De redactie van Radio Dabanga aan de Weesperstraat © Carly Wollaert

Soedanese radiozender redt levens vanaf Weesperstraat

Radio Dabanga is een Soedanese ­zender die noodgedwongen uitzendt vanuit Amsterdam. 'Darfur is totaal afgesloten, wij zijn een houvast voor de bevolking.' Door geldproblemen komen de uitzendingen nu in gevaar.

De Weesperstraat is donderdagmiddag druk met dagelijks passerende automobilisten en gehaaste fietsers. Op de begane grond van de Weesperflat zetelt een omroep die dagelijks ruim 2 miljoen Soedanezen van nieuws voorziet, Radio Dabanga. Het nieuws van vandaag: twee dorpen in Darfur zijn door de regering plat­gebrand, de watercrisis in Oost-Soedan en het belemmeren van de distributie van de krant El Youm el Tali ('De Morgen') door regeringstroepen.  

Hun leven niet zeker
Sinds 2008 zendt Radio Dabanga tweemaal daags uit vanuit Nederland, want in Soedan zijn kritische journalisten hun leven niet zeker. Het land staat op de 174ste plaats op de ranglijst van persvrijheid van Reporters Without Borders - er staan 180 landen op, Nederland staat op 3.

"Iedere dag valt de regering kranten aan," vertelt redacteur Mohammed, die voor zijn veiligheid niet met zijn volledige naam in de krant wil. "Er is geen persvrijheid en de censuur is enorm." Het radiostation werkt met lokale informanten en een uitgebreid netwerk van luisteraas geeft via WhatsApp tips en informatie door.

Radio Dabanga is het enige onafhankelijke station in Soedan en daarom cruciaal voor de bevolking, met name in Darfur. "Radio Dabanga is een houvast," zegt journalist Klaas van Dijken, die is gespecialiseerd in conflictgebieden en meermaals in Soedan en Darfur was.

"Darfur is totaal afgesloten. Er is geen werkende telefoon, geen internet. Stel je voor dat je niet meer op je telefoon kunt ­kijken, terwijl de bommen om je heen vliegen en je geen idee hebt wat er aan de hand is. Ik denk dat mensen zoiets zouden voelen als Radio Dabanga niet meer bestond."

Ontkende epidemie
Vorig jaar kwam het radiostation een met een voorlichtingscampagne bij een uitbraak van cholera. President Omar al-Bashir ontkende de epidemie. Radio Dabanga bracht tips om verspreiding van de ziekte te voorkomen. "Zo redden we daadwerkelijk levens," zegt redacteur Assadig Musa. Al negentien jaar woont hij in ballingschap in Amsterdam. "Ik voel me Amsterdammer," zegt hij. "De stad is zo goed voor me geweest, al blijft het vreselijk pijnlijk dat ik mijn familie en vrienden al zo lang niet heb gezien."

Radio Dabanga voelt de druk vanuit Soedan. De website is al vaker aangevallen, de Facebookaccount is gehackt en de Soedanese regering liet Egypte het bedrijf Nilesat onder druk zetten om de uitzendingen van Radio Dabanga van hun satelliet te weren.

"Er komt steeds minder informatie naarbuiten," zegt Klaas van Dijken. De grens is dicht voor hulporganisaties en journalisten. "Ik kom bijvoorbeeld het land niet meer in."

Geen hot topic
De beperkte informatiestroom dreigt nog verder op te drogen: Radio Dabanga verkeert financieel in zwaar weer. Fondsen hebben andere prioriteiten, doordat dat de aandacht voor de situatie in Soedan tanende is.

"Tien jaar geleden was Darfur een hot topic," zegt Leon Willems, directeur van Free Press Unlimited, de organisatie die achter Radio Dabanga staat. "Nu gaat het in de Europese diplomatie vooral om het sluiten van deals over migratie, ook met het Soedanese regime. Dat geeft he­t verkeerde signaal: het gaat namelijk helemaal niet goed in Soedan. Er zijn tienduizenden vluchtelingen en het Internationaal Strafhof vervolgt de president nog altijd voor oorlogsmisdaden."

Free Press Unlimited heeft een crowdfundactie opgezet voor Radio Dabanga, die 45.000 euro moet opbrengen. Wie wil helpen, kan zendtijd doneren: van 10 euro voor 2 minuten tot 290 euro voor een uur. "Zo kunnen we levens blijven redden," zegt Mohammed, vlak voor hij opstaat en zijn koptelefoon weer opzet.

Crisis in Darfur

Sinds het begin in 2003 zijn er door de Darfurcrisis 300.000 mensen ­omgekomen en ruim 2 miljoen mensen zijn gevlucht, meestal naar aanleiding van voedselschaarste.

De regering van president Al-Bashir strijdt tegen niet-Arabische bevolkingsgroepen. Afgelopen weken raakte het Soedan Bevrijdingsfront opnieuw slaags met regeringstroepen. Daarbij raakten 10.000 mensen op drift, Al-Bashirs leger wordt ervan beschuldigd hele dorpen te hebben verwoest.