PlusAchtergrond

Steeds meer ledschermen in etalages in Amsterdam: ‘We willen toch juist af van die platheid?’

De etalage op de kop van de Kalverstraat, vlak bij het Muntplein, met reclameledschermen. Beeld Eva Plevier
De etalage op de kop van de Kalverstraat, vlak bij het Muntplein, met reclameledschermen.Beeld Eva Plevier

Bewegende reclames op straat zijn verboden, maar op verschillende plekken duiken ledschermen op achter winkelruiten. ‘We hadden juist bedacht dat we voor de binnenstad af wilden van de vercommercialisering en de platheid.’

Marc Kruyswijk

Aan het einde van de middag, als het in deze tijd van het jaar vanaf een uur of half vijf gaat schemeren, is de etalage van het leegstaande winkelpand op de kop van de Kalverstraat onvermijdelijk voor iedere voorbijganger: groot, fel en bewegend. De beelden wisselen elkaar af, iedereen die erlangs wandelt wordt ineens heel erg roze, groen of geel.

Nog niet zo lang geleden zat hier een vestiging van Vodafone, maar nu is de eigenaar op zoek naar een nieuwe huurder. Tot die is gevonden, doet het leegstaande pand vooral dienst als huisvester van een ledscherm waarop allerlei boodschappen langskomen.

Muntplein en Dam

Zoals hier op het Muntplein gaat het op meer plekken in de stad: reclame op enorme ledschermen achter winkelruiten. Ook even verderop op de Dam verschenen al vorig jaar achter een aantal ruiten grote ledschermen.

Wijkcentrum d’Oude Stadt, de Vrienden van de Binnenstad (VVAB) en onder meer GroenLinksraadslid Zeeger Ernsting noemen dit een slechte ontwikkeling. Ernsting maakte eerder deze week speciaal nog een rondje langs een aantal plekken waar hij op was gewezen. “Ik schrok daar wel van. Dit mag gewoon niet. We hadden nu juist bedacht dat we voor de binnenstad af wilden van de vercommercialisering en de platheid.”

Mupi’s

Het probleem van drukke en lichtgevende reclames in de stad speelt al jaren. In 2015 werd een deel van de ouderwetse, analoge reclamezuilen vervangen door digitale: mupi’s. Dat had voor de exploitanten het grote voordeel dat er bewegende reclames mogelijk waren.

Het riep vrij snel weerstand op: sommige mensen vonden het te opvallend en smakeloos. Uit een panelonderzoek door de dienst Onderzoek, Informatie en Statistiek bleek dat bijna de helft van de ondervraagden vond dat mupi’s weg moesten omdat ze niet mooi zouden zijn en te afleidend. Een kwart vond ze wel mooi en noemde de mupi ­modern en afwisselend en een kwart had geen mening.

Flikkerende lichten

GroenLinks stelde de kwestie aan de orde in de gemeenteraad: verkeersdeel­nemers zouden worden afgeleid door de flikkerende en felle lichten. Ernsting stelde dat dit hiermee kon leiden tot onveilige situaties. Daarnaast zou de ‘visuele drukte’ en de opmars van de mupi’s met bewegende beelden volgens hem afbreuk doen aan het karakter van de historische binnenstad.

De tegenstanders kregen bijval van onder meer het College van Rijksadviseurs, dat de ministers van Binnenlands Zaken en van Infrastructuur en Waterstaat adviseerde rond snelwegen een verbod uit te vaardigen op nieuwe reclamedragers. ‘Ledschermen zijn veel penetranter dan de traditionele analoge doeken en panelen. Verbied nieuwe ledschermen daarom geheel, ook in stedelijke zones.’

Roterende beelden

Er werd een verbod op bewegende reclames op straat aangekondigd. Stadsdeel Centrum trok diverse vergunningen in, maar dat ging allemaal te snel, oordeelde de rechter. De gemeente nam daarom in 2020 het verbod op in een set regels die geldt voor heel de stad, om juridische bezwaren weg te nemen. Bewegende beelden zijn nu uit den boze, roterende beelden zijn nog wel toegestaan.

Maar Walther Schoonenberg van de VVAB heeft het stadsdeel gevraagd op te treden tegen het feit dat er nu achter winkelruiten steeds meer ledschermen verschijnen. Ook de strijd tegen mupi’s in de openbare ruimte verliep niet zonder hindernissen, zegt Schoonenberg.

Onlangs verloor de vereniging een rechtszaak over verschillende mupi’s in de binnenstad. De vereniging had beroep aangetekend tegen zes verleende vergunningen, waarin toestemming werd verleend voor de plaatsing van 32 exemplaren voor een periode van acht jaar en zes maanden. “Omdat de verleende vergunningen vaak tijdelijk zijn, slaagt de VVAB er via de juridische weg niet in om de mupi’s de pas af te snijden.”

Update

Stadsdeel Centrum heeft de exploitanten inmiddels aangeschreven dat de reclames achter winkelruiten weg moeten.

Het probleem van drukke en lichtgevende reclames in de stad speelt al jaren. Beeld Eva Plevier
Het probleem van drukke en lichtgevende reclames in de stad speelt al jaren.Beeld Eva Plevier
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden