De afvalcentrale (AEB) heeft vier van de zes ovens moeten sluiten vanwege veiligheidsproblemen.

Plus Analyse

Stad speelt hoog spel met AEB

De afvalcentrale (AEB) heeft vier van de zes ovens moeten sluiten vanwege veiligheidsproblemen. Beeld Novum RegioFoto/Sem van der Wal

Met de keuze om AEB niet te privatiseren, laat de gemeente een ‘hapklaar’ reddingsplan lopen van afvalbedrijf Beelen. Het roept de vraag op welke risico’s Amsterdam over zich afroept.

Op het allerlaatste moment heeft de gemeente deze week een reddingsplan voor de nood­lijdende vuilverbrander AEB afgewezen. De afge­treden wethouder Udo Kock had al zijn kaarten gezet op privatisering van het afval- en energiebedrijf. Hij trok woensdag zijn conclusies toen de overige wethouders van coalitiepartijen GroenLinks, PvdA en SP toch wilden inzetten op een overname door afvalverwerker HVC.

Een opmerkelijke wending, want recycle­bedrijf Beelen had met Kock de laatste weken ‘dag en nacht’ gewerkt aan een reddingsplan voor AEB. Wim Beelen en Robert van der Wallen, de vermogende eigenaars van het bedrijf, stonden in de startblokken.

De makers van het reddingsplan hebben vol onbegrip gereageerd op het besluit van het stadsbestuur en spreken van een kamikaze­actie. Ze dachten te voldoen aan alle Amsterdamse wensen: circulair en maatschappelijk verantwoord, helemaal met eigen middelen gefinancierd door een bedrijf dat al jaren actief is in de Amsterdamse haven.

Privatisering zou veel risico’s wegnemen bij Amsterdam. In plaats daarvan onderzoekt het stadsbestuur nu een overname door HVC. Maar dat betekent wel dat Amsterdam voorlopig zelf opdraait voor de tientallen miljoenen die nodig zijn om AEB overeind te houden zolang de malheur in de centrale voortduurt.

Grote verrassing

Het stadsbestuur heeft er vertrouwen in dat AEB de afvalovens snel weer aan de praat krijgt, Maar of dat ook lukt, blijft onzeker. AEB blijft in zwaar weer en afvalverwerkers brengen hun afval ergens anders onder als AEB het niet aanneemt. “Hoe langer het duurt, hoe minder aantrek­kelijk AEB wordt,” zegt een kandidaat-koper. ‘Vertraging is onverantwoord,’ schreef ook wethouder Kock in zijn afscheidsbrief.

Hoogst opmerkelijk is ook dat binnen AEB alles in gereedheid was gebracht voor de privatisering. Bij het bedrijf was de verrassing groot dat de overname door Beelen niet doorging. Privatisering had de voorkeur van de directie.

En dan is het nog de vraag of HVC zich wel kan ontfermen over AEB. De HVC-directie is positief, maar sommige aandeelhouders van dat bedrijf zijn op z’n best verrast, en op z’n slechtst ronduit negatief over een mogelijke ­fusie tussen de coöperatieve vuilverbranding en het noodlijdende AEB. “Ik ga ervan uit dat onze vertegenwoordiger bij HVC negatief zal adviseren, anders heeft hij onze fractie wel wat uit te leggen,” zegt fractievoorzitter John van der Rhee van de Alkmaarse VVD. “Ik heb weinig behoef­te om een niet-functionerend bedrijf over te nemen.”

Met hangende pootjes

D66-raadslid Piet Burgering uit Heemskerk is ook kritisch. “Op het eerste gezicht zou ik zeggen dat door de komst van AEB ons aandelenbelang verwatert terwijl ons risico groter wordt,” zegt hij. “Ik ben niet op voorhand tegen, maar nu wordt gedaan alsof dit al in kannen en kruiken is, terwijl wij en de andere aandeelhouders daar nog over moeten beslissen.”

Dus mogelijk komt Amsterdam alsnog tot de conclusie dat AEB in de verkoop gaat en moet de stad met hangende pootjes terug naar Beelen of een andere koper. Het stadsbestuur zal nederig de provincie in moeten gaan als het AEB niet wil overleveren aan de vrije markt.

Minderheidsbelang

Coalitiepartijen GroenLinks, PvdA en SP laten AEB het liefst opgaan in HVC NV. Dit bedrijf, met vuilverbranders in Alkmaar en Dordrecht, reageert positief op de Amsterdamse toenaderingspogingen. HVC is een succesvol afval- en grondstoffenbedrijf, ­ongeveer twee keer zo groot en in publieke handen. 44 gemeenten en 6 waterschappen zijn aandeelhouder. Net als AEB hecht HVC veel belang aan duurzaamheid, zoals geothermie. Een fusie betekent wel dat de stad de controle over AEB verliest, en in ruil een minderheidsbelang krijgt in HVC. Dat betekent een forse afboeking. Ook zal AEB een lening van 108 miljoen euro waarschijnlijk niet terugbetalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden