Plus Achtergrond

Sekswerkers en buurtbewoners staan op de Wallen lijnrecht tegenover elkaar

Binnenkort barst het politieke debat los over de toekomst van de Wallen. Sekswerkers en buurtbewoners staan lijnrecht tegenover elkaar: alle ramen weg, of juist uitbreiden.

De toekomstige ruimte voor prostitutie op de Wallen splijt de gelederen. Beeld Lotte Bronsgeest

Felicia Anna (33) kwam tien jaar geleden naar Amsterdam om als sekswerker aan de slag te gaan. De situatie op de Wallen is sindsdien snel veranderd, zegt de Roemeense. Hoe het wereldberoemde Red Light District ervoor staat in de ogen van sekswerkers? Afgemeten: “Slecht.”

De drukte op de Wallen levert niet meer klanten op, integendeel. Amsterdam trekt, voor sekswerkers, de verkeerde mensen: toeristen met weinig geld en gezinnen.

De zaken gaan hierdoor slecht, zegt ze. Felicia Anna, die met haar zakelijke naam in de krant wil, verdient zo weinig met sekswerk dat ze daar tijdelijk mee is gestopt.

Bert Nap (61) woont sinds 1977 op de Wallen. Zijn huis staat aan de Oudezijds Achterburgwal, vlakbij de Waalse Kerk, wat vroeger het rustige gedeelte was. Dat is verleden tijd. Hij ervaart dagelijks de, wat hij noemt, ‘uitgestraalde pijn’ van het drukte in het gebied: vrijgezellenfeesten, fietstaxi’s en, sinds kort, lachgasverkopers op de brug. Hoe hij de situatie op de Wallen vindt? Afgemeten: “Slecht.” Te veel lowbudgettoeristen, te veel feestgangers, te veel families. “De overlast is gigantisch toegenomen.”

Sekswerker Anna en buurtbewoner Nap kennen elkaar van naam. Ze zijn allebei een belangrijke stem in het debat over de toekomst van de Wallen. Nap is momenteel druk bezig om met buurtbewoners een gemeenschappelijk standpunt te formuleren.

Anna is initiatiefnemer van Red Light United, de nieuwe belangenclub voor sekswerkers, die is opgericht uit onvrede met de landelijke club Proud. Red Light United vindt dat Proud de belangen van de Amsterdamse raamprostituees te weinig behartigt.

Op het terras van koffietent Quartier Putain, in de schaduw van de Oude Kerk, blijkt dat de sekswerker en de buurtbewoner het over heel veel eens zijn: hun visie op de problematiek op de Wallen en de oorzaken daarvan. Toch staan ze lijnrecht tegenover elkaar als het gaat om de oplossingen.

Slachtoffers van de situatie

Burgemeester Femke Halsema kondigde voor de zomer aan dat het echt anders moet op de Wallen. Ze heeft toen vier scenario’s gepresenteerd voor de toekomst van raamprostitutie: alle ramen weg van de Wallen en verplaatsen naar een ander deel van de stad, een deel van de ramen verplaatsen, alle gordijnen dicht of juist werkplekken erbij voor sekswerkers. In september zal het politieke debat over deze scenario’s losbarsten en zullen de partijen in de gemeenteraad zich uitspreken.

Veel buurtbewoners kiezen volgens Nap voor verplaatsing van alle ramen naar andere delen van de stad, waarmee de Wallen prostitutievrij worden en de druk van het toerisme afneemt.

Als de ramen op de Wallen sluiten, zou dat spijtig zijn voor de sekswerkers, erkent Nap. Hij richt zich tot Anna: “Jullie zijn slachtoffer van de situatie.” Die situatie is de laatste jaren dusdanig uit de hand gelopen, dat volgens Nap halfzachte maatregelen niet meer helpen. “Bewoners hebben niets tegen sekswerkers, begrijp mij goed. Iedereen die hier komt wonen, weet wat voor buurt dit is. Maar de leefbaarheid van de binnenstad staat op het spel. We moeten deze buurt terugveroveren op de toeristen, die afkomen op het imago van de stad. En sekswerkers zijn onderdeel van dit imago.”

Sekswerkers willen juist méér ramen op de Wallen, zegt Anna, die zich hierbij baseert op enquêtes van Red Light United. De afgelopen jaren zijn veel ramen gesloten door de uitvoering van Project 1012, de Wallenaanpak van voormalig wethouder Lodewijk Asscher. “Sindsdien cirkelen al die toeristen rond in een veel kleiner gebied. Het Sint Annenkwartier was de beste plek om te werken, maar bloedt nu dood, omdat ramen zijn gesloten. De buurt heeft een upgrade doorgemaakt met allerlei koffietentjes. Ik zie hierdoor ontzettend veel gezinnen rondlopen. Kinderen van tien staren om één uur ’s nachts naar mijn borsten. Wij hebben daar last van en verdienen minder.”

Een groter gebied, met meer ramen, zou toeristen meer spreiden over de Wallen, zegt ze. Bert Nap bestrijdt dat. “Het aantal toeristen neemt de komende jaren toe en dan krijgen we alleen maar meer drukke plekken.”

Anna: “Maar waarom moeten wij dan weg van jullie? Op het Leidse- en Rembrandtplein is het ook druk en daar zijn toch geen ramen?”

Nap: “Als jullie een andere plek in de stad krijgen, komen de Amsterdamse klanten misschien terug. Dat kan leiden tot meer inkomsten.”

Anna: “Nee. Wij verdienen juist aan toeristen. Zij betalen meer. Met Amsterdammers moet ik voortdurend in discussie over de prijs die ik vraag. Dan gaan ze schelden. Twee maanden geleden kreeg ik bijna een klap in mijn gezicht, omdat een Amsterdammer niet pikte dat ik honderd euro vraag. Hoe ik dat in mijn hoofd haalde.”

Sociale controle

Een plek elders in de stad zorgt voor onveiligheid, zegt ze, of dat nu in een prostitutie­hotel is of niet. “Op de Wallen is de sociale controle groot. Als er iets gebeurt, kan ik de hulp inroepen van de politie of van de mensen op straat.”

Sekswerkers en buurtbewoners voelen niets voor de scenario’s waarbij een deel van de ramen wordt verplaatst of waarbij de gordijnen dicht gaan. Het is alles of niets: meer ramen of alles dicht. Dat brengt de selectie van een scenario terug tot een keuze tussen de belangen van bewoners en die van sekswerkers (zie het kader hieronder).

Anna vindt het spijtig dat beide partijen op deze manier tegenover elkaar komen te staan. “We zouden juist moeten samenwerken. Veel sekswerkers wonen ook in de buurt. Ik begrijp de klachten over overlast. Maar daar kunnen wij niets aan doen.”

Ze ziet voldoende andere mogelijkheden om de situatie op de Wallen te verbeteren zonder dat ramen moeten sluiten. “Waarom richt de gemeente zich met de marketing niet op groepen die we wél willen hebben en waarom maakt Amsterdam niet duidelijk dat de Wallen een gebied is voor 18-plus? Meer politie en handhavers zou helpen, net als betere prullenbakken en openbare toiletten.”

Nap is het eens met dat laatste, alleen gelooft hij niet meer dat extra agenten of toiletten voldoende is. “Ik zie niet hoe we de binnenstad structureel kunnen verbeteren als de sekswerkers hier blijven,” zegt hij. “Dat is hard, maar Amsterdam had het nooit zover moeten laten komen op de Wallen.”

Vier scenario’s

Begin september zal de ­Amsterdamse gemeenteraad zich uitspreken over de vier ­opties die burgemeester Femke Halsema heeft geformuleerd over de toekomst van prostitutie op de Wallen. Ook buurtbewoners, sekswerkers en andere betrokkenen kunnen dan inspreken. Deze opties zijn:

1. Geen prostitutie meer op de Wallen

In deze variant gaan alle ramen weg van de Wallen en het Singelgebied. Elders in de stad kunnen ze dan weer open gaan, al dan niet als prostitutiehotel.

2. Minder prostitutie op de Wallen

Hierbij wordt een deel van de ramen verplaatst naar andere delen van de stad.

3. De gordijnen gaan dicht

De ramen blijven op de Wallen, maar de sekswerkers verdwijnen uit het zicht. De peeskamers veranderen dan in besloten bordelen.

4. Meer ramen op de Wallen

In deze variant komen er juist werkplekken bij op de Wallen en in het Singelgebied. Hierdoor zouden vrouwen die nu in de illegaliteit werken, een raam kunnen huren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden