Plus Uitleg

Staan we aan de vooravond van een nieuwe huizencrisis?

DNB-president Klaas Knot Beeld ANP

Door de stijgingen van de huizenprijzen zijn de risico’s zo toegenomen dat banken meer geld achter de hand moeten houden om klappen op te vangen, vindt De Nederlandsche Bank. De centrale bank eist hogere buffers

1. Staan we aan de vooravond van een nieuwe huizencrisis?

De risico’s zijn in ieder geval behoorlijk toegenomen door de almaar stijgende huizenprijzen. ‘Een prijscorrectie is niet uitgesloten,’ schrijft De Nederlandsche Bank (DNB) in een rapport over de financiële stabiliteit, dat dinsdag is uitgekomen.

‘Het systeemrisico op de huizenmarkt is de ­afgelopen jaren toegenomen,’ aldus DNB. Dit komt doordat de huizenprijzen veel harder zijn gestegen dan de inkomens. En huizenkopers nemen meer risico: bij 60 procent van de transacties in de grote steden bieden ze nog steeds ruim boven de vraagprijs. Huishoudens moeten dus meer lenen en zijn hierdoor kwetsbaar voor prijsdalingen.

Volgens Marieke Blom, hoofdeconoom bij ING, geeft DNB een duidelijk signaal af. “We kunnen niet voorspellen of en wanneer het misgaat, maar we moeten daar wel rekening mee houden. Vooral in Amsterdam.”

2. Maar de huizenmarkt koelt toch af?

Dat klopt. De ergste prijsstijgingen zijn achter de rug, ook in Amsterdam. DNB verwacht dat de prijzen dit jaar 5,9 procent stijgen, tegen 9 procent vorig jaar. Voor 2020 en 2021 verwacht de centrale bank een stijging van 2,8 en 2,3 procent. De piek is eruit, maar begin deze eeuw namen de prijsstijgingen ook eerst af, voordat wereldwijd een huizencrisis uitbrak.

Blom wijst op de rol van beleggers op de huizenmarkt. “Die kunnen meer bieden dan huishoudens en drijven de prijzen op. Als zij af­haken, kan dat de prijs ineens drukken.”

3. Hoe grijpt De Nederlandsche Bank in?

Door te eisen dat zes banken meer reserves aanleggen om klappen op te vangen. Het gaat om ABN Amro, ING, Rabobank, Volksbank, NIBC en Van Lanschot Kempen. Ze moeten, tezamen, al een reserve van zo’n 10 miljard euro aanhouden en dat wordt 3 miljard meer.

DNB vindt dat deze banken de risico’s van de hypotheken die ze hebben uitstaan te laag inschatten. Als de huizenprijzen gaan dalen, ­komen woningen onder water te staan: hun waarde is lager dan de hypotheek. Die woningen vormen het onderpand van de banken. Ook kan het gebeuren dat huishoudens hun te hoge schulden niet meer kunnen afbetalen. De rekening komt dan terecht bij de banken.

Die 3 miljard is geen onoverkomelijk bedrag voor banken. ING maakte vorig jaar 4,7 miljard winst. Maar het gaat niet om de hoogte van het bedrag, maar om het signaal. “Dit is een dikkere jas voor de banken als er op de huizenmarkt een guurdere wind gaat opsteken,” aldus DNB-president Klaas Knot vanochtend.

4. Wat gaan consumenten hiervan merken?

Niet veel, verwacht DNB. De maatregel is niet bedoeld om de huizenprijzen te dempen. Naar verwachting zullen de financieringskosten van banken licht stijgen en die komen bij consumenten op het bordje in de vorm van hogere hypo­theek­rentes.

5. Wat wil De Nederlandsche Bank nog meer?

De hypotheekrenteaftrek moet verder worden afgebouwd. Ook na de voorgenomen afbouw is de regeling nog altijd genereus, vindt DNB. Daarnaast moeten er veel meer woningen bijkomen, vooral middeldure huurhuizen. Daarnaast is de aanhoudend lage rente een groeiend probleem, omdat hierdoor geen prikkel meer is om schulden af te bouwen. Knot uitte al ongewoon stevige kritiek op nieuwe renteverlagingen door de Europese Centrale Bank.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden