Plus Analyse

‘Strenge afspraken’ over de biomassacentrale, maar wie controleert?

De biomassacentrale bij Diemen geeft bijna geen luchtvervuiling en extra eisen aan de bio­massa moeten ontbossing voorkomen. Daarover zijn ‘strenge afspraken’ gemaakt. Maar wie controleert?

Vattenfall wil de grootste biomassacentrale van Nederland bouwen, maar belooft na twaalf jaar de verbranding van biomassa geleidelijk af te bouwen en uiterlijk in 2045 te stoppen. Beeld Nuon

1. Wat staat er in het convenant?

De nieuwe biomassacentrale krijgt twee keer zo strenge fijnstofeisen als wettelijk verplicht. Volgens het convenant dat Diemen, Amsterdam en de provincie Noord-Holland hebben gesloten met energiebedrijf Vattenfall resteert daardoor ‘nagenoeg’ geen impact op de lokale luchtkwaliteit. Vooral daarover was bezorgdheid in Diemen en op IJburg, waar een petitie tegen de ­biomassaplannen van het vroegere Nuon bijna zesduizend keer werd ondertekend.

Verder wordt het transport van de biomassa vanuit de haven uitstootvrij door elektrische vrachtwagens. Vattenfall belooft na twaalf jaar de verbranding van biomassa geleidelijk af te bouwen en uiterlijk in 2045 te stoppen. Vattenfall stort tien jaar achtereen 100.000 euro in een regionaal fonds voor energiebesparing bij huishoudens met een kleine beurs.

Ook zijn afspraken gemaakt over de herkomst van de biomassa. Daarvoor wordt teruggegrepen op duurzaamheidscriteria die in 2013 zijn overeengekomen tussen de milieubeweging en de energiebranche. Die moeten waarborgen dat niet meer hout wordt geoogst dan aangroeit, dat slechts een deel naar energie gaat en dat kwetsbare natuur wordt beschermd, zodat de grote vraag naar biomassa in Nederland niet leidt tot ontbossing elders in de wereld – ook een grote zorg in Diemen en Amsterdam.

2. De gemeenten en Vattenfall noemen de afspraken ‘strenger’. Maken ze een groot verschil?

Dat valt te bezien. Door een hoge schoorsteen en moderne filters was de impact op de luchtkwaliteit in Diemen al minimaal, zei hoogleraar Bert Brunekreef onlangs op een symposium van GroenLinks over biomassa. Vattenfall had ook al beloofd dat de biomassacentrale na twaalf jaar geleidelijk zou plaatsmaken voor geothermie en restwarmte uit datacenters.

3. Konden Diemen en Amsterdam de centrale niet tegenhouden?

Beide gemeenten hebben zich eerder tegen de biomassacentrale gekeerd, maar zien juridisch geen mogelijkheden om die tegen te houden. Vandaar ook het convenant, om de grootste zorgen weg te nemen. Maar ondanks de oplopende twijfels of verbranding van biomassa wel zo duurzaam is, geldt het formeel nog steeds als groene energiebron waarvoor Vattenfall zelfs subsidie heeft aangevraagd. Dat maakte de onderhandelingspositie van de gemeenten niet al te sterk. Vattenfall zou de plannen ook zonder convenant hebben kunnen doorzetten.

4. Is de twijfel over de herkomst van de biomassa nu weggenomen?

Zeker niet. Juist de duurzaamheidscriteria voor biomassa uit 2013 waar het convenant op wil voortborduren, staan nu ter discussie. Greenpeace is net deze maand naar de rechter gestapt uit onvrede over de mogelijkheid de naleving van deze afspraken te controleren.

Voorstanders van de verbranding van biomassa vertrouwen erop dat na de kap van productiebos voor bouwmaterialen en meubels alleen de restanten worden verwerkt tot pellets, geperste houtkorrels. Of dat daarvoor snoeihout wordt gebruikt. Maar de tegenstanders, zoals hoogleraar Martijn Katan, geloven daar niet in en vrezen dat in Rusland, de VS of de Baltische Staten hele stukken boom worden verwerkt tot brandhout. Op het symposium verwees Katan naar een grote leverancier die zijn houtpellets maar voor 18 procent maakt uit zaagsel en restanten. “Dat afval is er niet. Dat is niet economisch te verzamelen. Je kunt niet duizend man het bos in sturen en zeggen: breng zoveel dode takken mee. Dan kom je nooit aan dit soort massa’s.”

De energiebedrijven vinden dat bosbeheerkeurmerk PEFC genoeg waarborgen biedt tegen ontbossing. “Certificaten zoals PEFC zijn zo zacht als boter,” zegt Katan. “Bovendien heeft zo’n keurmerk alleen zin als je het controleert. Als zo’n schip komt aanvaren en je vraagt: waar zijn de certificaten, dan heeft de kapitein zijn kombuis ermee behangen. Maar er zijn geen Nederlandse agenten die in het bos gaan kijken. Het is een wassen neus.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden