar duurzame brandstof te versnellen.”

Sinds januari mengt ook Transavia standaard een beetje biobrandstof door de fossiele kerosine. “Het begint klein. Dat is geen onwil maar er is nog niet voldoende beschikbaar.”

Dat moet de komende jaren veranderen met alleen in Nederland al vier nieuwe fabrieken voor biokerosine (uit afgewerkte vetten en landbouwafval) en eentje voor synthetische vliegtuigbrandstof. “In combinatie met onze vlootvernieuwing wordt dat de grote stap om de klimaatdiscussie handen en voeten te geven.”

“We moeten niet minder vliegen, we moeten duurzamer vliegen. Minder vliegen betekent ook dat vliegen duurder wordt. Dan sluit je groepen mensen uit. Mensen die na een jaar hard werken net genoeg geld hebben om op vakantie te gaan. Maar ook mensen in de landen waar we naartoe vliegen die voor hun bestaan afhankelijk zijn van de bezoekers die wij brengen.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden