PlusAchtergrond

Scholen kiezen voor commerciële tests: ‘Leraar volgende dag weer voor klas’

Steeds meer basisscholen kiezen ervoor om hun leerkrachten bij commerciële bedrijven op corona te laten testen, aangezien het bij de GGD soms wel een week duurt voordat de uitslag binnen is. ‘Een leraar krijgt dezelfde dag nog de uitslag en staat de volgende dag weer voor de klas.’

Bijna alle schoolleiders ervaren problemen.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Ja, een commerciële test kost geld en wordt niet afgenomen door de officiële gezondheidsinstantie GGD. Maar de kosten zijn nog altijd minder dan het vervangen van een leerkracht en als de testaanbieder is gevalideerd door het RIVM, is de test net zo betrouwbaar. Steeds meer scholen kiezen dan ook voor commercieel testen omdat ze bang zijn dat het onderwijs in het geding komt door docenten die thuis lang op hun testuitslag moeten wachten.

Bij de Michiel de Ruyterschool in Amstelveen-Noord zijn ze inmiddels overgestapt, zegt adjunct-directeur Bastiaan Bottemanne. “Wij hebben drie klassen die niet naar school kunnen omdat hun leraar thuiszit. Eén leraar wacht zelf op een testuitslag, terwijl een ander thuiszit tot de koorts van een gezinslid is gedaald. Commerciële tests doen we alleen voor personeel dat voor de klas staat. Daarbij kijken we ook of iemand de komende dagen veel moet werken, zo niet dan moet diegene naar de GGD.”

Wachten op een testuitslag van de GGD duurt simpelweg te lang, betoogt de school. Soms moet iemand wel 48 uur wachten tot diegene terecht kan bij een testlocatie. En dan moet de test nog naar het laboratorium, maar ook daar kampen ze met capaciteitsproblemen. Daarom kiest de school voor commerciële tests. “Het is geen sneltest. De procedure is goedgekeurd door het RIVM. Als een leerkracht voor 12.00 uur een test laat afnemen, krijgt diegene dezelfde avond nog de uitslag en staat de leerkracht bij een negatieve test de volgende dag weer voor de klas.”

Tekort

Niet alleen bij de Michiel de Ruyter zijn er problemen: bijna alle scholen maken zich zorgen dat het onderwijs in het geding komt. De Algemene Vereniging Schoolleiders zegt dat 90 tot 95 procent van de schoolleiders problemen ervaren. 83 procent maakt zich zorgen of er voldoende personeel is, terwijl 8 procent al kampte met een tekort nog voordat het schooljaar goed en wel was begonnen. “Wij krijgen dan ook verschillende signalen van schoolleiders die al zijn overgestapt op commercieel testen of die erover nadenken. Thuisblijven bij klachten is nog tot daar aan toe, maar zo lang wachten op een test of uitslag is niet wenselijk,” zegt persvoorlichter Rob van Ooijen.

“Maar als de keuze blijft: een leraar zeven dagen missen of honderd euro betalen voor een uitslag binnen 24 uur, dan zijn er verschillende scholen die kiezen voor het tweede en dat begrijpen wij heel goed.”

Ook bij de de PO-Raad, belangenbehartiger voor schoolbesturen, merken ze dat dat zo’n ‘60 tot 70 scholen’ al bezig zijn met commercieel testen, of zich daarop oriënteren. “We hadden liever gezien dat scholen gratis en via de officiële weg bij de GGD leerkrachten laten testen, maar wij begrijpen het wel. Er is aanzienlijke lesuitval op dit moment, zeker ook in Amsterdam. Als een leraar een dag afwezig is, kun je dat nog opvangen, maar vijf dagen is niet vol te houden,” zegt voorlichter Ad Veen.

‘Experimenteren’

Bij de zestien basisscholen in Nieuw-West van STWT zijn ze inmiddels aan het ‘experimenteren’ met commerciële tests. “Wij hebben nu één leerkracht op die manier getest om te kijken of het sneller gaat en wat de kosten zijn.”

Bij ASKO, waar 33 scholen in Amsterdam onder vallen, zijn ze met andere schoolbestuurders in gesprek om gebruik te maken van commerciële bedrijven voor coronatests voor leerkrachten, zegt bestuursvoorzitter Dorien Nelisse. “Hoewel het per school wisselt, is er veel lesuitval. De uitslag van een test laat soms wel een week op zich wachten. Als er aan dit beeld niets verandert, zouden wij ook gebruik kunnen maken van commerciële tests. Dat besluit maken we maandag bekend.”

Bij onderwijsgroep Amstelland, verantwoordelijk voor onderwijs in met name Amstelveen, kiezen ze al voor dit beleid. Dat bevestigt een woordvoerder na berichtgeving van NHNieuws.

Goedkoper dan vervanger

De kosten voor het laten afnemen van een commerciële coronatest komt op het bordje van de scholen, tot ongenoegen van de PO-Raad. “Onderwijsgeld mag eigenlijk niet besteed worden aan dergelijke zaken, dat hebben we zo afgesproken.” Toch is het goedkoper dan een vervanger voor de klas, als die al te vinden is, zegt ook Bottemanne van de Michiel de Ruyterschool: “Een commerciële test is een stuk minder duur dan de kosten van 300 euro per dag voor het vervangen van een leerkracht.”

Veen van de PO-Raad: “Het moet geregeld worden dat docenten snel via de GGD getest kunnen worden.”

Betrouwbaarheid ‘discutabel’

De betrouwbaarheid van de commerciële tests is volgens onderwijsminister Arie Slob ‘discutabel’. Hij adviseert scholen om voorzichtig te zijn met het gebruik van de tests. Ook wijst Slob op het feit dat de toch al zo drukke laboratoria verder onder druk komen te staan.

Een woordvoerder van het RIVM laat weten dat alleen van tests van gevalideerde aanbieders met zekerheid kan worden gezegd of die betrouwbaar zijn. Het probleem is echter dat het bron- en contactonderzoek dan niet door de GGD wordt gedaan, waardoor het zicht op de verspreiding van het virus afneemt. Het standpunt van het RIVM blijft dan ook: laat je testen bij de GGD.

Voorrang

De gevolgen van een leraar die moet thuisblijven zijn groot, volgens Slob. Als er hele klassen naar huis worden gestuurd, betekent dit dat de ouders van de leerlingen opvang moeten regelen of zelf thuis moeten blijven. Samen met minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) kijkt Slob naar de mogelijkheid om leraren voorrang te geven bij tests door de GGD. Wel moet volgens hem eerst duidelijk zijn welke gevolgen testen met voorrang heeft op ‘het bestrijden van de infectie in algemene zin’ en of de GGD het aankan.

Hoe werkt een commerciële test?

Een medische praktijk die commerciële tests afneemt, legt het uit:

“Mensen komen bij onze artsenpraktijk langs. Als ze voor 13.00 uur zijn getest, krijgen ze dezelfde avond nog de uitslag. In sommige gevallen duurt dit tot de volgende ochtend 09.00 uur. Er is geen verschil met de testen van de GGD. We gaan met dezelfde batch mee naar het laboratorium.”

De praktijk wil niet bij naam genoemd worden, om drukte te voorkomen. “Wij zijn er niet voor vakantiegangers.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden