PlusNieuws

Strengere eisen aan export giftige brandstoffen naar Afrika

Naar Afrika geëxporteerde benzine of diesel moet voortaan aan hogere kwaliteitseisen voldoen. Nieuwe normen moeten voorkomen dat brandstoffen die in Nederland helemaal niet verkocht mogen worden, in Afrika veel luchtvervuiling veroorzaken.

Bart van Zoelen
Tanken bij een pompstation in Abuja, Nigeria. De vervuilde brandstof uit Europa zorgt voor schade aan katalysatoren en roetfilters van auto’s. Beeld REUTERS
Tanken bij een pompstation in Abuja, Nigeria. De vervuilde brandstof uit Europa zorgt voor schade aan katalysatoren en roetfilters van auto’s.Beeld REUTERS

Brandstoffen voor Afrika bevatten soms honderden keren meer zwavel dan de benzine die in Nederland uit de pomp komt. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) gaat daarom per direct strengere eisen stellen aan de brandstoffen die voor een belangrijk deel worden geëxporteerd via de havens van Amsterdam, Antwerpen en Rotterdam.

Zwavel en benzeen

Vanaf april mogen voor Afrika bestemde benzine en diesel maximaal 50 ppm (parts per million, deeltjes per miljoen) aan zwavel bevatten en hooguit 1 procent benzeen. Ter vergelijking: in Nederland is maar 10 ppm zwavel toegestaan. Toch geven de nieuwe normen een groot verschil met de brandstoffen die tot dusver worden verscheept naar landen als Senegal, Ghana en Nigeria. In eerder onderzoek van onder meer de ILT werden brandstofladingen gevonden die driehonderd keer zoveel zwavel bevatten als in Europa is toegestaan.

In de onderzoeken werd beschreven dat de brandstoffen speciaal voor de Afrikaanse markt werden gemaakt. In West-Afrikaanse landen mogen autobrandstoffen veel meer kankerverwekkende en giftige stoffen bevatten dan in de EU. Volgens het ILT-onderzoek uit 2018 werden de brandstoffen ‘scherp geblend’ zodat ze binnen de Afrikaanse brandstofnormen bleven en toch zoveel mogelijk bestonden uit goedkope reststromen van olieraffinaderijen en de chemische industrie.

Behalve extra luchtvervuiling is het gevolg ook dat schade ontstaat aan katalysatoren en roetfilters van auto’s. Ook in West-Afrika rijden tegenwoordig meer moderne auto’ s rond en die kunnen, anders dan afdankertjes uit Europa, niet uit de voeten met de extra vervuilende brandstoffen. Het is voor de ILT een extra reden voor de nieuwe kwaliteitseisen: de brandstoffen met een hoog zwavelgehalte ontnemen de Afrikaanse landen de kans om hun wagenpark te verjongen.

Geen exportverbod

Afrikaanse regeringsleiders hebben onderling al strengere zwavelnormen afgesproken, maar de ILT wil daar niet op wachten omdat de implementatie per land nog veel voeten in de aarde heeft. Toch wordt geen exportverbod ingesteld. Dat is alleen mogelijk in Europees verband. In plaats daarvan houdt de ILT de Nederlandse brandstofexporteurs aan hun ‘zorgplicht’ als leverancier.

Jammer, reageert de Votob, de branchevereniging van de tankopslagbedrijven. Die vreest dat de export van deze brandstoffen simpelweg wordt overgenomen door andere landen. “Zolang West-Afrika dit product vraagt, zal het ergens worden gemaakt,” zegt directeur Willem-Henk Streekstra.

De nieuwe norm is bedoeld als ‘stok achter de deur’ en om te voorkomen dat leveranciers die wél schonere brandstoffen naar Afrika sturen, zich uit de markt prijzen. Dat Shell sinds vorig jaar in West-Afrika betere brandstoffen levert dan is toegestaan volgens de normen van die landen, laat volgens de ILT zien dat het kan.

Volgens VN-milieuorganisatie UNEP kunnen betere brandstoffen in West-Afrika het gevolg hebben dat de luchtvervuiling met 50 tot 90 procent wordt teruggedrongen. “Dat Nederland nu zijn verantwoordelijkheid heeft genomen en de export van brandstoffen van slechte kwaliteit stopt, is een essentiële stap naar het opschonen van voertuigen in Afrika,” zegt Rob de Jong van UNEP.

Greenpeace

“Eindelijk worden er door de ILT stappen genomen om deze vervuilende praktijken van oliebedrijven aan banden te leggen,” zegt Maarten de Zeeuw namens Greenpeace. “Maar deze nieuwe regel is nog niet streng genoeg. Oliebedrijven kunnen nog steeds diesel verkopen die vijf keer zoveel zwavel bevat als in de EU is toegestaan. Waarom wordt er met twee maten gemeten?”

De milieuorganisatie vraagt zich verder af of de handhaving sluitend is te krijgen. “Hoe voorkom je dat, zelfs met deze nieuwe regels, boevenbedrijven gifbenzine exporteren?”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden