Amsterdam Bewaar

Spoedeisende zorg onder druk door blowende toeristen

Op de spoedeisende hulp van OLVG Oost melden zich jaarlijks 1000 patiënten met alcohol- of drugsintoxicaties. Buitenlanders met angstklachten die te veel cannabis gebruikten, vormen de grootste groep: 250 patiënten.
Op de spoedeisende hulp van OLVG Oost melden zich jaarlijks 1000 patiënten met alcohol- of drugsintoxicaties. Buitenlanders met angstklachten die te veel cannabis gebruikten, vormen de grootste groep: 250 patiënten. © ANP

Toeristen doen een stijgend beroep op de acute Amsterdamse zorg. In vijftien jaar verviervoudigde de buitenlandse vraag naar psychiatrische crisisbedden. OLVG Oost ziet jaarlijks 250 buitenlanders die te veel blowden.

Femke Gresnigt kan ze inmiddels uittekenen, de Engelse en Italiaanse twintigers die zich met ernstige angstklachten melden in OLVG Oost. Ze zijn in de war, denken dat hun hart te snel slaat en vrezen dat ze doodgaan. "Meestal is er niets aan de hand, ze hebben gewoon te veel geblowd," zegt de spoedeisende hulp arts.

De behandeling is simpel: een kalmeringsmiddel en geruststellende woorden. Vaak is het probleem dan binnen een paar uur verholpen.

Soms is het probleem minder simpel. Dan komt de Spoedeisende Psychiatrie Amsterdam in beeld. Als blowende toeristen psychotisch zijn, verliezen ze het contact met de realiteit en kunnen ze een gevaar vormen voor zichzelf of anderen. Dat vereist een crisisopname.

Crisisbedden
"We geven kalmeringsmiddelen," zegt psychiater Jurgen Cornelis. "Als de drugs zijn uitgewerkt, verdwijnt vaak de psychose. Dat is een kwestie van uren of dagen."

Toeristen roken een joint binnen drie minuten op of eten grote plakken spacecake

Buitenlanders zijn meer gebruik gaan maken van de Spoedeisende Psychiatrie. In 2003 werd 4,7 procent procent van de crisisbedden bezet door buitenlandse patiënten, nu is dat 16 procent: bijna een verviervoudiging.

De crisisbedden zijn bedoeld voor korte opnames van enkele uren tot een paar dagen. Psychiaters kijken wat er aan de hand is, behandelen of verwijzen door. Hoe vaak drugs een rol spelen bij de psychiatrische crises van toeristen is niet uitgezocht, maar die rol lijkt aanzienlijk.

"Met Pasen deden toeristen een beroep op een kwart van onze crisisbedden," zegt Dick Veluwenkamp, bestuurder van Arkin, waaronder de Spoedeisende Psychiatrie valt. De afdeling psychiatrie van Amsterdam UMC zegt eveneens veel buitenlandse patiënten op te nemen, maar meldt geen cijfers.

250

OLVG Oost ziet jaarlijks 250 buitenlanders die te veel blowden

16%

In 2018 werd 16% van de crisisbedden bezet door buitenlanders, in 2003 was dat 4,7%

13%

Buiten Amsterdammers en buitenlanders raken ook Nederlanders die niet in Amsterdam wonen vaker in crisis in de hoofdstad. Dat aandeel steeg van 5,8% (2003) naar 13% (2016)

De stijging van het percentage buitenlanders op de crisisbedden gaat gepaard met een afname van het percentage Amsterdammers. Dat Amsterdamse aandeel was in 2003 ruim 80 procent, maar daalde tot 67 procent in 2016, het laatste meetmoment.

Tolkentelefoon
Buiten Amsterdammers en buitenlanders raken ook Nederlanders die niet in Amsterdam wonen vaker in crisis in de hoofdstad. Dat aandeel steeg van 5,8 procent (2003) naar 13 procent (2016); meer dan een verdubbeling. Toegenomen mobiliteit en het imago van Amsterdam als feest- en drugsstad spelen daarbij een rol.

"Toeristen geven soms grote druk op de capaciteit van de Amsterdamse crisisbedden," zegt bestuurder Veluwenkamp. "Door de goede samenwerking met zorginstellingen en andere ketenpartners verwachten we die druk het hoofd te kunnen blijven bieden."

Het behandelen van buitenlandse patiënten is vanwege communicatie vaak complexer. Met een verwarde Pool, bijvoorbeeld, verlopen gesprekken via de tolkentelefoon. "Het is wat omslachtiger, maar we zijn er aardig bedreven in geworden," aldus psychiater Cornelis.

Nederlanders doseren beter
Soms biedt een consulaat uitkomst. Dat is vaak betrokken bij de repatriëring van buitenlandse patiënten. Ook drie verpleegkundigen van de psychiatrische kliniek op de Eerste Constantijn Huygensstraat hebben daar een dagtaak aan.

Amsterdamse ziekenhuizen merken eveneens de invloed van buitenlanders en drugs. Op de spoedeisende hulp van OLVG Oost melden zich jaarlijks 1000 patiënten (Nederlanders en buitenlanders) met alcohol- of drugsintoxicaties. Buitenlanders met angstklachten die te veel cannabis gebruikten, vormen de grootste groep: 250 patiënten.

Nederlandse blowers met acute gezondheidsproblemen ziet OLVG niet of nauwelijks. "Zij weten dat de Amsterdamse softdrugs sterk zijn," zegt Gresnigt. "Toeristen roken een joint binnen drie minuten op of eten grote plakken spacecake, Nederlanders doseren beter.

Coffeeshops zouden toeristen beter moeten voorlichten over de sterke nederwiet. Het THC-gehalte, de werkzame stof, is hoger dan toeristen gewend zijn."