PlusProfiel

Sylvana Simons wist met één zetel de agenda te beïnvloeden

Sylvana Simons (49) vertrekt na 2,5 jaar uit de gemeenteraad. Ze wil zich richten op de Tweede Kamerverkiezingen. Haar tijd in de raad is overschaduwd door bedreigingen en racisme, maar ze wist als eenmansfractie ook de agenda te beïnvloeden.

Sylvana Simons. Beeld © Jitske Schols
Sylvana Simons.Beeld © Jitske Schols

Het raadslidmaatschap van Sylvana Simons is niet onopgemerkt voorbij gegaan. In februari 2019 stond de fractievoorzitter van Bij1 in het middelpunt van het heftigste debat dat in deze raadsperiode is gevoerd. De aanleiding was een verwarde man die zich door politieagenten had laten neerschieten in de buurt van De Nederlandsche Bank. Hij zwaaide met een nepwapen, negeerde de orders van de agenten, die hem vervolgens neerschoten. ‘Suicide by cop’, luidde de conclusie. 

Simons vroeg een spoeddebat aan over dit, zoals ze dat noemde, ‘buitensporige en onnodige politiegeweld’. Vrijwel de gehele raad plus burgemeester Femke Halsema vielen over haar heen: hoe durfde Simons het optreden van de politie ter discussie te stellen?

De gemoederen liepen hoog op, sommige raadsleden spraken over het dieptepunt uit hun politieke carrière. Het debat ontplofte toen Simons zei van jongeren van kleur te horen dat die bang zijn te worden neergeschoten door agenten. “En die zorgen zijn niet onterecht.” Ze moest zich kapot schamen, vonden haar opponenten. Of, zoals Johnas van Lammeren (Partij voor de Dieren) zei, ‘nederig gaan zitten’, een opmerking waarvoor hij later excuses aanbood.

Simons erkende dat ze het debat wat scherp had aangezet, maar verder gaf ze niet toe. Ruim een jaar later overleed de zwarte Amerikaan George Floyd door politiegeweld, een moord die de aanzet gaf van wereldwijde demonstraties tegen racisme en politiegeweld en van de Black Lives Matterbeweging.

‘Zwartjes’

Simons zag het als haar taak om ongemakkelijke onderwerpen te agenderen die spelen onder haar, veelal zwarte, achterban. Zo was ze ook de politiek ingerold. In 2015 sprak ze Martin Simek in tv-programma De Wereld Draait Door aan op zijn gebruik van de term ‘zwartjes’, later sloot ze zich aan bij de strijd tegen Zwarte Piet. 

Vanaf dat moment staat haar leven in het teken van bedreigingen en racisme. Het openbaar ministerie heeft inmiddels tientallen mensen vervolgd voor het bedreigen van de politica. Ze roept veel reacties op. Het programma Voetbal Inside maakt er een sport van haar voor een miljoenenpubliek te bespotten. Simons voelt zich een ‘nationale boksbal,’ zei ze vorig jaar in een interview met deze krant. “Dat heeft impact op de mensen om mij heen. Mijn moeder schrikt zich af en toe kapot.”

Onvoldoende stemmen

Simons sloot zich in eerste instantie aan bij de partij Denk, maar dat was geen succes. In 2017 probeerde ze met Bij1 een zetel in de Tweede Kamer te behalen, maar ze kreeg onvoldoende stemmen. In de Amsterdamse gemeenteraad kreeg ze een jaar later wel een plek, met de hakken over de sloot.

Bij1 neemt in de raad een strategische plek in: de partij steunt in grote mate de progressieve plannen van de coalitie van GroenLinks, PvdA, SP en D66 en fungeert als het geweten als het aankomt op onderwerpen als racisme en gelijkheid. Dat met name GroenLinks in Amsterdam meer oog heeft voor identiteitspolitiek dan voor linkse of groene thema’s, komt ook door Bij1, die een concurrent is op de uiterst linkerflank. 

Simons uitte ook kritiek op het college als ze vond dat de progressieve partijen niet ver genoeg gingen of een megabibliotheek op de Zuidas wil bouwen. Ook keert ze zich, met aartsrivaal Annabel Nanninga van Forum voor Democratie aan haar zijde, tegen de lastenverhogingen die het college wil doorvoeren om de financiële schade van de coronacrisis te compenseren.

Privilegetrainingen

Ze boekte ook concrete resultaten. In maart 2019 diende ze een motie in om gemeenteambtenaren zogenoemde privilegetrainingen te laten volgen, zodat die beter om kunnen gaan met minderheden op de werkvloer; niet alleen collega’s met een andere herkomst, maar ook vrouwen, gehandicapten en lager opgeleiden. Het idee is dat deze trainingen discriminatie op de werkvloer verminderen. Deze motie is aangenomen en door het college omgezet in beleid, waarbij de nadruk nu ligt op white privilege-trainingen, waarbij herkomst centraal staat.

Simons speelde een belangrijke rol bij het voorstel dat door de raad is aangenomen om excuses aan te bieden voor het slavernijverleden. Partij Denk nam het initiatief, met Simons als een van de bondgenoten. Inmiddels is onderzoek verricht naar de betrokkenheid van de gemeente Amsterdam bij het slavernijverleden, de opmaat naar excuses. Dat zou een historisch moment zijn, vooral voor de achterban van Bij1. Verder heeft de partij de aanzet gegeven tot genderneutrale toiletten in de Stopera en het uitroepen van de klimaatcrisis.

Kritiek was er ook op de optredens van Simons, zoals tijdens het debat over de schietpartij bij De Nederlandsche Bank. Kwesties die ze aan de orde stelt, zorgen vaak voor ongemak en gezucht bij met name de conservatieve partijen. Die vinden dat Bij1 veel symboolpolitiek voert en dat in de stad belangrijkere zaken spelen als genderneutrale toiletten. Ze pikken dit soort onderwerpen graag op om te laten zien wat voor links gekkenhuis Amsterdam in hun ogen is geworden. 

Simons gaat, ondanks alle bedreigen, een nieuwe poging wagen om in de Tweede Kamer te komen. Haar zetel in de raad gaat naar Jazie Veldhuyzen, die al duoraadslid is en de laatste tijd al meer op de voorgrond trad, omdat Simons minder vaak in de Stopera was. Als longpatiënt wilde ze geen risico’s nemen in coronatijd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden