Plus Analyse

Sissen onbestraft: agenten die optraden staan te kijk

. Beeld ANP

Straatintimidatie zoals nasissen en naroepen is verboden, maar wordt nog niet vervolgd. Agenten die toch optraden, staan te kijk.

Stel je voor, je bent politieagent van het basisteam Nieuw-West Zuid en het is gelukt om drie verdachten van straatintimidatie op heterdaad te betrappen. Het kostte een juniweek werk, en de nodige creativiteit, maar uiteindelijk slaagde de politie er vorige maand in om diverse mannen aan te houden nadat zij in onopvallende sportkleding gestoken lokagentes seksueel getinte opmerkingen nariepen. ‘STRAATINTIMIDATIE SLOTERPLAS AFGESTRAFT’, zette de politie dan ook trots boven het nieuws­bericht op Facebook waarin de aanhouding van het trio werd gemeld.

Wat moet de raadsbrief van burgemeester Femke Halsema van deze week een kater zijn geweest voor de betrokken dienders. Hierin schrijft zij dat de drie zaken, de eerste drie ‘heter­daadjes’ wegens straatintimidatie sinds de introductie van het verbod op 1 januari dit jaar, geseponeerd zijn. Geen boete à 190 euro en geen straf voor de mannen die werden betrapt.

Waarom het Openbaar Ministerie er geen zaak van heeft gemaakt? “De agenten hadden geen proces-verbaal moeten uitschrijven, maar een waarschuwing moeten uitdelen,” verklaart een zegsvrouw van de burgemeester.

‘Heterdaadjes’

Dat is het gevolg van een afspraak van de burgemeester, politie en OM in januari. Zolang er nog een hogerberoepszaak bij het hof in Den Haag loopt waarin een boete wegens straatintimidatie wordt aangevochten, vervolgt het Amsterdamse OM niet. Eerder stemde een (progressieve) meerderheid in de raad in met deze afweging; coalitiepartijen als GroenLinks en D66 hadden altijd reserves bij het ‘sisverbod’ wegens de botsing met de vrijheid van meningsuiting. Politiek gezien is Halsema gedekt, maar maatschappelijk is het laten lopen van de ‘heterdaadjes’ moeilijk uit te leggen.

De seponering is extra cynisch omdat Halsema in dezelfde raadsbrief schrijft dat de overlast die vooral Amsterdamse vrouwen ervaren door straatintimidatie, groot blijft. 81 procent van de meisjes en vrouwen tussen de 15 en 35 worden ermee geconfronteerd; in totaal heeft 41 procent van de bevolking er last van.

Afschrikwekkende werking

Een totaalverbod op naroepen, -sissen en -fluiten is nooit de bedoeling geweest. Toen de oud-raadsleden Dilan Yesilgöz (VVD) en Marijke Shahsavari-Jansen (CDA) het plan in 2016 lanceerden, was al duidelijk dat het een moeilijk handhaafbaar verbod zou worden. Niet alleen vanwege de kleine pakkans, maar ook wegens de vrijheid van meningsuiting. Allerlei verwensingen en uitingen mogen onkies of zelfs vervelend zijn om aan te horen, de vrijheid om ze toch te uiten weegt zwaarder, zo waarschuwden deskundigen al.

Ondanks de risico’s koos toenmalig burgemeester Eberhard van der Laan er toch voor om het verbod op straatintimidatie in te voeren, als eerste gemeente. ‘Het doel van de brede, integrale aanpak is zichtbaar te maken dat Amsterdam (seksuele) straatintimidatie niet tolereert, opdat straatintimidatie vermindert,’ schreef hij. De afschrikwekkende werking van het verbod is altijd belangrijker geweest dan de praktische uitwerking. Het signaal dat dit gedrag in Amsterdam onacceptabel is, woog zwaarder dan de bestuurlijke risico’s.

Dat maakt de situatie zo pijnlijk. OM, politie en Halsema hadden er ook voor kunnen kiezen om in afwachting van het hofvonnis wel te vervolgen, vanwege die signaalfunctie. Handhaving werkt nu eenmaal enorm goed: kijk maar naar de scooters die sinds de introductie van boetes binnen de Ring niet meer op het fietspad te vinden zijn.

In plaats daarvan zijn de agenten die hun werk hebben gedaan, te kijk gezet. Dat maakt veel kapot wat de afgelopen jaren in de strijd tegen straatintimidatie is opgebouwd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden