Plus

Snorfietsverbod: de lol is er nu echt wel af

Door de verplaatsing van de snorfiets én de helmplicht lijken de dagen van deze lastige voertuigcategorie geteld.

Het niet hoeven dragen van een helm was een van de grootste voordelen van een snorfiets Beeld Getty Images

De snorfiets: ooit bedacht als een oplossing voor het probleem van Urker vrouwen in klederdracht die wel wilden brommen, maar geen helm konden dragen over hun mutsjes. Ideaal, want licht, wendbaar en met een maximumsnelheid van slechts 25 kilometer per uur.

Een veredelde fiets was het, toch? Al dat geëmmer met een helm, zoals brommerrijders dat hadden, bleef die vrouwen op Urk mooi ­bespaard.

Die voordelen bleken interessant voor meer mensen: vrij snel na de introductie van de voertuigcategorie in 1975 stegen de verkoopcijfers, jaar na jaar. Niet alleen in Urk en op de Zeeuwse eilanden werd hoe langer hoe meer gekozen voor die handige snorfiets, met name ook in de grote steden deed het voertuig zijn intrede. Eerst schoorvoetend, later massaal. En nu lijkt het erop dat de snorfiets ten onder gaat aan zijn eigen succes. En aan het rijgedrag van het gros van de gebruikers.

Want met ingang van aanstaande maandag moeten snorfietsers in Amsterdam niet alleen een helm op, ze worden ook verplaatst, verbannen zeggen teleurgestelde gebruikers, van het vrijliggende fietspad. In het grootste deel van de straten binnen de Ring zullen ze tussen de auto's moeten, op de rijweg dus.

En dat zal er inhakken, want als dé twee voordelen van een snorfiets (het niet hoeven dragen van een helm en een plekje tussen de fietsers) wegvallen, blijft er eigenlijk niet zoveel over van het concept snorfiets. Berijders zullen hun snorfiets laten ombouwen tot een brommer, is de verwachting.

Gelukkig voor hen is dat een relatief eenvoudige operatie: een groot deel van de snorfietsen is opgevoerd en haalt al de maximumsnelheid van veertig kilometer per uur, ­zoals die voor bromfietsen geldt.

Overstappen op e-bike
Dat blijkt ook uit prognoses van de gemeente die een kleine twee jaar geleden bekend werden ­gemaakt na onderzoek onder snorfietsrijders: een derde van de snorfietsers gaf aan te stoppen met het vervoermiddel, ook een derde zei over te stappen op de brommer.

Uitgaande van ongeveer 45.000 snorfietsen (37.000 in Amsterdam, 9000 van buiten de gemeente), zou dat betekenen dat er snel na het ingaan van de maatregel komende week, zo'n 15.000 snorfietsen minder door de stad rijden. Insteek van de gemeente: laat de snorfietser overstappen op een elektrische fiets.

En dan zouden die cijfers zo maar eens nog forser kunnen worden, want in februari dit jaar bleek er ineens ook een Tweede Kamermeerderheid te zijn voor de invoering van een landelijke helmplicht voor snorfiets: niet alleen wanneer het voertuig zich op de rijweg begeeft (dat geldt ­alleen voor Amsterdam), maar altijd en overal. Een steun in de rug voor verkeerswethouder Sharon Dijksma (PvdA), die vreesde dat snorfietsers ijzerenheinig hun helm weer zouden afzetten zodra ze een straat inreden zonder vrijliggend fietspad.

Minder happig
Voor de snorfiets is het allemaal slecht nieuws: het voertuig zal onvermijdelijk zijn aantrekkingskracht verliezen. Een beetje zoals in 1975, toen de bromfiets dezelfde route ging en ook aan populariteit moest inboeten. Het is jammer voor de mensen die hun geld ermee verdienen, zegt Tweede Kamerlid Maurits von Martels (CDA), die de motie indiende en er dus voldoende draagvlak voor vond.

"De snorfiets zal het gaan merken, maar dat maakt mij niet uit: het gaat erom dat het verkeer er veiliger van wordt en dat zal straks een gevolg zijn van de helmplicht."

De industrie merkt al dat de Amsterdamse ­koper minder happig is: na een explosieve toename van het aantal snorfietsen sinds 2010 - het aantal steeg van 19.000 naar 37.000 in 2017 - viel de groei voor het eerst stil. Snorfietshandelaren zeggen dat de markt volledig op zijn gat ligt. Het einde van de snorfiets is nabij.

Dit is de tweede aflevering in een korte serie over de snorfiets, waarvoor vanaf maandag 8 april in ­Amsterdam nieuwe regels gelden.

Lees ook deel 1: Snorfietsverbod: fietspad wordt weer voor de fietsers

Een strijd van tien jaar

Het moet 2009 zijn geweest toen alarmerende cijfers de gemeenteraad bereikten: snorfietsen, die slechts een paar procent van alle weggebruikers vormden, waren betrokken bij meer dan een kwart van alle ongelukken op Amsterdamse wegen.

Fjodor Molenaar, destijds net overgestapt van stadsdeel Centrum naar de GroenLinks-fractie in de gemeenteraad, was een van de eersten die aandrongen op maatregelen: hij wilde de snorfiets verplaatsen van het fietspad naar de rijweg. "Gemeentes hebben als wegbeheerders de bevoegdheid daar zelf beslissingen over te nemen."

Toenmalig verkeerswethouder Hans Gerson (PvdA) was het daar niet mee eens, maar zegde wel toe hiervoor in Den Haag te gaan lobbyen.

Dat het tien jaar heeft moeten duren voordat het komende week zover is, heeft vooral te maken met de helmplicht. Gersons opvolger Eric Wiebes (VVD) wilde de verplaatsing naar de rijweg alleen doorvoeren als die gekoppeld zou zijn aan een helmplicht, zegt ­Molenaar.

"Hij liet, met de meerderheid van de gemeenteraad, zijn oren hangen naar de RAI en de ANWB. Het gevolg was uitstel en vertraging, want Amsterdam gaat niet over een helmplicht, daar heb je de ­landelijke overheid bij nodig."

Het heeft een tijdje geduurd, maar uiteindelijk is ook in politiek Den Haag de realiteitszin doorgebroken, zegt ­Molenaar. Wel houdt hij zijn hart vast bij hoe het beleid gaat uitpakken in de praktijk. "Hoe gaan snorfietsen zich gedragen? Gaan ze nu om stilstaande auto's heen ­manoeuvreren, pakken ze her en der een fietspad mee als het vaststaat op de rijweg?"

De zwakte van het systeem zit 'm in de handhaving, het sluitstuk van beleid: snorfietsers ­lopen straks alleen tegen de lamp als een hand­haver toevallig ziet dat hij de regels overtreedt, zegt Molenaar.

"Neem bijvoorbeeld de Kinkerstraat de stad uit: daar is geen rijweg tussen trambaan en fietspad, daar mogen snorfietsen straks helemaal niet komen, want op het fietspad zijn ze niet meer toegestaan. Je moet daar handhaving hebben zodat snorfietsers zich daar aan de regels houden."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden