Amsterdam Bewaar

Stadsgezichten: Atelierwoningen Van Karnebeekstraat

Foto's Carlos van Onna
Foto's Carlos van Onna © UNKNOWN

In de Van Tijenbuurt in Nieuw-West werd halverwege de jaren vijftig een blokje van zes atelierwoningen gerealiseerd naar een ontwerp van architect Willem van Tijen. Van Tijen was een van de pioniers in de Nederlandse sociale woningbouw en werd vooral bekend vanwege zijn ontwerpen voor modernistische flatgebouwen. In het begin van zijn loopbaan werkte hij samen met Huig Maaskant, die net als Van Tijen een adept was van het Nieuwe Bouwen. In 1955, op zestigjarige leeftijd, brak Van Tijen met zijn toenmalige partners, om verder te werken met de architecten M. Boom en J. Posno. Uit deze latere periode stamt ook het ontwerp voor de atelierwoningen in Nieuw-West.

De woningen aan de Van Karnebeekstraat zijn gebouwd als een korte strook van drie bouwlagen. In het ontwerp is ernaar gestreefd om wonen en werken onder een dak te laten samengaan. De ateliers op de begane grond zijn met een deur aan de straat toegankelijk, terwijl het woongedeelte op de twee hogere lagen via een open galerij aan de achterzijde bereikbaar is. Door deze bouwwijze konden de ateliers vroeger apart van de woningen worden verhuurd. In de woongedeelten zijn het wonen en het slapen met een tussenverdieping van elkaar gescheiden. De op het noorden gerichte straatgevels bestaan voor het grootste deel uit glas, zodat aan deze zijde veel licht de woning invalt. De gevels aan de achterkant zijn veel geslotener en voorzien van kleinere vensters, onder meer om de bewoners privacy te kunnen bieden. Aan de achterzijde liggen kleine tuinen die bereikbaar zijn vanuit de ateliers.

De atelierwoningen in de Karnebeekstraat zijn van een zeldzaam gebouwtype. Bovendien zijn de royale lichtinval en de opvallende ruimtelijkheid typerend voor het Nieuwe Bouwen. Mede om die redenen zijn ze door het Amsterdamse Bureau Monumenten & Archeologie opgenomen in de Top 100 van Amsterdamse naoorlogse monumenten.

De naar de architect vernoemde Van Tijenbuurt waarin de atelierwoningen staan, wordt momenteel in het kader van stadsvernieuwing getransformeerd. Ongeveer 450 woningen zijn of worden gesloopt om plaats te maken voor nieuwbouw die een mix is van sociale huur- en koopwoningen. Plannen voor renovatie van de atelierwoningen zijn in de maak.(ARCAM/Carlos van Onna/Yvon de Korte)

Naam: Atelierwoningen
Adres: Van Karnebeekstraat 97-119
Opleverjaar: 1959
Architect: Van Tijen, Boom en Posno
Stadsdeel: Nieuw-West