Softwarecrisis leidt tot ‘Citrixfiles’ richting Den Haag

De Citrixcrisis leidde maandagochtend tot langere files op de weg en te weinig werkplekken bij ministeries en overheidsdiensten in Den Haag. Dat komt omdat ook de rijksoverheid programmatuur en servers offline haalde wegens beveiligingslekken van de software Citrix .

Door de Citrixcrisis kunnen ambtenaren niet thuis werken.Beeld ANP XTRA

Via de serversoftware van Citrix kan extern worden gewerkt met de software die ook op kantoor wordt gebruikt. Doordat bij het rijk die toegang sinds vrijdagavond is afgesloten, moeten alle ambtenaren die normaliter thuis of op locatie werken nu een vaste plek zien te vinden. De ANWB waarschuwde daarom vanochtend voor ‘citrixfiles’.

Ministeries en rijksdiensten hebben dit weekend extra werkplekken ingericht, maar onduidelijk is of die voldoende zijn. “Aan medewerkers is gevraagd zo veel mogelijk rekening te houden met de situatie en flexibel om te gaan met de beschikbare werkplekken,” aldus het ministerie van Binnenlandse Zaken. “Ze hebben wel toegang tot de mail via hun smartphone of tablet.”

Ook Tweede Kamerleden hebben geen toegang tot hun beveiligde e-mail en moeten daarom de komende dagen vanuit het Kamergebouw werken. Als dat niet mogelijk is, mogen zij van het ministerie van Binnelandse Zaken Kamervragen indienen via hun privé-account.

Amsterdam weer toegang 

Amsterdam, dat donderdagavond de stekker uit zijn thuiswerksystemen trok, heeft weer toegang tot de systemen gegeven. Sinds maandagochtend zeven uur zijn de werksystemen weer bereikbaar via een alternatieve methode. “Dat betekent dat het voor medewerkers van de gemeente Amsterdam weer mogelijk is om van buitenaf in te loggen op de systemen,” aldus gemeentesecretaris Peter Teessink.

“Sinds donderdagavond is hard gewerkt aan maatregelen om Citrix weer veilig te krijgen. Wij gaan ervan uit dat de aanvullende maatregelen die zijn genomen voldoende zijn om Citrix weer operationeel te hebben. Tegelijkertijd zullen we reguliere, geplande veiligheidsmaatregelen uitvoeren.”

De stap voldoet volgens de gemeente aan de voorschriften. “We hebben rekening gehouden met de adviezen van de NCSC en andere partijen die ons hierbij ondersteunen. We houden de ontwikkelingen continu scherp in de gaten en zullen wanneer dat nodig is nadere maatregelen treffen.”

Kwetsbaar

Wanneer het probleem in Den Haag is opgelost, is nog altijd onduidelijk. De veiligheidsupdate voor overheidssystemen die voor maandag werd verwacht is uitgesteld. Binnenlandse Zaken verwacht dat een definitieve oplossing later deze week alsnog beschikbaar komt. Die moet dan nog wel worden geïnstalleerd voordat de systemen weer in de lucht gaan.

Een eerdere beveiligingsupdate van Citrix bleek vorige week niet afdoende te werken. Vorig weekend dook hackerssoftware op die de lekken kon misbruiken. Veel Citrixgebruikers hebben daarna nog zeker een week onveilige software gebruikt. Dat kan ertoe leiden dat anderen ongemerkt toegang tot hun systemen hebben gekregen om daar software te verstoppen die later alsnog kan worden geactiveerd.

Onder meer de gemeente Amsterdam, maar ook Amsterdam UMC (VU en AMC) hebben na onderzoek al uitgesloten dat dat is gebeurd, maar de kans is aanwezig dat kleinere gemeenten, zorginstellingen, scholen of bedrijven daartoe de kennis en mankracht missen. Ook onder meer Schiphol en De Nederlandsche Bank hebben hun thuiswerksystemen afgesloten. De maatregelen kunnen ook consumenten treffen doordat afspraaksystemen bij gemeentes of ziekenhuizen niet werken. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden