Amsterdammer helpt Amsterdammer

Sergio Murilo Mafra: ‘Als ik een gehoorapparaat heb, kan ik weer andere mensen helpen’

Op veel plekken in Amsterdam wonen mensen in armoede. Met hulp van Paroollezers laat de stichting Amsterdammer helpt Amsterdammer wekelijks een wens in vervulling gaan. Vandaag: Sergio Murilo Mafra (58) wil graag werken en de taal leren, maar heeft een gehoorapparaat nodig. Een bijdrage is welkom: 650 euro.

Roxane Soudagar
Sergio Murilo Mafra: 'Het is mijn droom om een eigen pizzeria te openen.' Beeld Eva Plevier
Sergio Murilo Mafra: 'Het is mijn droom om een eigen pizzeria te openen.'Beeld Eva Plevier

“Als ik je niet kon zien, dan had ik niet door dat je hier zat,” zegt Sergio Murilo Mafra (58) in de loop van het interview in de Oasekerk in Amsterdam-Nieuw-West. De Braziliaanse Amsterdammer kampt al zes jaar met gehoorproblemen; met een oor hoort hij vrijwel niets, het andere oor functioneert nog gedeeltelijk. Dat is knap frustrerend voor iemand die graag Engels of Nederlands zou leren. “Ik heb wel eens geprobeerd zo’n les te volgen, maar dat gaat gewoon niet. Ik word er heel onzeker en zenuwachtig van.”

Het is dat zijn goede vriend en tolk Elbert van den Brink dichtbij zit, anders kon hij hem ook niet verstaan. Van den Brink spreekt vloeiend Portugees en runt samen met zijn Braziliaanse vrouw Hope Givers Foundation, een stichting die vooral Spaans- en Portugeessprekende ongedocumenteerden ondersteunt (zie kader). Murilo Mafra heeft veel aan hen gehad en doet zoveel mogelijk terug, bijvoorbeeld door te helpen met de organisatie van taalcursussen of evenementen.

Hij vindt het moeilijk om zélf om hulp te vragen. “Ik voel me een beetje schuldig, er zijn zoveel anderen die iets nodig hebben. Vanuit mijn christelijke geloof is het juist heel belangrijk om voor anderen klaar te staan. Maar als ik beter kan horen, dan kan ik ook weer andere mensen helpen.”

Zijn gehoorapparaat is al ruim twee jaar stuk; een nieuwe kost 1900 euro, maar zou een wereld van verschil maken. Qua werk kan hij alleen klusjes doen waarbij weinig communicatie nodig is. Zijn vrouw werkt wel, als schoonmaakster. Ze kunnen nog net de huur en eten betalen; ze betalen 900 euro per maand voor een enkele kamer.

Loze beloften

Hij en zijn vrouw zijn al ruim 43 jaar samen en hebben samen een zoon en een dochter. Het was vooral voor hun toekomst dat Murilo Mafra zo’n 18 jaar geleden besloot zijn geluk te beproeven in Europa. “Politiek en economisch is het niet goed geregeld in Brazilië. Zelfs mensen uit de middenklasse kunnen vaak geen universiteit betalen.”

Dat weet hij uit ervaring: hij groeide op in een vissersfamilie in Porto Belo en ging als enige van zijn gezin – hij heeft vijf broers en twee zussen – studeren. Voor één jaar althans, daarna stopte hij noodgedwongen vanwege geldgebrek. Hij begon zijn eigen hamburgerzaak aan het strand, maar die hield geen stand door de hoge kosten en verslechterde economische situatie. Uiteindelijk spoorde de neef van zijn vrouw hem aan om naar Spanje te komen; hij zou Murilo Mafra helpen zijn weg te vinden.

Die belofte werd niet waargemaakt. “Het begon al op het vliegveld: er was niemand om me op te halen. Daar stond ik dan, zonder adres of werk en met een klein beetje geld op zak.” Het is iets wat veel ongedocumenteerden overkomt, ook in Nederland: ze betalen in hun thuisland een flinke prijs voor de belofte om in Europa op weg te worden geholpen, maar vallen hier in een gat of worden uitgebuit. Ook Murilo Mafra heeft in Spanje veel arbeidsuitbuiting meegemaakt.

Naar Nederland

Uiteindelijk vond hij stabiliteit met een baan bij een recyclingbedrijf; zijn gezin kon overkomen en hij kreeg een verblijfsvergunning. Maar toen hij in 2017 zijn baan verloor vanwege de economische crisis, wist hij dat het moeilijk zou worden om op zijn leeftijd iets nieuws te vinden – de werkloosheid is groot in Spanje. Opnieuw besloot hij te migreren, dit keer naar Nederland.

Vanwege zijn Spaanse verblijfsvergunning mag hij naar Nederland reizen, maar hij mag niet werken en kan geen zorgverzekering afsluiten. Momenteel doorloopt hij de procedure om een Spaans paspoort te krijgen; dan zou hij ook in Nederland mogen werken en wonen.

Zijn kinderen zijn nog in Spanje, maar hopen hun ouders achterna te komen. Hij licht op als hij over hen vertelt. Zijn dochter wil een opleiding tot orthodontist volgen, het liefst in Nederland, en zijn zoon hoopt in de familiezaak te gaan werken: een pizzeria. “Dat is mijn droom, een eigen pizzeria openen. Ik had mijn eigen zaak in Brazilië en in Spanje werkte ik ook een tijdje in een pizzeria, dus ik zou het wel kunnen. Maar ik heb eerst papieren nodig en ik moet de taal leren. En dat lukt niet zolang ik niet goed kan horen.”

Stuur uw reactie met vermelding van telefoonnummer naar aha@parool.nl. Meer info: amsterdammerhelptamsterdammer.nl

Stichting Hope Givers Foundation

De Amsterdamse stichting Hope Givers Foundation ondersteunt vooral Spaans- en Portugeessprekende ongedocumenteerden, leg voorzitter Elbert van den Brink uit. “Die mensen zijn eigenlijk economische vluchtelingen en denken dat het hier beter is. Vaak worden ze voorgelogen door mensen die zeggen een werk- en woonplek voor ze te hebben en dan vallen ze in een gat. Wij helpen ze dan óf met het regelen van een vliegticket zodat ze terug naar huis kunnen, of met het hier opstarten. Dan bieden we bijvoorbeeld voedselpakketten, taalcursussen, sociale activiteiten en praktische hulp zoals vervoer, begeleiding bij medische hulp of een tolk. Tegelijkertijd proberen we mensen zoveel mogelijk in eigen land te helpen, bijvoorbeeld door met benefietconcerten geld in te zamelen voor kindertehuizen in Fortaleza.”

Bart Römer. Beeld Eva Plevier
Bart Römer.Beeld Eva Plevier

De wens van vorige week:

Vorige week vertelde Jovanca Ritfeld dat ze een snijplotter nodig heeft om haar eigen bedrijfje te beginnen. Bart Römer springt bij.

De woning van Jovanca Ritfeld (47) en haar 9-jarige dochtertje is ook een atelier. Ritfeld wil haar eigen bedrijfje beginnen in het ontwerpen en fabriceren van kraamcadeautjes. Vroeger werkte ze in de muziekindustrie, maar een jarenlange strijd met de belastingdienst maakte daar een einde aan; haar zorgvuldig opgebouwde contacten werkten inmiddels met anderen.

Ze ging aan de slag in de horeca, maar was met haar gedachten elders vanwege een onverwachte zwangerschap. De herinneringen aan een jong overleden dochtertje kwamen terug. “Ze is liggend op mijn borst gestorven. Haar dood heb ik nooit echt een plek kunnen geven.” In therapie begon het te dagen dat Ritveld met een depressie kampte; ze kwam er bovenop, maar werd in 2020 gediagnosticeerd met borstkanker. Eenmaal genezen verklaard, stond ze te popelen om aan het werk te gaan. Ze vergaloppeerde zich en kwam met burn-outklachten thuis te zitten.

Dit keer wil ze niet te hard van stapel lopen. “Daarom neem ik nu de tijd om een stevig ondernemersplan te schrijven.” Een ‘Cricut’ oftewel een snijplotter waarmee je eigen ontwerpen uit allerhande materialen kan snijden, is iets wat ze nog mist.

Bart Römer (65), directeur van de Filmacademie, vindt het bewonderenswaardig hoe Ritfeld ondanks alle tegenslag door blijft gaan. “Die wil en veerkracht om weer zelfstandig te kunnen zijn, en dat allemaal zonder bitter te worden, dat vind ik ongelofelijk inspirerend. Ze heeft duidelijk allerlei creatieve ideeën: een luiertaart vind ik geweldig verzonnen. Als zij zo’n snijmachine nodig heeft om de volgende stap te zetten, dan vind ik het heel fijn om haar een duwtje in die richting te geven.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden