Amsterdam Bewaar

Schreeuwend tekort aan crèchepersoneel dreigt

Scherpere kwaliteitseisen zijn de oorzaak van het tekort.
Scherpere kwaliteitseisen zijn de oorzaak van het tekort. © ANP

In de kinderopvang ontstaat een ­tekort van 2500 arbeidskrachten door scherpere kwaliteitseisen. Ook stijgen de kosten, die voor het grootste deel op ouders worden afgewend. Blijft werken wel lonen?

Er dreigt een fors tekort aan personeel in de kinderopvang. Dat heeft te maken met de stijgende vraag naar opvang, maar ook met nieuwe kwaliteitseisen, die in 2019 ingaan. Dan wordt de 'toezichtratio voor baby's' - tot 1 jaar - aangescherpt: een medewerker mag nog maar op drie in plaats van op vier baby's toezicht houden.

In een dinsdag gepresenteerd rapport van ABN Amro, opgesteld in samenwerking met het Waarborgfonds Kinderopvang en de belangenvereniging voor ouders BOink, worden de gevolgen van de maatregel doorgerekend.

Acht op de tien kinderopvanginstellingen verwachten extra mensen in te zetten. In totaal zal een tekort van 2500 arbeidskrachten ontstaan.

Nu al kampt de branche met een tekort aan personeel. Het aantal vacatures in de kinderopvang is sinds 2016 verdubbeld: elke maand zijn er 450 nieuwe vacatures.

Hogere tarieven
Naast het personeelstekort brengt de Wet innovatie en kwaliteit kinderopvang (Wet IKK), bedoeld om de kinderopvang te verbeteren, ook hogere kosten met zich mee.

3

Een medewerker mag vanaf volgend jaar nog maar op 3 in plaats van op 4 baby’s toezicht houden.

Die komen voor het grootste deel voor rekening van de ouders: volgens het rapport zullen aanbieders hogere tarieven moeten vragen dan de maximumvergoeding die ouders op dit moment ontvangen.

Op dit moment is de maximumvergoeding 7,45 euro per uur voor kinderdagverblijven en 6,95 euro per uur voor buitenschoolse opvang. Als het uurtarief hoger uitvalt, moeten ouders dat deel zelf betalen.

Vaker thuiswerken
Toch kan niet automatisch de conclusie worden getrokken dat de kostenstijging ten koste zal gaan van de participatie van vrouwen op de arbeidsmarkt, zegt Janneke Plantenga, hoogleraar economie in Utrecht.

"Arbeidsparticipatie blijkt in de praktijk minder gevoelig voor prijsstijgingen van de kinderopvang dan vaak wordt gedacht. Wel wordt de opvang vaak anders georganiseerd: ouders gaan vaker thuiswerken, zetten opa's en oma's of een oppas in of gaan in deeltijd werken."

Vooral dat laatste is een ontwikkeling die haaks staat op het overheidsbeleid. "Het kabinet vindt dat vrouwen voltijds moeten werken, maar impliciet gaat men uit van het deeltijdsmodel," zegt Plantenga.

Minder baby's per medewerker is een goede maatregel om de kwaliteit te verbeteren

Ruben Fukkink

"Minder baby's per medewerker is een goede maatregel om de kwaliteit te verbeteren. Dat dit voor hogere kosten zorgt, viel te verwachten," zegt Ruben Fukkink, bijzonder hoogleraar kinderopvang aan de Universiteit van Amsterdam.

Met name kleine aanbieders komen in de problemen, denkt hij. "Grote spelers, die zowel kinderdagopvang als buitenschoolse opvang aanbieden, kunnen het wel dragen, omdat de eisen voor oudere kinderen zijn versoepeld." Fukkink oppert om de hoogte van de vergoeding te koppelen aan de werkelijke kosten.

Cor Schuurman, bestuurder van de Amsterdamse kinderopvangaanbieder Tinteltuin, vreest dat ouders voor onaangename verrassingen komen te staan als de maatregel ingaat.

"Het ministerie heeft becijferd dat de stijging gemiddeld 4 procent zal zijn, maar er zijn ook uitschieters naar 15 procent. Dat komt netto voor rekening van de ouders, voor wie het dan niet meer zal lonen om te werken."

Schuurman is met een aantal andere aanbieders een petitie gestart om de voorgenomen maatregel niet in zijn huidige vorm in te voeren. De petitie is al meer dan 7500 keer ondertekend.

Ouderschapsverlof

In vergelijking met andere landen gaan baby's in Nederland op jonge leeftijd naar de kinderopvang.

Te jong, zegt hoogleraar kinderopvang Ruben Fukkink. "Sommige baby's zijn 10 weken als ze naar de crèche gaan. In andere landen zie je dit niet."

Dat heeft te maken met de beperkte duur van het betaald ouderschapsverlof in Nederland: 16 weken.

In andere Europese landen is die termijn ruimer. Zo krijgt in Zweden zowel de moeder als de vader 240 dagen verlof. In Noorwegen krijgen moeders 35 weken en vaders 14 weken betaald verlof. ­Fukkink pleit voor het oprek­ken van het ouderschapsverlof.