De dansen van de overwinterende spreeuwen zijn voor velen een prachtig schouwspel, maar de vogels zorgen ook voor overlast.

PlusExclusief

Spreeuwen schijten Scheldebuurt onder: ‘Ik moest gewoon schuilen voor de poep’

De dansen van de overwinterende spreeuwen zijn voor velen een prachtig schouwspel, maar de vogels zorgen ook voor overlast.Beeld Daphne Lucker

De spreeuwen die elk jaar in de stad overwinteren, laten daar een flinke ravage achter. Bakken stront op dakterrassen en auto’s. In sommige wijken leidt hun aanwezigheid tot een schisma tussen buurtbewoners, zoals in de Scheldebuurt.

Hans van der Beek

Het is inderdaad een schitterend gezicht. De zon gaat langzaam onder en zwermen spreeuwen dansen door de lucht, in steeds grotere zwermen, als in een flipperkast met onzichtbare stootkussens. Wonderlijk, onbegrijpelijk en prachtig. De natuur op haar mooist.

Maar ja, dan de afterparty. Ondergescheten auto's, tuinen, (dak)terrassen.

In de Scheldebuurt zijn de spreeuwen dit jaar een ware plaag. Buurtbewoner Rinke Lutkeveld: “Afgelopen weekend kwam ik uit de Albert Heijn. Je hoorde gewoon: flats, flats, flats. Ik moest echt schuilen voor de poep.”

Haar auto heeft ze in het begin nog twee keer helemaal gewassen, maar daar is ze daarna maar mee opgehouden. Lutkeveld: “De eerste twee, drie dagen zei iedereen nog: ‘O, wat zijn ze mooi’, maar al snel waren ze er he-le-maal klaar mee.”

Goede schuilbomen

De spreeuwen die elk najaar Amsterdam overspoelen komen uit Scandinavië en Oost-Europa, met name Duitsland en Polen, om hier te overwinteren. Waar ze precies neerstrijken is nauwelijks te voorspellen.

Meestal zoeken ze coniferen of dennenbomen op; bomen waar ze zich goed in kunnen verschuilen. In een rijtje bomen kunnen het er al snel duizend zijn.

Overdag vliegen ze uit naar de weilanden rondom Amsterdam, op zoek naar voedsel, en als de zon onder gaat, keren ze terug, bij voorkeur ook in grote bomen in binnentuinen van huizenblokken, waar weinig wind staat.

Precies dat is gebeurd in een huizenblok in de Zoomstraat in de Scheldebuurt. “Vorig jaar hadden we nergens last van, maar op een ochtend waren ze er opeens,” zegt een bewoner, die niet met zijn naam in de krant wil. In de buurtapp lopen de emoties nogal op, namelijk met buren die de spreeuwen elke avond proberen weg te jagen. Ze worden inmiddels ‘de mannen met pannen’ genoemd.

Beschermde vogelsoort

Het is bijna zeven uur ’s avonds. Hier en daar probeert een zwerm terug te keren naar een boom. In de binnentuin wordt flink op potten en pannen geslagen. Ook zijn bewoners met zaklampen in de weer, en flitslicht. “Kappen nou!” roept een buurvrouw ergens.

De mannen met pannen gaan door.

“Het is wel een ding geworden in de buurt,” zegt de bewoner. “Maar die spreeuwen poepen echt de hele tijd. Je kunt het je niet voorstellen. Als zo’n zwerm er is, hoor je de poep gewoon vallen. Tik, tik, tik. We hebben een klacht ingediend bij de gemeente, maar die kunnen niets doen. Spreeuwen zijn beschermd.”

Een andere bewoner – die ook liever niet met zijn naam in de krant wil, het ligt hier in het huizenblok allemaal erg gevoelig – staat in zijn achtertuin met twee pannen op elkaar te slaan, zodra een zwermpje in de buurt is.

“Ik vind het ook vervelend dat ik hier vogels sta weg te jagen,” zegt hij. “Ik heb het lang uitgesteld, maar er is een grens.”

De spreeuwen hebben een laag van 3 centimeter op zijn tuintegels gescheten. De stank is zo penetrant dat ze al maanden geen raampje, laat staan de tuindeur, open kunnen zetten.

Zijn dochtertje durft hij niet meer buiten te laten spelen. “Die stront is ongezond, zelfs gevaarlijk. En dan de hele nacht dat lawaai. Alleen al in deze boom zaten er honderd.”

En dus klettert hij verder, met zijn twee pannen. Hij voelt zich daar ook best slecht onder. “Ze gaan nu ergens anders in een boom zitten. Dat is voor iemand anders ook niet leuk. Maar goed, ik heb er gewoon helemaal genoeg van.”

Tekst gaat verder onder video

Vogelgezelligheid

Stadsecoloog Remco Daalder kan ook niet voorspellen in welke bomen de spreeuwen zullen neerstrijken. “Spreeuwen zijn enorme opportunisten. Ze vragen zich bij een slaapplek maar een ding af: zijn we te zien? En dat lawaai is babbelen. Spreeuwen babbelen de hele nacht door.”

’s Nachts slapen de spreeuwen niet alleen, ze geven elkaar ook informatie door, over een goede plek om voedsel te vinden bijvoorbeeld. Uit uitgebreid onderzoek is gebleken dat spreeuwen 50 keer zoveel informatie per minuut in geluid aan elkaar kunnen doorgeven als de mens.

Daalder: “Dus als je denkt: wat een herrie, bedenk dan dat de vogels de dag met elkaar doornemen, plekjes voor de volgende dag bespreken of elkaar uitschelden. Hartstikke gezellig.”

Mensen reageren daar nu eenmaal anders op. Daalder: “De een vindt het geweldig: je woont midden in de stad en toch hoor je de natuur. Een ander ergert zich wezenloos. Het beste kun je al die vogeltaal maar over je heen laten komen, als een waterval.”

Ammoniak

Over die schitterende manier van aanvliegen hebben veel wetenschappers zich het hoofd gebroken en de conclusie is vooralsnog dat de spreeuwen hun vliegkunst oefenen en meteen een telling houden. Zijn er te veel spreeuwen in de zwerm? Moeten ze opsplitsen?

Daalder: “Maar ze doen het ook omdat het leuk is. Omdat ze het kunnen. Spelen is niet alleen voor mensen. Ook vogels maken gewoon lol.”

Dat bewoners last hebben van de poep, snapt hij wel. Daalder: “Die stank is wel een punt, ja. Als het een week niet regent, ruikt het naar ammoniak. Maar zodra het regent, is dat ook weer voorbij.”

Ook wil Daalder nog benadrukken dat het wegjagen met pannen officieel is verboden. Daalder: “Spreeuwen zijn beschermd en eigenlijk moet je een ontheffing hebben om ze weg te mogen jagen. Maar ach, wie gaat de mannen met pannen verbaliseren?”

Het goede nieuws: het ergste zit er voor dit jaar weer op, de spreeuwen keren nu weer terug naar Scandinavië en Oost-Europa. In de Scheldebuurt kunnen ze langzaam weer met de auto naar de wasstraat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden