Nieuws

Struikelstenen bij Sarphatipark voor in Auschwitz vermoord artiestenechtpaar

Bij het Sarphatipark zijn twee ‘Stolpersteine’ gelegd voor het in Auschwitz vermoorde Joodse kunstenaarsechtpaar Else Schwarz-Berg (1877-1942) en Samuel ‘Mommie’ Schwarz (1876-1942).

Olaf Heyblom
De Stolpersteine (struikelstenen) zijn gelegd bij de woning en het atelier waar het paar tot hun arrestatie en deportatie in 1942 verbleef.  Beeld Historische Vereniging Bergen
De Stolpersteine (struikelstenen) zijn gelegd bij de woning en het atelier waar het paar tot hun arrestatie en deportatie in 1942 verbleef.Beeld Historische Vereniging Bergen

De Stolpersteine (struikelstenen) zijn gelegd bij het Sarphatipark 42, bij de woning en het atelier waar het paar tot hun deportatie in 1942 verbleef. Ze werden daar opgepakt nadat ze besloten terug te keren naar huis na een onderduikperiode in Baambrugge.

De in Zutphen geboren Samuel ‘Mommie’ Schwarz was een belangrijke Hollandse kunstschilder. Hij maakte in de oorlog onder meer posters tegen Hitler, vertelde zijn achternicht onlangs in Het Parool. Hij woonde samen met zijn Joods-Duitse vrouw Else Berg, eveneens kunstschilder. Eerst in de atelier­woningen op de Jan Steenzolder in De Pijp, verzamelplaats van kunstenaars, schrijvers en musici en vanaf 1927 aan het Sarphatipark in Zuid. Ze maakten veel tekeningen van hun reizen naar onder meer Mallorca, Italië, Frankrijk en Joegoslavië.

Bergen

De legging van de Stolpersteine werd gedurende twee jaar uitgesteld wegens corona. Het is een initiatief van de Historische Vereniging Bergen. Het echtpaar kwam vaak in de Noord-Hollandse plaats en werkte in de stijl van de Bergense school, een expressionistische kunststijl. “Het echtpaar is nooit uitgeschreven in Amsterdam, maar ze kwamen enorm vaak in Bergen, omdat hier een kunstenaarskolonie was,” zegt Frans Leijen van de vereniging. “In Bergen is daarom gezegd: zij verdienen ook Stolpersteine.”

Een Stolperstein is een eerbetoon aan een slachtoffer van de Tweede Wereldoorlog en wordt altijd gelegd bij de laatste woning waar iemand vrijwillig verbleef.

De gemeente Bergen heeft 133 tekeningen van Schwarz in bezit. Die liggen in het Museum Kranenburgh in de Noord-Hollandse plaats. Een van de werken, de krijttekening Dubrovnik, staat op een lijst van kunst die mogelijk is geroofd tijdens het nazibewind. Museum Kranenbrugh is bereid mee te werken aan een onderzoek naar de herkomst van de krijttekening. Nazaten van Schwarz willen dat alle kunst teruggaat naar de familie.

Tip Het Parool via Whatsapp

Heeft u een tip of opmerking voor de redactie? Stuur een bericht naar onze tiplijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden