Toekomstvisie: toerist naar Zuidas, Centrum voor locals

Voorbijgangers op de Wallen in Amsterdam. Beeld ANP

Er moeten culturele trekpleisters van internationale allure op de Zuidas komen om het centrum te ontlasten, zegt planoloog Zef Hemel, die voor de burgemeester een toekomstvisie op de binnenstad ontwikkelt.

De binnenstad van Amsterdam is nog te redden, zegt Zef Hemel, hoogleraar planologie (UvA), die maandagavond een eerste versie van zijn toekomstvisie presenteert aan circa honderd Amsterdammers met wie hij de afgelopen maanden heeft gesproken. Hemel is door burgemeester Femke Halsema gevraagd een aanzet te geven die moet leiden tot een visie op de toekomst van de binnenstad op de lange termijn.

Oordopjes in

Het zou mooi zijn als toeristen, die gemiddeld drie dagen in Amsterdam verblijven, daarvan twee dagen naar de Zuidas gaan en nog maar één naar de binnenstad. Om hen te verleiden heeft het zakencentrum culturele iconen nodig. En dan niet zomaar een museum, maar internationale namen of instellingen, die als een magneet werken op toeristen, die dan niet weten hoe snel ze uit de coffeeshop moeten komen om de metro naar Station Zuid te pakken.

“Op deze manier creëren we een natuurlijke route van het Museumplein naar de Zuidas,” zegt Hemel. Het gemeentebestuur moet hier hard aan trekken, want de Zuidas is nu louter een zakencentrum, zegt Hemel. “Daar zijn dringend voorzieningen nodig. Nu is er helemaal niets, de bewoners kunnen daar nauwelijks naar een winkel.”

De hoogleraar sprak in het voorjaar met circa tachtig mensen en hield twaalf publieksavonden in de Oude Kerk om meningen en ervaringen te verzamelen. Het beeld dat van de binnenstad opdoemde, was inktzwart. De conclusie: Amsterdammers in de binnenstad voelen zich vervreemd.

Dit komt door de drukte, de sociale cohesie die is verdwenen, familie die niet meer op bezoek wil komen, mensen die met oordopjes in en hun blik op de smartphone door de buurt dolen en de buren die hun huis op Airbnb zetten of verkopen aan expats. Deze vervreemding en individualisering leiden tot onderling wantrouwen. Buren vertrouwen elkaar niet meer.

Kerken met potentie

De urban jungle in de binnenstad zou de komende jaren moeten transformeren tot een monumentale tuin, zegt Hemel. Een agora, een klassieke marktplaats waar Amsterdammers samenkomen en elkaar ontmoeten. Niet alleen bestemd voor binnenstadbewoners, maar voor alle Amsterdammers die het historische hart nu mijden vanwege de drukte.

Dat klinkt utopisch, beseft Hemel, maar dat is ook zijn taak. Een visie op de lange termijn mag best prikkelen. “We zouden het bijna vergeten, maar de binnenstad heeft een enorme culturele potentie, met 35 kerken en onderwijsinstellingen.” Die moeten met in het oog springende programmering de Amsterdammers weer terugwinnen.

De Oude Kerk, zegt Hemel, trekt bijna alleen toeristen. Maar toen Philip Glass daar eind mei een orgelconcert gaf, stonden Amsterdammers in de rij. Zoiets kan vaker gebeuren. De instellingen moeten zich richten op Amsterdammers en toeristen die we wél willen in de binnenstad.

Of prostitutie nog een plek heeft op de Wallen, laat Hemel in het midden. Dat is een andere discussie. “Wat voor mij voorop staat, is dat de monumentale tuin nu slecht is onderhouden. We hebben heel goede tuinmannen nodig.”

Aanpak stad in drie stappen

Zef Hemel zal zijn visie op de binnenstad in oktober presenteren aan burgemeester Femke Halsema, zijn opdrachtgever.

Dit document is onderdeel van een omvangrijke aanpak van de binnenstad, die Halsema vorig jaar presenteerde. Deze aanpak bestaat uit drie stappen.

De eerste stap was het opschroeven van handhaving. Het alcoholverbod op de Wallen is aangescherpt, extra handhavers lopen rond en er komt een stop op rond­leidingen langs de prostitutieramen.

Stap twee is de aanpak van raamprostitutie. Halsema heeft voor de zomer vier scenario’s gepresenteerd voor de toekomst van sekswerkers op de Wallen: meer ramen, minder ramen, alle ramen weg of gordijnen dicht. De gemeenteraad zal zich hierover deze maand uitspreken.

Stap drie is een visie op de lange termijn voor de binnenstad. Hoog­leraar Zef Hemel geeft hiertoe de aanzet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden