PlusReportage

Tassen cocaïne mee voor een fijne prijs? Riskante zaak, waarschuwen de opsporingsdiensten

Naar een parkeerterrein gestuurde vrachtwagenchauffeurs worden net als hun lading uitgebreid gecontroleerd, en ze krijgen uitleg over de risico's van hand- en spandiensten verlenen aan criminelen. Beeld Mette Corsel
Naar een parkeerterrein gestuurde vrachtwagenchauffeurs worden net als hun lading uitgebreid gecontroleerd, en ze krijgen uitleg over de risico's van hand- en spandiensten verlenen aan criminelen.Beeld Mette Corsel

Het uitgestrekte en onoverzichtelijke Westelijk Havengebied lijkt een walhalla voor criminelen die de infrastructuur en bedrijvigheid willen misbruiken. Politie, douane, marechaussee, havenbedrijf en gemeente Amsterdam probeerden deze week met een veelheid aan acties beter inzicht te krijgen én ondernemers en transporteurs te waarschuwen voor de onderwereld.

Paul Vugts

Olietanker Key Star, varend onder Cypriotische vlag, ligt afgemeerd in de Usselincxhaven in het Westelijk Havengebied. Er ligt een milieuboot langszij, die afvalolie van beroepsvaartuigen ophaalt. De kleine bilgeboot trekt deze woensdagmorgen de aandacht van de medewerkers van politie, douane en het havenbedrijf die op een forse motorsleepboot van de havendienst meedoen aan een ‘preventieve scheepscontrole’. Die is vooral bedoeld om een kijkje te nemen op schepen én schippers en andere bemanning te informeren over de gevaren van criminelen die misbruik van ze kunnen maken.

De bemanning van zo’n bilgeboot kan makkelijk het verzoek krijgen wat tassen met cocaïne aan te nemen vanaf zo’n tanker, om die elders te droppen, want dat scheepje naast die tanker ziet er voor controlerende autoriteiten volkomen natuurlijk uit.

Nee, zegt de schipper als zijn bezoek aan boord is gestapt. In Amsterdam of het Noordzeekanaalgebied hebben criminelen hem nooit benaderd. “Dat is schering en inslag in Rotterdam, maar hier niet zo,” zegt hij terwijl hij een oliekraan dichtdraait om zich op het onverwachte bezoek te kunnen concentreren. “Ik heb collega’s die zich in Rotterdam hebben laten verleiden, en die zaten zomaar tien jaar vast, maar hier ken ik dat niet. In IJmuiden zijn het eerder de vissermannen die op zee tassen drugs overnemen.”

Per koffiemok naar YouTube

De schipper en zijn maat krijgen na een praatje van een kwartier een ‘toolkit’ vol informatie over criminele ‘ondermijning’ en hoe ze die kunnen herkennen en melden (desnoods anoniem). Voor elk is er een geïsoleerde koffiemok met een QR-code. Scannen ze die met hun telefoon, dan opent op YouTube een flitsende informatiefilm. Vervolgens kunnen ze Operatie Zelos spelen, een ‘serious game’ waarin de speler stap voor stap op de georganiseerde criminaliteit stuit, en de juiste beslissingen moet nemen in verdachte situaties.

De tweede bestemming van de scheepscontroleurs is een binnenvaartschip dat containers met cacao lost. De schipper is boodschappen doen, maar zijn 70-jarige vader, zelf met een lang verleden ‘in de droge lading’, heet het ploegje welkom aan boord.

Je weet tegenwoordig vaak niet wat precies in de containers zit die je vervoert, vertelt hij. “Mijn zoon zit de halve dag achter de computer, maar de ladingpapieren zoals ik die vroeger kreeg, krijgt hij niet meer.”

In de grote steden ziet hij op de kades geregeld ‘vage gasten’. “Maar ja, als we ook geregeld politie zien rijden, gaan we er van uit dat die wel zal weten hoe het zit.”

Juist die laatste gedachte probeert zijn bezoek uit het hoofd van de gepensioneerde schipper te praten. De politie heeft meldingen over zulke verdachte figuren broodnodig. Hij krijgt de folders en een koffiemok – gevuld nog wel, want zijn eigen koffiezetapparaat aan boord heeft het begeven. De QR-code moet zijn zoon maar scannen (‘waar staat dan een telefoonnummer?’), maar goed, hij zal beter opletten.

Dat is geen luxe, want juist de cacao die in de Amsterdamse haven zo’n grote rol speelt, komt veelal uit ‘risicolanden’ voor drugsimport in Latijns-Amerika of Afrika.

Anderhalve ton

Aangezien de autoriteiten het Westelijk Havengebied van 32 vierkante kilometer (!) moeten bestrijken met bijvoorbeeld één (1) wijkagent en diensten met elk zo hun capaciteitsproblemen, is het van cruciaal belang dat goedwillende schippers, vrachtwagenchauffeurs en medewerkers van de grote diversiteit aan bedrijven misstanden melden én weten dat in zee gaan met criminelen altijd verkeerd afloopt.

Zoals in de ochtendbriefing al is gemeld, bieden de internationaal opererende drugsbendes een chauffeur of schipper zomaar één tot anderhalve ton voor het meenemen van een partij cocaïne. Ook voor de handel in wapens of illegale sigaretten zijn transportbedrijven in de haven en het Noordzeekanaalgebied hoogst aantrekkelijk.

Deze week draaien de dagelijkse acties vooral om preventie, maar bij aanwijzingen van malafide zaken kan het accent snel verschuiven naar diepgaandere controles. Alle signalen die op criminele ‘ondermijning’ wijzen, worden doorgezet naar collega’s voor nader onderzoek of het aanvullen van strafdossiers.

Heineken en Doderer

Verderop controleren de verschillende diensten gezamenlijk het vrachtverkeer. Motorrijders leiden geselecteerde trucks naar een parkeerterrein aan de rand van het roemruchte bedrijventerrein De Heining (waar de ontvoerde Freddy Heineken en chauffeur Ab Doderer in 1983 drie weken zaten opgesloten in een loods). Elke maand houden de controlerende instanties in hun samenwerkingsverband Transport Facilitated Organized Crime hier sowieso een controle, maar deze actieweek is die elke dag.

Een Poolse chauffeur met een trailer vol oude auto’s met daarin weer autobanden, bestemd voor Libië, kijkt mokkend toe hoe opsporingsambtenaren over zijn vracht klimmen om chassisnummers en motorcodes te checken.

Net zoals opleggers met zeecontainers moet hij naar de ‘backscatter’ van de douane: een vrachtwagentje met een röntgenscanner die de containers doorlicht. De douaniers hoeven de verzegelde containers niet te openen om te zien of er contrabande is verstopt. Alles is in orde, de transporten mogen door.

Een marechaussee haalt de Afrikaanse bijrijder van een vrachtwagentje door de molen, omdat hij geen identiteitspapieren heeft. Hij krijgt een boete.

Van een andere orde is een trits gecontroleerde vrachtwagens van een transporteur die wordt gelinkt aan de groepering rond liquidatieverdachte Ridouan Taghi. Steeds is met de trucks wel wat mis, of de chauffeurs hebben geen papieren. Dat bedrijf wordt later in de actieweek indringender gecontroleerd. Met de resultaten hoopt de politie de vele dossiers van de recherche over het vermoede wijdvertakte ‘csv’ (crimineel samenwerkingsverband) van Taghi te kunnen verrijken.

Actieweek in cijfers

• Ruim 200 voertuigen gecontroleerd
• Circa 100 voertuigen gescand door de douane
• Ruim 100 preventieve gesprekken met vrachtwagenchauffeurs bij de terminals gevoerd
• De controleurs kregen meerdere signalen over ‘ondermijning’ in de haven, ook over chauffeurs die benaderd zijn voor crimineel transport
• 6 bedrijven integraal gecontroleerd door de ‘Ondermijningsbrigade’ van politie, de gemeente Amsterdam en een trits instanties
• 30 schepen preventief bezocht en bemanning gesproken
• Zo’n 50 boetes uitgeschreven, waaronder rijden zonder vergunning, overbelading en rijden zonder rijbewijs

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden