PlusPortretten

Surinaamse Amsterdammers zonder papieren: ‘Zonder Nederlands paspoort kan ik m’n kinderen niet zien’

Stanley Blankendaal: ‘ Ik kwam in de tijd dat Surinamers niet meer welkom waren’ Beeld Marc Driessen
Stanley Blankendaal: ‘ Ik kwam in de tijd dat Surinamers niet meer welkom waren’Beeld Marc Driessen

Naar schatting wonen er zo’n 1000 ‘ex-Nederlanders’ in Amsterdam, Amsterdammers van Surinaamse afkomst zonder papieren. Drie van hen leggen uit waarom ze graag een Nederlands paspoort willen.

Freek Haye

De Regenboog Groep, advocaten en de gemeente Amsterdam spannen zich in om ze alsnog een verblijfsvergunning te geven. Het gaat om een groep Surinamers die al twintig, dertig of soms veertig jaar ongedocumenteerd in Nederland woont. Een rapport van De Regenboog Groep, een organisatie die kwetsbare Amsterdammers ondersteunt, stelt dat het in Amsterdam om 750 mensen gaat. Het getal 1200 wordt ook genoemd, maar harde cijfers ontbreken.

De onafhankelijkheid van Suriname in 1975 betekende dat ze ongewild hun Nederlandse identiteit verloren. Tot 1980 konden Surinamers gemakkelijk een verblijfsvergunning aanvragen in Nederland, maar na die tijd verloren ze deze positie. Veel Surinamers vluchtten echter naar Nederland vanwege de politieke onrust in hun land. Eenmaal in Nederland kregen ze geen paspoort en leefden ze onder de radar.

Ongeveer 40 ongedocumenteerde Surinamers zitten in Amsterdamse noodopvanglocaties. Drie van hen leggen uit waarom ze een Nederlands paspoort willen.

‘Mijn hele familie heeft wel een Nederlands paspoort’

Stanley Blankendaal (57) woont in een opvang voor ongedocumenteerden op de Transformatorweg

“Inmiddels woon ik 26 jaar in Nederland en heb ik nog steeds geen Nederlands paspoort. In 1997 heb ik daarvoor een aanvraag gedaan. Die werd afgewezen en ik moest terug naar Suriname. Dat heb ik niet gedaan en sindsdien ben ik illegaal. Heel mijn familie heeft een Nederlands paspoort, ik ben de enige zonder. Zij kwamen eerder naar Nederland, toen was het nog makkelijker. Ik kwam in de tijd dat Surinamers niet meer welkom waren.”

“Ik kwam naar Nederland voor een beter leven en goede toekomst, maar belandde in de hel. Toen de identificatieplicht werd ingevoerd, kon ik niet meer werken en kon ik m’n huur ook niet meer betalen. Zwart werk vinden was lastig, dus ik belandde op straat. Op de Zeedijk kwam ik in aanraking met drugsgebruikers en ik raakte verslaafd.”

“Nu werk in de dagbesteding van het Leger Des Heils en krijg ik acht euro per dag. De hoop op een verblijfsvergunning heb ik al opgegeven. Met een groep andere Surinamers word ik door een advocaat bijgestaan, maar daar houd ik me verder afzijdig van. Ik hoor het wel.”

‘Teruggaan naar Suriname is geen optie. Oude bomen moet je niet verplanten’

Letitia Valpoort: 'Teruggaan naar Suriname is geen optie.' Beeld Marc Driessen
Letitia Valpoort: 'Teruggaan naar Suriname is geen optie.'Beeld Marc Driessen

Letitia Valpoort (66) woont in een opvang voor ongedocumenteerden op de Plantage Muidergracht

“In 1997 ben ik naar Nederland gekomen vanwege mijn man, die woonde hier al decennia. Ik kwam er al snel achter dat hij buiten de pot piste en meerdere vriendinnen had. Op een dag kwam ik thuis en zat hij daar met een van die vriendinnen. Ik ben door het lint gegaan en uiteindelijk kwam de politie eraan te pas. Op het bureau besloten ze toen m’n verblijf in te trekken. Toen ik vervolgens een aanvraag voor een Nederlands paspoort deed, hadden ze toestemming van m’n – inmiddels – ex-man nodig. Die zei ‘nee’. De 500 gulden voor de aanvraag had ik al betaald.”

“Ik heb altijd gewerkt in Nederland, maar vanaf 2000 gingen de autoriteiten gegevensbestanden controleren om illegalen op te sporen. Vanaf toen ben ik zwart gaan werken. Al die tijd heb ik betaald voor advocaten om me bij te staan om een paspoort te krijgen, steeds met nul op het rekest. Teruggaan naar Suriname is geen optie. Ik heb daar geen huis, geen pensioen en geen familie. Oude bomen moet je niet verplanten.”

“Met een Nederlands paspoort kan ik mezelf eindelijk echt een Nederlandse burger noemen en kan ik op een normale manier deelnemen aan de maatschappij. Ook kan ik eindelijk een operatie ondergaan aan mijn benen en daarna een fatsoenlijke revalidatieplek krijgen.”

“Nederland is een democratisch land dat zogenaamd vooroploopt met mensenrechten. Waar blijven die rechten voor ex-Nederlanders? Ik ben een gelovig mens, en heb zeker nog hoop dat het goedkomt. Hopelijk nog voor mijn zeventigste.”

‘Zonder Nederlands paspoort kan ik mijn kinderen en kleinkinderen niet zien’

Hesdy Westerkapel (59) woont in een opvang voor ongedocumenteerden in Nieuw-West

Hesdy Westerkapel: 'In mijn familie ben ik het zwarte schaap zonder paspoort.' Beeld Marc Driessen
Hesdy Westerkapel: 'In mijn familie ben ik het zwarte schaap zonder paspoort.'Beeld Marc Driessen

“Toen ik hier in 1986 mijn paspoort aanvroeg was ik wanhopig. Ik ben gevlucht voor de oorlog in Suriname. Nog steeds heb ik last van traumaklachten en slapeloze nachten. In Suriname vocht ik mee als militair en is het bovenste stukje van mijn pink afgehakt. Ook heb ik een groot litteken boven op mijn hoofd.”

“Mijn toenmalige vriendin kreeg wel een verblijfsstatus, maar mijn asielaanvraag werd afgewezen. Ik vloog terug naar Suriname om mijn papieren te regelen, want ik wilde hier trouwen. Acht jaar later kwam ik weer naar Nederland. Uiteindelijk belandde ik op straat, maar nu heb ik gelukkig een klein kamertje in een opvang.”

“In mijn familie ben ik het zwarte schaap zonder paspoort, iedereen was al in Nederland voor de oorlog. Zonder Nederlands paspoort kan ik geen leven opbouwen en kan ik mijn kinderen en kleinkinderen niet zien. Ze vragen weleens: hoe gaat het met opa? Ik schaam me om ze naar de opvang te laten komen voor een bezoekje, want dit is geen plek voor kinderen.”

“Met een paspoort kan ik een normaal leven opbouwen. Ik ben opgeleid als kok, dat zou ik graag weer willen doen. Ook wil ik een eigen huis waar ik m’n kinderen en kleinkinderen kan ontvangen.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden