Amsterdam Bewaar

Terreurverdachte met Amsterdammer actief in jihad-chats

De slagerij in Paramaribo waar de opgepakte broers werkten
De slagerij in Paramaribo waar de opgepakte broers werkten © ANP

Eén van de twee Nederlanders die in Suriname zijn opgepakt op verdenking van terreurplannen, stond via jihadistische chatrooms in contact met geradicaliseerde jongeren - met een link naar Amsterdam.

Zwaarbewapende Surinaamse veiligheidstroepen arresteerden zondag twee Nederlanders in Paramaribo: Raoul A. (35) en zijn broer N. (31). Ook de partner van Raoul A. werd opgepakt, en gisteren weer vrijgelaten. Ze is een dochter van het Surinaamse parlementslid Ronnie Brunswijk, de oud-leider van het Junglecommando.

De in Nederland geboren Raoul A., die in Paramaribo in de islamitische slagerij van zijn familie werkt, is geen onbekende in jihadkringen: hij wordt gezien als een drijvende kracht achter een aantal online chatrooms waar geradicaliseerde jongeren met elkaar in contact komen.

Executievideo's
Deze besloten chatrooms, die draaien op de goed versleutelde berichtendienst Telegram, zijn een belangrijk communicatiemiddel voor Islamitische Staat. Er bestaan vele honderden van die kanalen, die vaak even snel verdwijnen als ze opkomen.

In de nieuwsgroep riep men op tot 'het martelaarschap', en iemand plaatste een formule voor springstof

Gelijkgezinden wisselen in de groepen tips uit om succesvol naar Syrië en Irak te reizen. Ook klinken oproepen tot aanslagen in Europa.

Allerlei propagandamateriaal wordt gedeeld: van geromantiseerde voorstellingen van het leven in het kalifaat tot theologische verhandelingen, maar vooral veel gruwelijke executie­video's. De chatkanalen zijn ontmoetingsplaatsen voor gelijkgestemden, die vervolgens vaak in privéchats verder praten.

Martelaarschap
Tot voor kort deden ook naar Syrië uitgereisde jihadisten hun verhaal in de chats, maar sinds IS in het nauw is gedreven, is de stem vanuit het kalifaat verstomd. De laatste maanden wordt niet langer opgeroepen naar Syrië en Irak te reizen, maar worden andere strijdgebieden aangeraden, zoals de Filipijnen, Egypte en Libië.

De opgepakte Raoul A. zou de medebeheerder zijn van zeker twee van die chatrooms voor vooral Nederlandstalige geïnteresseerden, waaronder een kanaal met de naam K-Nieuws (als in: 'Kalifaat-nieuws'). In de K-nieuwsgroep en het gelieerde D-nieuwskanaal werd meermaals opgeroepen tot 'het martelaarschap'. Ook plaatste iemand een formule voor springstof.

De betrokkenheid van A. bij die kanalen was waarschijnlijk al enige tijd bekend bij inlichtingendiensten. Blogger Mark van der Berg, die op zijn website Azazel onderzoek doet naar de communicatiekanalen van jihadisten, vermoedde eerder al dat de chatrooms werden aangestuurd door een Surinaamse slagerszoon met de naam Raoul, die met allerlei aliassen actief is. Op zijn website geeft Van der Berg een uitgebreide analyse van de verschillende chatgroepen.

Kinderfeestjes in de moskee
Volgens ingewijden beheert Raoul A. de chat­rooms met een radicaal-islamitische Amsterdammer die zichzelf 'Abdullah West' noemt.

Dat zou Keith Rienksma zijn, een bekeerde salafistische Amsterdammer uit de Mercatorbuurt. Rienksma was openlijk actief met De Zuivere Aanbidding, dat jongeren op Facebook in het Nederlands uitleg gaf over de radicale islam. Er werd niet expliciet opgeroepen tot geweld en het kanaal lijkt niet langer actief.

Er zijn geen aanwijzingen dat de verdachten een gevaar vormden voor een missie of ambassade in Suriname

Rienksma organiseerde kinderfeestjes in de salafistische El Tawheed-moskee in de Jan Hanzenstraat in Amsterdam-West, al was dat geen lang leven beschoren. Tijdens de Tweede Kamerverkiezingen spoorde hij jongeren aan niet te gaan stemmen, omdat dat in strijd zou zijn met islamitische grondbeginselen. Hij is onbereikbaar voor commentaar, maar ontkende eerder betrokken te zijn bij jihadpropaganda.

Blanke agenten
De Surinaamse opsporingsdiensten hebben niet bekendgemaakt wat de precieze verdenkingen tegen de broers A. zijn. Hun moeder zei tegen de NOS geschokt te zijn door de aanhouding. "Mijn zonen zijn overtuigd moslim en bidden meerdere keren per dag, maar ze zijn tolerant tegenover andersdenkenden."

Parlementariër Ronnie Brunswijk reageerde in Surinaamse media ook op de aanhouding van zijn dochter en schoonzoon. "Ik zie mijn dochter al in zo'n rotzooi, zoiets gaat zij nooit doen."

Omdat omwonenden bij de arrestaties ook blanke agenten zagen, gonst het sindsdien van geruchten dat Amerikaanse agenten betrokken waren, al ontkent de overheid dat. Ook berichten dat een aanslag op de Amerikaanse ambassadeur dreigde, zoals een Surinaamse bron meldt, ontkent de Surinaamse justitie: "Er zijn geen aanwijzingen dat de verdachten een gevaar vormden voor een missie of ambassade in Suriname."