PlusInterview

Schipholtopman: coronachaos brengt herstel in gevaar

Als de wirwar aan coronaregels in Nederland en daarbuiten niet snel wordt gestroomlijnd, dan komt volgens Schipholtopman Dick Benschop het herstel van de luchtvaart in gevaar — en daarmee het herstel van de economie.

Schipholtopman Dick Benschop: ‘We gaan ervan uit dat ook de politiek meewerkt aan de opening van Lelystad in november 2021. Voer het regeerakkoord uit.’Beeld ANP

U maakt zich zorgen over de coronamaatregelen in de luchtvaart. Waarom?

“De toekomst van de luchtvaart heeft alles te maken met veilig en verantwoord reizen. Daar helpen alle verschillen in maatregelen niet aan mee. Er is betere internationale afstemming nodig van de regels, zoals eenduidige voorschriften: wat is oranje, wat is rood. En stem de voorwaarden voor coronatests op elkaar af. Nu bepaalt elk land dat zelf en is het overal net anders.”

“Dat gaat steeds meer nijpen. Ik heb niet de indruk dat daar veel overleg gaande is. Laten we beginnen binnen Europa, om van daaruit de rest van de wereld te bewerken. Met andere luchthavens wereldwijd werken we daar aan. Maar vooral de politiek moet daar tijd aan besteden, ook in Nederland.”

De coronateststraat op Schiphol is maar beperkt open, een minderheid van de reizigers uit risicolanden wordt getest. Bedreigt dat het herstel?

“Wij willen dat alle reizigers uit oranje en rode gebieden worden getest, het liefst voor vertrek, maar als het niet anders kan hier bij aankomst. Dat is nu niet het geval. De capaciteit in laboratoria is blijkbaar een obstakel. Ik wil dat het testen van reizigers stapsgewijs wordt uitgebreid in lijn met de uitbreiding van de capaciteit. Zet nieuwere, snellere en goedkopere testen in.”

Bent u bang dat GGD en kabinet die beperkte testcapaciteit elders inzetten? Het aantal positieve tests op Schiphol is immers beperkt.

“We kijken nu tegen een periode van zes tot negen maanden aan waarin er zeker geen vaccin is. Dus moeten we uitsluiten dat besmette reizigers in het vliegtuig stappen. Dat doe je niet met een test achteraf. Mensen uit risicolanden moeten dáár worden getest. Pas dan kan je af van reisverboden en quarantainebepalingen. Dat is in het voordeel van reizigers. Dat geeft zekerheid. En het is van belang voor de luchtvaart. Het gaat steeds meer knijpen als de internationale luchtvaart achterblijft. Als er niet wordt doorgepakt, blijft economisch herstel uit.”

Als u naar de nabije toekomst kijkt, is nadenken over groei van Schiphol of opening van Lelystad nog wel opportuun?

“Wij bereiden ons voor op de opening van Lelystad in november 2021. De kosten zijn al gemaakt. De voorbereidingen zijn bijna klaar. We gaan ervan uit dat ook de politiek daaraan meewerkt. Voer het regeerakkoord uit.”

“De reden achter Lelystad staat nog overeind: het netwerk op Schiphol, andere vluchten naar Lelystad. Je moet kijken naar de start- en landingsrechten — slots — op Schiphol. Er is nog steeds schaarste aan slots. Die blijft, ondanks dat er minder wordt gevlogen.

“Onze opdracht is onveranderd. We hebben alleen door deze crisis wat meer tijd om daarover na te denken. We hebben een enorme pas op de plaats gemaakt, maar die ontwikkeling komt wel. We zitten voorlopig in een herstelscenario. Het groeiscenario daarna kan alleen als er minder hinder voor milieu en omwonenden komt.”

Onderzoekers pleiten voor nieuw onderzoek naar de noodzaak van Lelystad.

“Ik ben niet zo verrast om te horen dat onderzoekers voor onderzoek zijn. De aarde draait ook niet plotseling andersom.”

Schiphol maakte vrijdag naast dieprode cijfers ook een ingrijpende sanering bekend waarbij honderden banen verdwijnen. Hoe zien de ingrepen er uit?

“Dat begint bij directeuren tot aan de mensen op het platform. We gaan van bovenaf kijken, maar alle lagen van het bedrijf zullen geraakt worden. We gaan ook de organisatie verder aanpassen en verbeteren, onderdelen samenvoegen en efficiënter werken. Dat gaan we de komende weken uitwerken. We kijken ook naar loonmatiging in onze gesprekken met vakbonden en or.”

“We zitten in een bijzonder onzekere situatie. We gaan niet in een rechte lijn omhoog naar herstel. Er is een brede reeks scenario’s mogelijk. Wij moeten verstandig omgaan met de onzekerheid. We geven nu aan dat we onze operationele uitgaven 20 tot 25 procent moeten terugbrengen in twee jaar. Dat gaat om uitgaven, niet alleen om arbeidsplaatsen.”

Tegelijkertijd blijft Schiphol fors investeren.

“Het is duidelijk dat we moeten aanpassen. Dat doen we door investeringen op te schorten. Dat is wel een balanceeract. We stellen investeringen in groei uit, zoals in de nieuwe terminal. Maar we willen wel in veiligheid en kwaliteit en duurzaamheid en innovatie blijven investeren. Dat leidt tot relatief hoge investeringen van 1,5 miljard in 2020 en 2021. Dat is minder, maar nog wel significant.”

De crisis en alle werk om die het hoofd te bieden levert al veel onzekerheid op bij Schipholpersoneel en dan komt er ook nog eens een sanering overheen.

“Er is veel begrip in de organisatie. Mensen hebben ook liever duidelijkheid, maar er is nog geen duidelijkheid over wat er precies moet gebeuren. We gaan dat vanaf volgende week uitwerken en presenteren. Dat betekent wel lastige keuzes en persoonlijke consequenties. Ik kan gedwongen ontslagen niet uitsluiten, maar we proberen er alles aan te doen om mensen naar nieuw werk te helpen, samen met de andere Schipholbedrijven.”

Tot maart was u vooral bezig met het managen van de toekomstige groei, nu met het managen van een crisis. Hoe heeft u de afgelopen maanden beleefd?

“Het was buitengewoon intens. Vooral de periode dat het allemaal naar beneden ging was heel spannend. Ik had begin maart niet kunnen denken dat we aan het einde van de maand op 3 procent van de passagiersaantallen zouden zitten. Als je op zo’n glijbaan zit is alles onzeker. Het was alleen maar afbouwen.”

“Je bent bezig elkaar vast te houden in het bedrijf. Het is veel communiceren, praten, expliciet zijn en lijnen uitzetten. Ik heb er desondanks wel voor gekozen om toch op vakantie te gaan om even tot rust te komen.”

“Pas toen we enigszins wisten hoe diep de klap zou worden, konden we nadenken en stappen nemen. Nu zitten we in met de vraag hoe het herstel er uit zal zien. Welke scenario’s horen daarbij, welke onzekerheden. Dat is nog steeds iets van dag tot dag.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden