Amsterdam Bewaar

Tegenvaller: renovatie Piet Heintunnel kost dubbele

De renovatie van de Piet Heintunnel, begin 2019, duurt zeker 9 maanden
De renovatie van de Piet Heintunnel, begin 2019, duurt zeker 9 maanden © ANP

De renovatie van de pas 20 jaar oude Piet Heintunnel gaat langer duren en kost twee keer zo veel. Het is een financiële tegenvaller van zeker 23 miljoen euro.

Woensdag moet wethouder Pieter Litjens (Verkeer) de gemeenteraad tekst en uitleg geven over de tegenvaller: de renovatie van de Piet Heintunnel gaat nu 47 miljoen euro kosten.

Een garantie op problemen, dat is het lot van veel tunnels in Amsterdam. Of het nu de Spaarndammertunnel, de IJtunnel of de De Ruijtertunnel betrof, Litjens was de afgelopen jaren in alle gevallen de brenger van slecht nieuws met vertragingen of budgetoverschrijdingen.

Maar de verbouwing van de Piet Heintunnel is extra gênant voor de wethouder, omdat hij vorig jaar de gemeenteraad nog bezwoer dat het renovatiebudget van 24 miljoen euro afdoende zou zijn.

Debacle
Nu blijkt het dubbele bedrag nodig, omdat 'de scope van het project is gewijzigd'. Het enige lichtpuntje voor Litjens is dat hij de kostenoverschrijding dit keer voor de start van de renovatie kan melden en niet tijdens of aan het einde van het project, zoals bij de andere tunnels.

Het debacle betreft de twee autobuizen van de 1500 meter lange Piet Heintunnel, die de oostelijke delen van het centrum verbindt met het Zeeburgereiland en de Ring.

De buis voor de tramrails, die in 2005 in gebruik werd genomen, is nog in orde. Maar de wegtunnel, bij de oplevering in 1997 de langste Nederlandse autotunnel, kent grote mankementen.

Vrijwel alle installaties verkeren in matige of slechte conditie en zijn aan vervanging toe

Bekend zijn de enorme plassen water die bij hevige regenval soms leiden tot het afsluiten van een rijstrook. Om dit euvel te verhelpen is de tunnel in 2014 al eens gerepareerd. Maar er blijkt veel meer aan de hand te zijn.

Groot onderhoud
In twintig jaar is er nooit groot onderhoud uitgevoerd, meldt Litjens. Maar inmiddels is de tunnel 190.000 uur in gebruik geweest en is het tijd voor renovatie. "Vrijwel alle installaties verkeren in matige of slechte conditie en zijn aan vervanging toe."

Dat het prijskaartje zo veel hoger uitvalt, heeft te maken met aangescherpte tunnelveiligheidseisen. De vorige schatting van de renovatiekosten stamt uit 2009. Maar in 2012 en 2013 zijn het Bouwbesluit en de Tunnelwet gewijzigd, waardoor de verbouwingskosten enorm zijn gestegen.

Ook de wens van de gemeenteraad om zo veel mogelijk lampen te vervangen voor led-verlichting, zorgt voor een forse extra kostenpost. Hiermee komt de totale rekening op 47 miljoen euro, 23 miljoen meer dan gedacht.

Vele maanden dicht
Eigenlijk had de renovatie op 1 januari 2019 gereed moeten zijn. Dan eindigt ook een landelijke overgangsregeling voor verouderde tunnels die nog niet zijn gerenoveerd sinds de wetswijzigingen. Nu wordt in januari 2019 begonnen met de renovatie, die zeker negen maanden zal duren, waarvoor de tunnel langdurig dicht moet.

Litjens heeft hulp ingeroepen van Haagse topambtenaren van het ministerie van Binnenlandse Zaken, die hun Amsterdamse collega's adviseren over het vervolg van het traject.

Ook komt het project onder verscherpt toezicht te staan binnen de gemeente, en zal de raad elk half jaar geïnformeerd worden over de voortgang. De Piet Heintunnel wordt dagelijks gebruikt door ongeveer 28.000 automobilisten.

Vertraagde tunnelprojecten plagen de gemeente al jaren:

- De Spaarndammertunnel in West gaat door later geleverde software zeker een kwartaal later open dan gepland.

- Voor de renovatie van de bijna 50 jaar oude IJtunnel bleek 6,5 miljoen euro meer nodig dan verwacht. Na een flinke ruzie met de aannemer is de verbouwing klaar in 2018, vijf jaar te laat.

- De renovatie van de metrotunnel tussen het Centraal Station en station Amstel bleek na een kritisch reken­kamerrapport geen 171, maar 360 miljoen euro te kosten en is negen jaar later klaar dan gepland.

- Bij de Noord/Zuidlijn moest Pieter Litjens een nieuwe vertraging aankondigen. In plaats van in 2017 gaat de metro pas in de zomer van 2018 rijden. Al eerder bleek dat de kosten zijn verdubbeld tot 3,1 miljard euro.

- De Michiel de Ruijtertunnel achter het Centraal Station kwam in 2015 gereed, drie jaar na de beoogde opleverdatum.