PlusPortretten

Trans personen over belang nieuwe wet: ‘Belachelijk, ik moet nu eerst bewijzen dat ik trans genoeg ben’

Den Haag debatteert al twee dagen over de nieuwe Transgenderwet, die geslachtsverandering in het paspoort eenvoudiger moet maken. Drie trans personen vertellen over hun ervaringen. Voor hun transitie en de voornoemde aanpassing hadden zij eerst groen licht nodig van een psycholoog.

Lot Alewijnse en Freek Haye
Levi Jacobs: ‘Sinds wanneer is vrouw-zijn slechts het hebben van een vulva? Vrouw-zijn is veel meer dan je geslacht.’ Beeld Jakob van Vliet
Levi Jacobs: ‘Sinds wanneer is vrouw-zijn slechts het hebben van een vulva? Vrouw-zijn is veel meer dan je geslacht.’Beeld Jakob van Vliet

Levi Jacobs (28) is kunstenaar en woont in de Staatsliedenbuurt

“‘Dus jij wil een jongen worden?’ Dat vroeg de psycholoog toen ik op mijn twaalfde voor het eerst in het VU Medisch Centrum kwam. Ik schrok daarvan, niemand had dat ooit zo direct aan me gevraagd. Door mijn schrikreactie ontstond er twijfel en werd ik naar huis gestuurd. Daardoor heeft mijn transitie jaren vertraging opgelopen. Ik heb drie keer om een andere psycholoog gevraagd, maar dat verzoek werd elke keer afgewezen. Ik was dus volledig afhankelijk van iemand die ik niet kon weigeren. Vrije artsenkeuze, my ass.”

“Ik ben nog van de generatie van vóór 2014 en mij werd verteld dat ik, als ik mijn baarmoeder niet zou laten verwijderen, kanker zou krijgen. Mijn sterilisatie vond in 2014 plaats, te laat voor de wetswijziging van toen. Die hield in dat je niet meer verplicht werd je te steriliseren om je geslachtsvermelding te kunnen laten wijzigen.”

“Ik vind het zo belachelijk dat er een persoon tussen de patiënt en het medisch team zit aan wie ik moet bewijzen dat ik trans genoeg ben. In die tijd durfde ik bijvoorbeeld geen nagellak te dragen uit angst dat ze me niet man genoeg zouden vinden. De huidige wetgeving is gebaseerd op stereotypes. Ook radicale feministen van de TERF-beweging, die trans vrouwen niet beschouwen als vrouwen en ze daarom uitsluiten van de strijd voor vrouwenrechten, en hun kritiek kan ik niet in lijn zien met wat wordt verstaan onder feminisme. Sinds wanneer gaat vrouw-zijn slechts over het hebben van een vulva? Is het feminisme niet juist sinds de negentiende eeuw bezig met dat aan te vechten? Vrouw-zijn is veel meer dan je geslacht.”

“Trans personen denken veel meer dan anderen na over zichzelf en hun gender. Iemand anders laten bevestigen of dat gevoel juist is, is zeggen dat je daar niet intelligent genoeg voor bent. Het is denigrerend.”

Finn Oele: ‘Mensen denken dat de Transgenderwet het heel makkelijk maakt voor kinderen om hun geslacht te wijzigen, maar die moeten nog steeds langs de rechter.’ Beeld Jakob van Vliet
Finn Oele: ‘Mensen denken dat de Transgenderwet het heel makkelijk maakt voor kinderen om hun geslacht te wijzigen, maar die moeten nog steeds langs de rechter.’Beeld Jakob van Vliet

Finn Oele (24) doet een opleiding tot personal trainer en woont in Amsterdam-Noord

“Veel argumenten van tegenstanders van de wijziging van de Transgenderwet, zoals dat mannen zomaar vrouwenkleedkamers binnen kunnen komen, zijn vrij makkelijk te weerleggen. Het al dan niet hebben van een V’tje in je paspoort gaat echt geen bepalende factor zijn als iemand een kleedkamer wil binnendringen. Daarnaast zijn soortgelijke wetten in andere Europese landen doorgevoerd en is er geen stijging te zien van geweld van trans personen naar vrouwen toe. Verder denken mensen dat deze wet het heel makkelijk maakt voor kinderen om hun geslacht te wijzigen, maar die moeten nog steeds langs de rechter.”

“Ik denk dat de nieuwe Transgenderwet voor heel veel trans personen zorgt voor veel minder gedoe; de wet neemt een onnodige hobbel weg. Om je naam te laten veranderen, heb je nu een verklaring nodig van een genderpsycholoog. Die zitten alleen bij genderpoli’s. Ik heb tweeënhalf jaar gewacht op een intakegesprek, daarna moest ik nog een halfjaar een diagnostisch traject in. Het is dus echt een lange route om zo’n verklaring te krijgen en m’n leven stond intussen on hold, terwijl ik het eigenlijk ten volle wilde leven.”

“Toen de naam- en geslachtswijziging eindelijk was gelukt, was dat een enorme opluchting. Ik zag terug hoe ik echt genoemd wilde worden. Daarnaast, en dat woog misschien nog wel zwaarder, was het bureaucratisch ongemak weg. In de tijd dat ik wachtte op de verklaring en wel al als man door het leven ging, moest ik een keer overstappen in de Verenigde Ara­bische Emiraten. Dat was, door de verkeerde gegevens in m’n paspoort, best spannend, al verliep het gelukkig probleemloos.”

“Maar ook als ik solliciteerde voor een nieuwe baan en me voorstelde als Finn, werd ik bij het opsturen van m’n identiteitskaart meteen gedwongen mijn verhaal te delen met mensen die ik amper ken.”

Ana Paula Lima: ‘Ik ben niet tegen dokters, maar wel tegen het principe dat dokters bepalen wie wel of niet trans is.’ Beeld Jakob van Vliet
Ana Paula Lima: ‘Ik ben niet tegen dokters, maar wel tegen het principe dat dokters bepalen wie wel of niet trans is.’Beeld Jakob van Vliet

Ana Paula Lima (40) werkt als freelance columnist en supervisor in de retail en woont in Amsterdam-Zuidoost

“Ik hoop heel erg dat de wet erdoor komt, want wij trans personen zouden niet langs een psycholoog of dokter moeten om uit te leggen wie we zijn. Ik vind het belachelijk dat we anno 2022 in een land als Nederland, dat zichzelf verkoopt als geëmancipeerd, vanwege de ellenlange wachtlijsten bij het VU Medisch Centrum moeten wachten, alleen om iets in ons paspoort te laten veranderen. Ik ben niet tegen dokters, maar wel tegen het principe dat zij bepalen wie wel of niet trans is.”

“Omdat ik een dubbele nationaliteit heb en in Brazilië ben geboren, was het voor mij heel ingewikkeld om mijn geslacht in mijn Nederlandse paspoort te veranderen, aangezien ik de juiste documenten niet had. Ik heb al twintig jaar geen contact met mijn vader en dat maakte het nog lastiger. Los daarvan heeft de procedure hier in Nederland me nog meer stress en zorgen bezorgd. De christelijke politieke tegenstanders van de Transgenderwet zijn tegen elke motie over meer rechten voor transgenders. Ik zie dat als een vorm van transfobie en word er echt boos van, net als van radicale feministen die trans personen niet als vrouw zien. Die vind ik crimineel, want door hen worden trans personen nog een grotere minderheid binnen alle al bestaande minderheden.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden