Amsterdam Bewaar

Telefoon blijft welkom op Amsterdamse scholen

'Whatsapp versterkt vriendschap, en een quizje via de smartphone over de lesstof kan heel leuk zijn'
'Whatsapp versterkt vriendschap, en een quizje via de smartphone over de lesstof kan heel leuk zijn' © ANP

In Frankrijk is vanaf 2018 de smartphone in de klas verboden. In Nederland lossen scholen dat zelf wel op, is de gedachte. Hoe werkt dat in Amsterdam?

Waar Nederlandse scholen drie jaar geleden nog worstelden met hoe ze moesten omgaan met de mobiele telefoons van hun leerlingen, lijken ze nu een modus te hebben gevonden. Remco Pijpers, adviseur digitale vaardigheden van stichting Kennisnet, vindt een wettelijk verbod op telefoons - zoals in Frankrijk vanaf volgend jaar van kracht is - dan ook onnodig.

"Op de middelbare school heeft de telefoon een heel sociale functie. Je ziet dat Whatsapp echte vriendschappen versterkt, en een quizje via de smartphone over de lesstof kan heel leuk zijn. Het is aan ouders en docenten om te praten als ze zien dat een kind te veel wordt afgeleid."

Blindheid
Vanaf volgend jaar mogen Franse leerlingen tussen de 11 en 15 jaar oud hun telefoon niet meer gebruiken op school. Leerlingen zouden minder geconcentreerd zijn, slechter lezen en door de telefoon niet meer naar buiten willen.

In Nederland klonken afgelopen week vergelijkbare geluiden:  Caroline Klaver, hoogleraar oogheelkunde verbonden aan het Erasmus Medisch Centrum Rotterdam, waarschuwde voor bijziendheid onder kinderen. Hoe meer ze op een scherm kijken, hoe minder ze buitenspelen - en daardoor neemt bijziendheid fors toe. "Bij één op de drie kinderen met sterkte -6 kan dit zelfs blindheid veroorzaken."

Kinderen moeten ook gewoon naar buiten, zodat ze ook af en toe hun ogen anders gebruiken

Caroline Klaver

Kinderen, aldus Klaver, staren wel vijf tot zes uur per dag op een scherm. Dat is niet goed voor de ogen - zeker omdat ze ook nog eens veel in de boeken zitten.

Stiekem appen
"Kinderen moeten ook gewoon naar buiten, zodat ze ook af en toe hun ogen anders gebruiken." Klaver is niet tegen een smartphoneverbod op school. "Dan leren kinderen ook eens iets anders te doen."

Zover is het nog lang niet. De meeste scholen bannen de telefoon vooral uit de les, maar niet uit het gebouw. Sophie Bruinzeel (14) van de Open Schoolgemeenschap Bijlmer: "Twee keer is mijn telefoon afgepakt omdat ik stiekem zat te appen tijdens de les. Toen was ik hem tot vrijdag kwijt. Ik was best wel een beetje boos toen, maar volgens mijn moeder was het mijn eigen schuld. Meestal kijk ik erop na een toets of als we een quizje doen, maar dan mag het."

Jonathan Bekaert (16) van het Barlaeus: "Ik pak mijn telefoon gemiddeld één keer per les, vooral voor Snapchat en Whatsapp. Dan krijg je soms een waarschuwing. Maar mijn roosters, cijfers en huiswerk staan er ook op, dus dat is wel gewoon handig." 

Saskia Grotenhuis, directeur Open Schoolgemeenschap Bijlmer

"Wij hebben de regel: de telefoon mag niet aanstaan of zichtbaar zijn, tenzij de docent hem inzet voor de les. Als je een foto van een proef of een aantekening wilt maken, kan dat alleen met toestemming van de docent."

"Als je je niet aan deze regels houdt, wordt je telefoon afgepakt en krijg je hem pas aan het eind van de week terug. Wij hebben deze afspraak nu twee jaar; hiervoor probeerden leerlingen het steeds per docent opnieuw."

"De telefoon is niet alleen een last: er zijn heel leuke tools om leerlingen zelf mee aan de slag te laten gaan. Je moet de telefoon goed kunnen inzetten, dat levert heel veel onderwijstijd op."

"Sinds wij de regels hebben veranderd, is er niet steeds strijd om de telefoon. Docenten zijn er blij mee. Buiten de les mag de telefoon gewoon aan, maar niet hoorbaar - anders speelt iedereen zijn eigen muziek."

Sinds wij de regels hebben veranderd, is er niet steeds strijd om de telefoon

Saskia Grotenhuis

Wrister Grommers, rector Montessori Lyceum Amsterdam

"We zijn een enorm grote school, we hebben 70 klassen, en de meningen zijn verdeeld: we hebben nu een aantal jaar de regel dat de telefoon uit moet tijdens de les, maar tegelijk gebruikt een aantal docenten gebruikt de telefoon juist voor de lessen. Als een leerling zijn telefoon gebruikt zonder toestemming, dan wordt die tot het eind van de dag ingenomen."

"De telefoon kan steeds meer en heeft een negatieve en een positieve kant. Daarom zijn wij er nu opnieuw over aan het praten. Wat sluit je buiten met een verbod, wat laat je toe? Wij zijn vooral aan het kijken naar de mogelijkheden."

De telefoon kan steeds meer en heeft een negatieve en een positieve kant

Wrister Grommers

Sabien Onvlee, conrector Barlaeus Gymnasium

"In onze huisregels staat dat gsm's en andere elektronische apparatuur gedurende de lessen niet gebruikt mogen worden, tenzij de docent daar uitdrukkelijk toestemming voor heeft gegeven. De docent mag het apparaat afnemen als deze zonder zijn of haar toestemming tóch wordt gebruikt. Je kan je telefoon dan aan het eind van de schooldag op de administratie ophalen."

"Leerlingen gebruiken hun telefoon op een schooldag wel voor school­zaken. Als agenda, voor het rooster of om in te loggen in het cijfersysteem. Dat kan soms ook tijdens de les. We zijn geen bring your own device-school, dus hier geen tablets of een laptop voor iedereen. We hebben gewoon computerlokalen voor de digitale lessen en een kar met laptops voor het vak programmeren. En alleen de mediatheek heeft wifi."