Duncan en Lisca Stutterheim: ‘Wij voelden ons niet welkom op onze eigen plek.’

Plus Interview

Stutterheim presenteert plannen Westergas: theater en muziekcafé

Duncan en Lisca Stutterheim: ‘Wij voelden ons niet welkom op onze eigen plek.’ Beeld Eva Plevier

Duncan (47) en Lisca (44) Stutterheim, eigenaren van de Westergasfabriek, zijn geen types die aan de zijlijn blijven staan. Vrijdag, ruim een jaar na de overname, maken ze hun plannen met het ‘kunst- en cultuurdorp’ bekend.

Het was even aftasten, zeggen Duncan en Lisca Stutterheim in hun kantoor in een van de zeventien gebouwen van de Westergasfabriek. Eind januari 2018 namen ze, met vastgoedontwikkelaar Millten en een groepje Amsterdamse investeerders, de panden in het Westerpark over. “Het duurde wel even voordat ik mij hier thuis begon te voelen,” zegt Lisca Stutterheim.

De panden waren voordien in handen van vastgoedfamilie Meyer Bergman, die ook het Oosterdokseiland ontwikkelt. Meyer Bergman had de zieltogende, ooit ernstig vervuilde Westergasfabriek getransformeerd tot een gifvrije hotspot.

De familie Stutterheim, groot geworden in de dance-­industrie met ID&T, wilde meer doen dan gebouwen verhuren. “We willen hier onze eigen kleur, smaak en invulling aan geven en een toekomstvisie ontwikkelen.”

De eerste maanden fungeerde het stel als ‘vlieg op de muur’; kennismaken met het team, de gebouwen leren kennen en vooral niet alles direct veranderen. Duncan Stutterheim heeft ooit zijn dancebedrijf ID&T verkocht aan het Amerikaanse SFX en daarvan leerde hij hoe het niet moet: de eigenaren van SFX kwamen binnen en gingen ­direct alles anders doen. Deze intense bemoeienis leidde tot frustratie en een uittocht van ID&T-medewerkers, ­onder wie Stutterheim zelf. Daarom kozen ze bij de Westergasfabriek voor een andere aanpak, met wat meer distantie.

Ook deze aanpak was niet probleemloos. “Wij voelden ons niet welkom op onze eigen plek,” zegt Lisca Stutterheim. Ze kwamen vol energie en plannen binnen, ­gewend aan een bepaalde snelheid die hoort bij een eigen onderneming, maar stuitten in de Westergasfabriek vooral op praktische bezwaren: zo zijn we het hier niet gewend en zo doen we dit nu eenmaal.

“We zijn geen mensen die lang aan de zijlijn blijven staan,” zegt Duncan Stutterheim. En dus besloten ze afgelopen zomer om het team om te gooien, hetgeen ertoe leidde dat acht van de twaalf medewerkers vertrokken, al dan niet vrijwillig. “Een bedrijf overnemen is vaak lastig door een botsing van culturen. Dat is haast niet te voorkomen.”

Van hiphop tot Freek de Jonge

Sinds september zijn ze bezig met hun nieuwe plannen. Westergas, zoals de nieuwe naam luidt, moet uitgroeien tot een kunst- en cultuurdorp met een duidelijke identiteit, waar ‘alle soorten cultuur bij elkaar komen’. Van hiphop tot ballet, van jeugdtheater tot exposities.

Vrijdag brengen de eigenaren de plannen naar buiten. Concreet houden die allereerst in dat het Westergastheater opengaat. Dat komt op de plaats van het MC Theater, dat eind 2014 failliet ging en sindsdien niet meer in ­gebruik is geweest. Diverse gezelschappen en kunstenaars kunnen er optreden; dans- en theatergezelschappen, maar ook balletschool De Toverfluit. Er komen salsa-avonden en ­cabaretier Freek de Jonge zal er optreden.

Ook RadioRadio is nieuw op het terrein, op de plek waar voorheen North Sea Jazz Club zat. Het is een muziekcafé, met live dj’s en radioshows. “Wij kennen hen nog uit onze dancetijd. Ze zijn hier begonnen als een soort antikraak. Dat sloeg aan,” zegt Duncan Stutterheim.

Het terrein van de Westergas. Beeld Eva Plevier

World Press Photo, de organisatie achter de prestigieuze prijs en bijbehorende tentoonstelling, krijgt onderdak in de voormalige ingenieurswoning van de Westergas­fabriek, naast het hotel. En er komen evenementen voor de buurt, zoals, vanaf september, elke woensdag een kindermiddag.

De nieuwe initiatieven vormen een aanvulling op ­bestaande culturele activiteiten op het terrein, zoals bioscoop Het Ketelhuis, jongerenorganisatie Kunstbende en de tv-studio’s voor De Wereld Draait Door en Pauw.

Dit is de eerste stap. De eigenaren werken met het team aan nieuwe concepten, evenementen en akoestische concerten in de talrijke gebouwen. Er zijn ‘toffe’ gesprekken gevoerd met documentairefestival Idfa, theatergezelschappen en kunstenaars. “Er valt nog zo veel uit te halen,” zegt Lisca Stutterheim, die nog wel een echte bruine kroeg op het terrein zou willen. “Dat hoort bij een dorp.”

De eigenaren van Westergas eisen van de huurders dat zij een bijdrage leveren aan het terrein en het culturele gehalte ervan. Wie niet meedoet, zal geen nieuw huurcontract krijgen. “Tony Chocolonely is een mooi bedrijf, maar past niet bij de culturele invulling die wij voor ogen hebben. We zullen niemand eruit zetten, maar als een huurcontract afloopt, loopt het af,” aldus Duncan Stutterheim.

In de verdachtenbank

In al deze plannen zullen de eigenaren rekening moeten houden met de buurt. De laatste jaren is het aantal klachten over evenementen, festivals en de kermis in het park behoorlijk toegenomen, vooral op sociale media. De familie Stutterheim bezit alleen de gebouwen van de Westergasfabriek en heeft niets te maken met deze evenementen op het gras of elders in het park, zoals Milkshake, Rollende Keukens of de kermis. Het evenemententerrein op het grote grasveld hoort niet bij Westergas, maar is van de ­gemeente.

Desalniettemin richten veel klagers zich tot de eigenaren, die met hun house- en danceverleden al snel in de verdachtenbank zitten. “Onlangs viel een mevrouw in het park nog keihard tegen mij uit,” zegt Duncan Stutterheim. “Natuurlijk raakt mij dat. Maar ik snap waar de klachten vandaan komen. Als mensen gek worden van het lawaai, wie ben ik dan om te zeggen dat het meevalt? Vorig jaar volgde het ene festival het andere op, dat gaf geen rust. Nu is dat minder. Het Westerpark is geen RAI. ”

Onlangs, toen festival Digital in Noord te veel lawaai veroorzaakte, kreeg Stutterheim op sociale media de schuld, onder meer van SP-raadslid Tiers Bakker. “Ik heb helemaal niets te maken met Digital en dat kan Bakker ook ­weten. Ik vind het kwalijk dat een raadslid zo slecht is geïnformeerd.”

Inmiddels voeren buurtbewoners, stadsdeel en de eigenaren van Westergas maandelijks overleg. “We proberen, met de ondernemers op het terrein, de buurt bij het terrein te betrekken.”

Het begon met ID&T

In 1992 richtten Duncan Stutterheim, Irfan van Ewijk en Theo Lelie, vrienden uit Landsmeer, dancebedrijf ID&T op. Wat begon met een groot eindexamenfeest in de Utrechtse Jaarbeurs, groeide uit tot een multinational, die de wereld veroverde met evenementen als Sensation, Thunderdome en Mysteryland. 

In 2013 nam het Amerikaanse SFX het Amsterdamse bedrijf over. In 2015 stapte Stutterheim op. Duncan Stutterheim is ook een van de investeerders in de A’DAM Toren in Noord en, met zijn vrouw Lisca, in Nachtlab, een broedplaats voor muzikaal talent. De Stutterheims wonen in het centrum van Amsterdam en hebben drie kinderen.

Met dank aan de stadsverlichting

Eind 19de eeuw kreeg Amsterdam twee gasfabrieken, één in Oost en één in wat nu het Westerpark is. Het gas was in eerste instantie bedoeld voor de stadsverlichting. De fabriek in West, destijds de grootste van het land, bestond uit gashouders, kolenopslagplaatsen, zuiveringsinstallaties, een watertoren en kantoorgebouwen. Een deel is gesloopt, waaronder de watertoren, maar de gashouder, de zuiveringshallen en de ­woningen voor ingenieurs en de ­directeuren staan er nog altijd.

In de jaren zestig ging de gasfabriek dicht en tot de jaren negentig was het terrein in gebruik als opslagplaats van het Gemeente Energie Bedrijf (GEB).

Daarna kwamen de plannen om het terrein in te richten als park. Probleem was de zwaar vervuilde grond. In 2000 kocht de familie Meyer Bergman van het gelijknamige vastgoedbedrijf het terrein, saneerde de grond en knapte de boel op. Sindsdien is de Westergasfabriek uitgegroeid tot een publiekstrekker met horeca, evenementen, een kinderdagverblijf, een bioscoop en ­bedrijven.

In 2018 nam de familie Stutterheim de gebouwen over, in samenwerking met een groep investeerders.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden