PlusAchtergrond

The Moscow Times blijft ook vanuit Amsterdam verhalen maken

The Moscow Times, een van de laatste onafhankelijke media in Rusland, werkt sinds deze week vanuit Amsterdam. Hoofdredacteur Dima is vastberaden om door te werken. ‘Ik heb mijn vrouw en kinderen gezegd dat ik een paar maanden op zakenreis ben.’

Roelf Jan Duin
null Beeld Jakob van Vliet
Beeld Jakob van Vliet

De stickers van The Moscow Times prijken sinds een paar dagen op de deur van de kantoorruimte. De inrichting is nog sober: een paar bureaus, wat planten op de grond en tegen de wand een whiteboard met het telefoonnummer van de IT-servicedesk, geen overbodige luxe voor een redactie die pijlsnel ingericht moest worden en waarvoor een goedwerkende internetverbinding cruciaal is.

Twee grote posters die in allerijl zijn opgehangen, geven de absurditeit van de situatie weer: eentje is een plattegrond van Moskou, de ander van Amsterdam. De Russischtalige tak van The Moscow Times, een van de weinige overgebleven onafhankelijke media, huist sinds deze week in het Init-gebouw op de Oostelijke Eilanden, tussen de redacties van Het Parool, Trouw en de Volkskrant. Op dit moment zijn er drie Russische journalisten in Nederland, de komende weken zullen er nog zeven volgen.

Wat komt dat komt

Hoofdredacteur Dima (zijn achternaam wil hij in verband met zijn veiligheid liever niet noemen) is de vooruitgeschoven pion, hij arriveerde vorige week. “Ik heb mijn vrouw en kinderen gezegd dat ik een paar maanden op zakenreis ben.” Wanneer hij terugkeert weet hij niet. “Maar ik heb een visum voor drie maanden, daarna hoop ik terug te kunnen.”

“Ik denk dat-ie veel te optimistisch is,” zegt Derk Sauer, oprichter van The Moscow Times, die eerder deze maand na 32 jaar Moskou noodgedwongen verliet en nu vanuit Amsterdam zijn mediabedrijf leidt. Dima lacht, en steekt dan weer van wal. Een tolk, die Dima’s bloemrijke zinnen naar het Nederlands vertaalt, moet even nadenken over het Russische spreekwoord dat hij kennelijk gebruikt. “Wat komt dat komt, en dan zien we wel wat er gebeurt. Zoiets ja.”

Na het uitbreken van de oorlog in Oekraïne werd in Rusland de vrije pers nog verder aan banden gelegd. Feitelijk wordt alle informatie die niet afkomstig is van officiële Russische bronnen als nepnieuws bestempeld. Journalisten die het wagen om het woord ‘oorlog’ te gebruiken riskeren een gevangenisstraf van vijftien jaar. Vanwege deze aangescherpte regels zijn de meeste overgebleven media die niet in handen waren van de staat ermee gestopt. Of ze zijn het land ontvlucht, zoals de journalisten van de Russische tak van The Moscow Times (de Engelstalige site wordt gemaakt door journalisten die verspreid over de wereld opereren).

Wet op extremisme uitgebreid

Dima is niet bang voor de veiligheid van zijn gezin (‘families van journalisten zijn tot dusver met rust gelaten door de autoriteiten’), maar zeer bezorgd over de situatie in zijn land. “Poetin is een haatcampagne gestart, door iedereen die het niet met hem eens is tot vijand van het land te bestempelen.”

Die term wordt al veelvuldig gebruikt, maar er bestaan verschillende gradaties, legt Dima uit. “Je kunt aangemerkt worden als buitenlands agent, dat is het minst erge. Dan kun je worden bestempeld als ‘ongewenste organisatie, maar het ergste is als ze je ‘extremist’ zien, zoals Aleksej Navalny. Daarvoor kun je vijftien jaar gevangenisstraf krijgen. De wet op extremisme wordt nu in hoog tempo uitgebreid.”

Hoe blij Dima ook is met het tijdelijke onderdak dat de redactie in Amsterdam heeft gekregen, het zal het journalistieke werk niet eenvoudiger maken. Dima: “In Moskou werd het de afgelopen jaren al steeds lastiger. Bronnen zijn bang om on the record te praten, of durven ons helemaal niet meer te woord te staan. Sowieso bellen we nooit met mobiele telefoons en communiceren we alleen via Telegram. Maar we blijven verhalen maken, onderzoek doen en analyses schrijven.”

Dagelijks bezoeken een kleine half miljoen mensen de Russische sectie van The Moscow Times. En al wordt de site de laatste dagen bestookt door DDOS-aanvallen, voorlopig is deze nog wel in de lucht. “Misschien hebben ze ons wel over het hoofd gezien,” zegt Dima. “We wachten tot het moment dat we ook geblokkeerd zullen worden.” Wat komt, dat komt...

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden