PlusReportage

Slachtoffers uitbuiting schilderen hun verhaal: ‘Ik moet leren weer van mezelf te houden’

Een van de schilderijen van 'Yasmina'. Beeld
Een van de schilderijen van 'Yasmina'.

Portretten met twee gezichten, verborgen achter maskers, met daarop handboeien en schaduwen van voorbijgangers. Slachtoffers van mensenhandel en uitbuiting hebben hun levensverhaal verbeeld in schilderijen. Hun werken zijn op een expositie in De Balie te zien.

Hanneloes Pen

De portretten van de vrouwen spatten van het doek. In felle kleuren en met handgeschreven boodschappen laten ze zien wat ‘vrouw-zijn’ voor slachtoffers van mensenhandel en uitbuiting betekent. Een masker waarachter ze zich verbergen, komt in veel werken terug.

De vrouwen hebben meegedaan aan een kunstproject van het Amsterdams Coördinatiepunt tegen Mensenhandel (ACM), onderdeel van HVO-Querido. De problemen en achtergronden bij deze internationale groep vrouwen zijn divers. Maar één ding hebben ze gemeen: ze zijn uitgebuit en verblijven uit veiligheidsredenen in een schuilplaats. ‘Dat betekent dat ze geen mogelijkheid hebben zich uit te spreken of zich publiek te uiten. Ze spreken niet graag over wat hen is overkomen. Ze voelen zich bekeken, beoordeeld en vaak veroordeeld,’ aldus het ACM.

Dag en avond

Een van de vrouwen die de verfkwast heeft opgepakt, is de dertigjarige Yasmina. Op een van haar schilderijen staat een vrouw wier gezicht in tweeën is gedeeld door een diagonale lijn, verborgen achter een rood masker. In het lange zwarte haar zitten glitters en bloemen.

“Ik heb mezelf geschilderd. Het portret verbeeldt de dag en de avond, een normaal leven en een geheim leven, mijn leven in de prostitutie en mijn werk bij een tankstation. Achter dat rode masker verberg ik me.”

Ook achter de glitters en bloemen in het haar zit een symboliek. “Ik word blij van bloemen, ook als het slechter met me gaat. De glitters zitten in het haar omdat je in de prostitutie dag en nacht moet schitteren.”

Yasmina – een gefingeerde naam – heeft ruim tweeënhalf jaar, van begin 2020 tot eind september 2022, in de schuilplaats van het ACM gewoond en wil en kan wel over haar verleden vertellen. Haar verhaal begint bij een ‘vriendje’ door wie ze op haar vijfentwintigste in de seksindustrie belandde. Een ontwikkeling die razendsnel verliep.

“Ik was zo verliefd op hem. Ik wilde hem ook voorstellen aan mijn ouders. Toen hij me een keer thuis kwam ophalen met zijn auto, nam ik mijn ouders mee naar buiten zodat ze hem konden zien. Hij bleef toen in de auto zitten.”

Loverboy

Haar ouders hadden de nodige bedenkingen over de relatie van hun dochter. “Ze waarschuwden me meteen en zeiden letterlijk: ‘Hij is een loverboy.’ Ze gaven me genoeg rode vlaggen. Maar ik was zo verliefd op hem.”

Haar ‘vriendje’ vroeg haar of ze niet geld wilde verdienen met seks. “Ik zei eerst nee. Ik wilde dat niet. Ik ben een lief, verlegen en stil persoon. Maar hij begon me te manipuleren, zorgde dat ik ruzie kreeg met mijn vader en dat ik het contact met mijn ouders en mijn vrienden verloor. Hij dreigde me vervolgens alleen te laten en zei dat ik dan helemaal niemand meer had.”

Uiteindelijk was er geen ontkomen meer aan. “Hij zei dat het om twee keer per dag ging. Een blowjob hoefde maar tien minuten te duren. Hij zette een advertentie op Kinky.”

Yasmina moest thuis werken. De eerste drie maanden bleef de man erbij, in haar huis. Het verdiende geld moest ze aan hem afgeven. “Hij zei dat hij voor me ging sparen. Af en toe kreeg ik vijftig euro.”

Ze werkte in haar eigen huis en het huis van een buurvrouw waar ze voor een langdurige periode op paste. Daar stalde haar pooier nog twee meisjes die voor hem werkten, vertelt Yasmina.

Automatische piloot

Het aantal afspraken met klanten nam al snel toe, eerst tot twintig per dag, toen vijftig. “Ik heb behoorlijk wat gekken gezien. Tijdens mijn werk schakelde ik mijn emoties en gevoelens uit en werkte ik op de automatische piloot. Ik stopte alles weg.”

Na ruim een jaar fulltime werken was ze helemaal op. “Ik kon het fysiek niet meer aan. Ik had naast mijn werk als prostituee in de nachtelijke uren een baan bij een tankstation. Ik had geld nodig om van te leven.”

Toen de man haar op een dag ernstig mishandelde, besloot ze aangifte te doen. En zo kwam ze uiteindelijk terecht bij Veilig Thuis, het advies- en meldpunt voor huiselijk geweld, kindermishandeling en ouderenmishandeling, dat haar doorverwees naar het ACM.

De rechtszaak tegen haar pooier liep uiteindelijk op niets uit. “Ik had een map vol bewijzen, met mijn KvK-nummer en mijn zakelijke rekening, maar hij werd alsnog vrijgesproken.”

Gevoelens teruggevonden

Yasmina is blij dat ze uit de seksindustrie is gestapt en dat ze de hulp van het ACM met beide handen heeft aangegrepen. “Ik heb ervan geleerd. Je moet niet alles geloven wat iemand zegt.”

Op een ander schilderij van haar, met de titel ‘Ik wil weer vrouw zijn’ en met handboeien erop getekend, staat: ‘Geen familie of vrienden om me heen, alleen jij de pooier (loverboy) die mij ‘beschermt’ tegen de gevaarlijke buitenwereld. Terwijl jij mij juist in gevaar hebt gebracht.’

Yasmina, die sinds kort haar eigen woning heeft, heeft na vier jaar gevoelens als woede en verdriet teruggevonden, zegt ze. Ze heeft borderline, loopt nog steeds bij een therapeut en leeft van een uitkering. “Maar ik heb inmiddels vrienden leren kennen en dat lucht zo op.” Huilend: “Nu moet ik leren weer van mezelf te houden, maar dat is nog moeilijk.”

De expositie Vrouw is tot 21 december te zien in De Balie.

null Beeld

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden