PlusReportage

Stadsdeel Zuid grijpt in op ‘fietssnelweg’ Albert Cuypstraat

Als de Albert Cuypmarkt wordt afgebroken, slingeren fietsers vaak tussen de werkzaamheden door. Niet zelden leidt dat tot ongelukken en hoogoplopende ruzies. Stadsdeel Zuid pakt deze fietsers met man en macht aan.

Marc Kruyswijk
Handhavers hebben het druk tijdens de proef: een fietser die weigerde af te stappen, werd uiteindelijk tot staan gebracht. Beeld Jakob van Vliet
Handhavers hebben het druk tijdens de proef: een fietser die weigerde af te stappen, werd uiteindelijk tot staan gebracht.Beeld Jakob van Vliet

‘De snelweg’ wordt de Albert Cuypstraat wel genoemd tussen pakweg vijf en zeven uur ’s avonds. Wanneer de marktkooplui de biezen hebben gepakt, maar de kramen er nog staan – als skeletten in het gelid – nodigt de straat uit om er met gezwinde spoed doorheen te fietsen.

Zo op het eerste oog is er nauwelijks een kip te bekennen. Maagdelijk asfalt, ideaal om de fietser de gelegenheid te bieden net die twee minuten die hij te laat van huis is vertrokken goed te maken. Hét moment om de druk op de trappers te verhogen en de snelheid op te voeren tot soms duizelingwekkende hoogten.

Niet zelden goed fout

Zoals dat gaat op snelwegen gebeuren er relatief weinig ongelukken, maar als het fout gaat, gaat het niet zelden goed fout. Afgelopen december bijvoorbeeld. Toen reed een elektrisch ondersteunde fietser, een contradictio in terminis stiekem, snoeihard in op een van de mannen die zich op hetzelfde moment bezig hield met het afbreken van de kramen. Gevolg: ernstig rugletsel en een ziekenhuisopname van vijf dagen.

Het was een onderscheidend moment, de druppel die de emmer deed overlopen. Toen werd duidelijk dat er iets moest gebeuren, zegt René Dronkers, een van de fietsambtenaren van de stad. “Dit kon niet meer zo. Ik ben heel erg vóór fietsen, ik doe zo veel mogelijk om het gebruik van de fiets te stimuleren, maar het moet wel veilig.”

“Op de Albert Cuypstraat is die veiligheid in het geding. Van zowel de fietsers als van de mensen die aan het eind van de dag de markt afbreken, opruimen en schoonmaken. Meer dan eens heeft dit geleid tot ongelukken, hoogoplopende ruzies en zelfs vechtpartijen.”

Fietsen verboden

Het resultaat van die druppel, als je een ziekenhuisopname een druppel wilt noemen, is deze week te zien: aan de kopse kanten van de 668 meter lange markt in De Pijp is de straat afgesloten. Fietsers en scooterrijders mogen er wel door, maar krijgen te verstaan gegeven dat de fiets of de scooter aan de hand moet worden gehouden: fietsen is verboden, op straffe van een stevige boete. Handhavers zwermen door de straat in groten getale, alsof er nooit een personeelsgebrek heeft bestaan.

Het is een pilot, zoals de gemeente dergelijke tijdelijke projecten doorgaans noemt. Er wordt gekeken of een afsluiting en een op voorhand verhelderend gesprekje met de fietser zoden aan de dijk zetten. Het moet leiden tot gedragsverandering, zegt bestuurder Rocco Piers van stadsdeel Zuid. “We zetten in op bewustwording. De meeste fietsers snappen echt wel dat het niet slim is, laat staan veilig, om slalommend op de fiets door een straat te rijden waar kramenzetters aan het werk zijn met lange stalen en houten staketsels.”

Ruwe bolsters, ruwe pitten

De mannen die de kramen ’s morgens opzetten, zijn dezelfde die aan het eind van de dag het omgekeerde stappenplan uitvoeren. Ruwe bolsters, ruwe pitten: allesbehalve fijnbesnaard en niet al te zeer van zins tot een genuanceerd oordeel richting de fietsende medemens. Een van hen, hij zegt dat hij dat hij Dennis heet, heeft ‘een schurfthekel’ heeft aan mensen die, soms met gevaar voor ieders leven, tussen de werkzaamheden door manoeuvreren. “En als er iets gebeurt, als ik eens iemand raakt met een stevige houten paal, dan heb ík het weer gedaan.”

Het is ook verleidelijk om door de straat te fietsen op dit tijdstip, zegt Bouke Burger, opperkramenzetter. “Maar het kán gewoon niet, het is link. Als de markt moet worden afgebroken, is dit een plek waar wordt gewerkt. Waar grote, harde objecten van plaats verwisselen. Daar wil je met goed fatsoen geen fietsers tussendoor hebben slingeren.”

Afbreken en schoonmaken

Dat zegt ook Mirthe Ostendorf, marktmakelaar van de Albert Cuyp. “Mensen fietsen voorbij, ze zien dat het gros van de kooplui is vertrokken en denken: het kan wel. Maar tussen 17.00 en zeker 20.30 uur moet er van alles gebeuren. Niet alleen moeten de kramen worden afgebroken, er moet ook worden schoongemaakt. Ik begrijp de verleiding, maar het kan gewoon niet.”

De fietsers zijn er een beetje beteuterd onder, hoewel de meesten best enig begrip kunnen opbrengen voor de, in hun ogen, beperkingen ten aanzien van hun fietsvrijheid. Een van hen zegt zich te realiseren dat het ‘vast onverstandig is’ om juist tijdens de afbouw door de straat te fietsen. “Maar ja, ik heb ook ogen, ik kan zelf ook best inschatten of wat ik doe gevaarlijk is.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden