Toch nog hoop voor enkele bomen langs de grachten

Door de renovatie van de verwaarloosde kades in Amsterdam dreigen een kleine 600 bomen te moeten sneuvelen. Maar voor 250 daarvan is er misschien nog hoop.

Boomwortels gedijen goed achter kademuren.Beeld Jakob van Vliet

Hans Kaljee, bomenconsulent van de gemeente, weet precies hoeveel bomen staan op de 5 kilometer verwaarloosde kades die in Centrum en Oud-West de komende jaren worden gerenoveerd. “Een kleine zeshonderd, ik heb ze allemaal bekeken. Daarvan kun je 85 omschrijven als bijzonder of monumentaal.”

“Dat zijn oogappeltjes langs de gracht, de oude bomen met stammen van een halve meter tot tachtig centimeter in doorsnee, die zo prachtig over het water hangen. Mijn bomenhart zegt: wat zou het fantastisch zijn als we een aantal van deze bomen kunnen redden.”

Experts onderzoeken nog of het mogelijk is een aantal bomen elders te herplaatsen of later zelfs weer terug te plaatsen op de oude plek. Dat is technisch ingewikkeld en kostbaar, maar Kaljee houdt hoop voor zo’n 250 van de 600 bomen.

Daartussen zitten hooguit enkele van de 85 monumentale bomen. Juist deze oude bomen zijn te fors om levensvatbaar door de binnenstad te verplaatsen en zij zijn bij uitstek vergroeid met de kademuren.

Kaljee: “Wortels gaan altijd op zoek naar betere omstandigheden en die zitten vaak achter ­kademuren. Daar zit vocht, hondenpoep, water. Dat is voor wortels heel aantrekkelijk.”

De vuistregel is dan ook: kadevernieuwing ­betekent bomenkap. Kaljee: “Maar de techniek schrijdt voort en daarom hebben we twee ingenieursbureaus gevraagd: help ons, zijn er alternatieven? Ik heb de bomen nog niet allemaal afgeschreven, maar we moeten terughoudend zijn. Er komen enorme kosten bij kijken om een boom van het Singel naar Noord te vervoeren. Ook onderzoeken we of het mogelijk is bomen naar de overkant van de kade te verplaatsen, en later weer terug. Dat klinkt hartstikke sympathiek, maar het is knap ingewikkeld. Ik probeer niet te optimistisch te zijn.”

Bijna buren

Bomenkap in een stad is nu eenmaal onvermijdelijk, aldus Kaljee. “Je hebt het liever niet, maar dit hoort bij de stad, al 400 jaar. Dingen ­komen aan hun eind. Straten, kademuren en ook bomen.”

Juist met bomen hebben bewoners een hechte band. Het zijn bijna buren. Kaljee: “Als een boom zestig, tachtig jaar voor de deur staat, is het superingrijpend als die ineens wordt gekapt. Ik snap dat helemaal.”

Na de zomer wordt de eerste kade aangepakt. De totale renovatie van de aangewezen 5 kilometer gracht en kade gaat naar schatting zo’n vier jaar duren, telkens een klein stukje gracht, van brug tot brug. Kaljee: “Op zo’n stuk staan tien, twaalf, vijftien bomen. Eigenlijk doen we niks anders dan ­anders, maar nu valt het op door het tempo.”

Dat tempo is afgelopen week door wethouder Sharon Dijksma flink opgeschroefd. Normaal moet voor iedere boom in Amsterdam een aparte kapvergunning worden aangevraagd, met alle vertragingen van dien. Dijksma wil die procedure voor dit project vereenvoudigen.

Kaljee: “Je kunt wel voor iedere boom een procedure volgen, maar dat helpt je niet verder. De uitkomst is toch onvermijdelijk. En we plaatsen weer nieuwe, mooie bomen terug. Dus de stad blijft mooi, met enig geduld.”

De bomenconsulent van de gemeente hoopt enkele bomen te kunnen redden, bijvoorbeeld door ze tijdelijk te verplaatsen.Beeld Dingena Mol
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden