Amsterdam Bewaar

Simone van Saarloos: 'Opgelucht als ik niet bij Gay Pride kan zijn'

Simone van Saarloos
Simone van Saarloos © Harmen de Jong

Tijdens de EuroPride spreekt Het Parool elke dag een Amsterdamse lhbt'er over de Amsterdamse gayscene, tolerantie en hun persoonlijke ervaringen tijdens de Gay Pride. Vandaag: Simone van Saarloos (26), schrijfster en filosoof.

Wanneer was jouw eerste Gay Pride en hoe beleefde je die?
"De eerste keer kan ik mij niet herinneren. Het voelt voor mij namelijk niet veel anders dan Koningsdag. De politieke lading zit niet echt in het feest. Het moet vooral gezellig zijn. Ik houd heus van feesten - en als ik in een club vol lesbo's en homo's sta kan ik wel degelijk het gevoel van saamhorigheid hebben. Maar alleen al het woord 'Pride' is problematisch: wat betekent trots precies? Trots waarop? En trots ten opzichte van wie?"

Dit jaar dus ook niet op een boot?
"Ik ben in het buitenland. En stiekem ben ik altijd opgelucht als ik erachter kom dat ik er niet bij ben. Dat dacht ik ook met Koningsdag: yes ik kan niet. Zodra iets massaal is, heb je toch het gevoel dat je er beter niet bij had kunnen zijn. Niet meedoen, dat is prettig. Als je niet meedoet, moet je er namelijk bewust bij stilstaan wat je dan wel gaat doen."

In september geef je de jaarlijkse Mosse-lezing ter bevordering van homo- en lesbische studies aan de UvA. Daarin stel je jezelf de vraag: wat is er mis met onzichtbaarheid? Is die vraag ook van toepassing op Gay Pride?
"Zeker. In Nederland lijken we vrijheid te associëren met zichtbaarheid. Het doorbreken van taboes staat gelijk aan vrijheid. Of op een boot staan en jezelf laten zien. Daar wil ik vraagtekens bij zetten. Daarmee zeg ik niet dat je je moet verstoppen. Maar we kunnen ons wel afvragen of er ook andere vormen van vrijheid en ontplooiing zijn."

"Bij Gay Pride vraag ik me bijvoorbeeld af: wat is het effect van zichtbaarheid en wie heeft daar belang bij? Het onderwerp homo-emancipatie wordt vaak gekaapt. De complexiteit van het onderwerp wordt klein gemaakt. Zo neemt Wilders het op voor homo's om zijn anti-islam agenda te versterken. Homo's worden gebruikt om een wij/zij-onderscheid te versterken. Dat is geen geluid vóór iets, maar tégen iets. Het is agressie, geen liefde."

Maar is de aandacht voor homo-emancipatie rond de Gay Pride niet positief?
"Zeker. Media hebben een haakje nodig. Dankzij de EuroPride kon ik samen met Laurens Buijs een Roze Maand opzetten bij De Correspondent. Een maand lang mochten we inhoudelijke stukken publiceren over lhbt-onderwerpen. Zo schreef Laurens een stuk over het soms heftige gayuitgaansleven en stelde ik me een wereld voor waarin iedereen bi leeft. En wie over vrije seks wil leren, moet onderwater duiken. Diepzeebeesten hebben een nogal onstuimig seksleven. Ook daar is een stuk over geschreven. Het mooie is dat het mediamoment van de Pride wordt doorgetrokken, want De Correspondent maakt er een archief van, zodat de stukken toegankelijk blijven."

Als Gay Pride niet de ideale manier is om hier aandacht aan te besteden, wat is dat dan wel?
"Er is geen ideale manier. Het idee is juist dat er geen ideale emancipatie boosts zijn. Emancipatie is lastig. Je moet aandacht trekken om er meer mensen bij betrokken te krijgen, maar je kunt er geen reclame voor maken. Reclames beloven immers dat je zus of zo kunt zijn als je een product hebt. Emancipatie is geen product, het is een proces. Een proces dat nooit eindigt. Het is moeilijk om mensen warm te krijgen voor constant vragen, nadenken en veranderen."

Welke vragen zouden we ons dan moeten stellen?
"Voor de Mosselezing ben ik bezig met wat het eigenlijk betekent om homo te zijn. Wanneer ben je genoeg homo om te zeggen dat je homo bent? Ik weet niet eens of seksualiteit iets is wat je bent of wat je doet. Er zijn zoveel uitgangspunten waar je seksualiteit op zou kunnen indelen, bijvoorbeeld op basis van de leeftijd die je prefereert, of je van speeltjes houdt of niet, of je liever seks hebt in het licht of in het donker. Maar wij zijn om de een of andere reden vooral geobsedeerd met man-vrouw-verhoudingen. Het zou mooi zijn als mensen zich zouden afvragen: kan ik liefhebben zonder dat ik bezig ben met het geslacht? Wel fysiek in de weer met elkaars geslacht, natuurlijk, maar los van de ideeën en rollen die bij dat geslacht horen.

Sommigen zijn van mening dat de Canal Parade een heterofeestje is geworden. Wat vind jij daarvan?
"Tsja, maar wat is eigenlijk een hetero? Het zou mooi zijn als we vaker van heterofeestjes zouden spreken. Bijvoorbeeld wanneer we het over een gemiddelde uitgaansavond hebben in een gemiddelde bar of club."

Ga je door de recente gebeurtenissen zoals bijvoorbeeld de schietpartij in Orlando met een ander gevoel over straat?
"Vrijheid is weer spannend. Laatst op een terras in Parijs dacht ik: hé, consumeren is ineens een daad. Ik sluit niet uit de vreselijke terreur mensen een gevoel van belang geeft over de dingen die ze voorheen klakkeloos deden."

"Ik mijd niets, maar roep ook niet dat ik heus niet bang ben. We hebben er een hele wereld aan beelden bij. Als je staat te dansen en je hoort een luide knal, dan denkt iedereen even hetzelfde. Zoals jongeren op hun telefoonscherm overal Pokemon's zien, kijken we allemaal rond met mogelijke aanslagen op ons netvlies. Het is een nieuwe extra laag in de werkelijkheid. En ik vind angstloos zijn ook eigenlijk geen overwinning. Leven met angst en onveiligheid is wereldwijd volgens mij zo normaal, dat ik me niet gelegitimeerd verontwaardigd kan voelen over de toenemende dreiging."

Eerder in deze serie:
- Tania Barkhuis: 'Straatschoffies weten nu dat politie de vriend is van lhbt'ers'

- Siep de Haan: 'Nooit gedacht dat Gay Pride zo'n succes zou worden'
- Clarice Gargard: 'Lesborelaties worden niet als gelijkwaardig gezien'
- Sipke Jan Bousema: 'Fantastisch dat steeds meer bedrijven meevaren'
- Rik van de Westelaken: 'Met Gay Pride is Amsterdam op z'n best'
- Ilias Zian: 'Amsterdam is een fijne stad om te wonen als homo'
- Dolly Bellefleur: 'Laat Koninklijk Huis meevaren met Canal Parade'
- Chris Belloni: 'Fijn dat Gay Pride wordt omarmd door hetero's'